hẹn qua

xin chào phố thị âu lo
cho tôi trở lại nôi đò một hôm

sớm mai thoát giấc mưa nồm
khi nao nắng rạng lôm côm trở mình
sẽ phơi hết chuyện linh tinh
buồn, vui, tình tỉnh tang tang qua trời

còn lại một đám mây thôi
mưa nhỏ một giọt
qua thời,

là qua.

Nhược Lạc

có khi nhớ nhà, có lúc muốn đi

Lòng ta, có khi nhớ nhà, có lúc muốn đi.

Không biết có nơi nào gọi là bến an trú cuối chăng, chứ theo tôi quan sát chính mình trong nhiều năm qua, thấy lòng vẫn luôn xao chuyển giữa hai trạng thái: có khi nhớ nhà, có lúc muốn đi.

Có khi ta chẳng thèm gì ngoài cơm nhà ấm êm. Nồi cơm mới đặt, không quên nhấn nút. Bát canh ngọt vị củ cải ninh mềm. Một đĩa trứng rán có hành thái nhỏ. Một đĩa rau luộc còn mướt xanh.

Có khi ta thèm được đi ăn ngoài tiệm. Ăn cái gì cũng được, miễn chẳng phải là thứ ta nấu. Đi đâu cũng được, miễn là ra đường, ngắm cảnh quan trải rộng bằng đôi mắt biết mở to. Hít thở căng phồng không cần đeo khẩu trang. Đi thật xa và gặp những người lạ mà ta chưa bao giờ gặp, chưa bao giờ nghe tên.

Có khi, ta lại thèm ấm êm.

Có khi thèm những đoạn đường rất xa.

Và, theo cách đó, chúng giúp mình bình ổn. Một sự thèm khác giúp ta cân lại chiếc cán nghiêng, nhắc ta về những ta khác, những kỷ niệm đẹp, những giấc mơ riêng.

Những nỗi nhớ và khát thèm có thể khiến ta khổ đau một chút, nếu giờ ta không có được. Song cũng chính điều ấy, từ bấy lâu nay, luôn là thứ khiến tâm trí ta giàu có hơn.

Bây giờ, có thể nhiều người đang thấy nhớ những cung đường đi hơn nhớ nhà. Nhưng tôi nghĩ ta cũng có thể nhớ nhà ngay trong lúc đang ở nhà.

Hôm qua khi xem bộ phim “Mộ Đom Đóm”, tự nhiên tôi nhận ra mình đã ăn cơm hời hợt như thế nào. Mình quên mất cái niềm hạnh phúc được ăn một bát cơm mới, được ăn canh, và có rau để ăn. Mình quên rằng để được ở cạnh nhau, bình thường như thế này thôi, vốn là điều chẳng dễ dàng gì – vốn đã là ước mơ tha thiết trong rất nhiều tháng năm tuổi trẻ.

Và tôi nhận ra, thỉnh thoảng ta vẫn cần những lời nhắc, bằng cách này hay cách khác. Một bộ phim, một bài nhạc, một đoạn thơ, một ấm trà hơi quen.

Vậy nên, khi tôi ngồi viết thơ, đặt tên cho hai loại trà đầu của Cửa tiệm của Lạc, tôi đã gọi chúng là: Củi và Sương.

Củi, là cảm giác sau một ngày dài, trở về nhà thấy lách tách bếp lửa ấm êm. Hơi cơm mới nấu, ấm nước mới đun. Cái bếp giữ lửa cho cả gia đình, cho những quây quần được dịp tỉ tê trò chuyện. Cho mâm cơm có món ngon nhà mình. Cho sớm tinh mơ có ấm trà thức dậy.

Sương, là cảm giác của sáng mây trên núi, mở mắt ra thấy mờ mịt trắng quanh mình. Hơi lạnh mà trong. Chung quanh đơn sơ mà rộng lớn, đủ đầy. Hít thở ngập buồng phổi. Trong không khí có mùi cỏ ngái, vị mật ngọt rừng, hoa nở thơm thoảng đó đây.

Củi là khi nhớ nhà. Sương là khi nhớ rừng.

Còn trà, để uống khi lòng ta nhớ chính mình.

Nhược Lạc

một chút mùa hè

một chút mùa hè
và nếu mưa, em cứ đi chậm lại
bong bóng rất nhiều,
em có nhớ giấc mưa in dấu giày thơ nhỏ

cánh chuồn đã núp gió từ lâu
lá cây nhảy nhót trên nền nhạc tiếng em trong trẻo cười
hơi cơm vui đó thôi
nồi canh vừa mát rượi

bây giờ đang sáng hay trưa?
em đang ở độ mưa vừa hay râm?

tôi đã bước qua tuổi hâm
mắt tôi quá độ mướt mầm ngày xưa
bây giờ phố thị thoáng thưa
không ai rúc rích chơi đùa trốn nhau

dù vẫn không thấy nhau đâu
xa xôi quá khổ
hết màu thơ xưa

đêm hôm nhớ bóng ban trưa
loang màu nước biếc
em vừa sang tôi

giọng em mát nước nhẹ nôi
mắt em là một bầu trời sáng êm

đã trôi qua rất êm đềm,
từ lâu.

Nhược Lạc

chuyện là,

sau tất cả, những khổ đau này
em đâu cần kể cho ai nghe
nước mắt em thấm vào mồ hôi
mùa hè thấm vào tháng Bảy
con đường thấm vào vết giày
màn đêm thấm vào ngày

mai sau hoa nở trên đây
một giọt sương cũng biết ngày em khóc
nỗi buồn chung rưng rưng cánh chuồn chuồn

ai đó sẽ nghe một tiếng chuông chùa
múc nước lành từ giếng
ai đó sẽ thay em cất tiếng
hát mười điệu bi ai

cả nụ cười cũng thay em
ngân lên dài mãi sau hồi gióng tiếng

mặt trời thay em sáng mai
dù đôi khi cũng thay em ngủ lại

sau tất cả, vạn điều tĩnh tại
vẫn ngấm ngầm nhớ em
giọt sương sớm thật dài

nỗi buồn đâu phai.

Nhược Lạc

uống trà

Uống trà với nhau, không phải để nhớ, mà là để quên. Quên đi chuyện buồn không nói. Mà còn để quên cả chuyện vui.

Nước đã rót ra rồi, nhiệt đã vơi, cứ mỗi giây ta đếm thì nhiệt nước lại hạ dần. Đến đúng đoạn đó, đưa nước gặp trà, gõ thêm mấy khắc, rót ra, uống. Một lượt trà đã qua đời.

Đó không phải chuyện vui, càng không phải chuyện buồn. Đó là chuyện – ta kể nhau nghe vào một buổi chiều, với hồng trà; một ban mai – với bạch trà, hoặc đêm xuống – thủng thẳng với bát trà già bancha.

Đó không phải chuyện vui, càng không phải chuyện buồn. Chỉ là chuyện cần trôi qua như muôn ngàn chuyện vẫn trôi qua. Chỉ là ta không muốn níu.

Ta là một tấm lưới lọc, cho trà chảy qua. Theo lẽ nào đó, ta đứng lại. Theo lẽ nào đó, ta qua.

Nhược Lạc

bảy khúc thơ về bầu trời



một.
bàng bạc mây trôi
em đâu nghĩ nổi
nỗi nhớ nhẹ hơi.

hai.
bất tận xanh
anh bơi
chốc chốc gặp chim trời.

ba.
bữa sáng mỏng xốp
nắng sốt chứa chan
tràn qua ô cửa.

bốn.
không hẹn trước
trời đổ nước
ào ào

cái hẹn anh im.

năm.
dặn: uống đủ hai lít nước
/ một ngày
mây tặng cho ba

sáu.
nếu em không uống trà
thì mưa vẫn rơi
lũ ngập lời.

bảy.
người tốt trồng cây
mới đây,
giông về.

Nhược Lạc

làm gì khi lớn?

Gần đây, trong hòm thư cuatiemcualac, tôi nhận được nhiều thư từ các bạn trẻ, tầm 18, 20 chia sẻ về những nỗi băn khoăn khác nhau. Mỗi người đều có nỗi lo riêng, hoàn cảnh riêng, song điểm chung của hầu hết chúng ta ở ngưỡng tuổi đó là hoang mang giữa quá nhiều lối đi.

Tôi cho rằng đó là một biểu hiện của sự trưởng thành.

Trước đây, khi còn bé hơn, ta có một khoảng không nhỏ hơn để hoạt động: ở nhà – đến trường. Các mối quan hệ cũng xoay quanh cơ bản giữa người thân – bạn bè – thầy cô. Song, khi ta lớn lên, các không gian trở nên rộng lớn hơn, các mối quan hệ trở nên phức tạp hơn.

Đó là lúc những câu hỏi bắt đầu không chỉ để hỏi, mà nó thực sự đòi hỏi ở ta một câu trả lời.

Những năm tháng đó, tôi đã dành rất nhiều thời gian để ở một mình, và suy nghĩ về chính mình. Đây cũng sẽ là một gợi ý của tôi dành cho các bạn ở ngưỡng hai mươi tuổi, nếu bạn muốn nghe: Hãy ở một mình.

Ý tôi là, hãy tách mình ra khỏi môi trường cũ. Hãy thử ở riêng với chính mình trong một hoàn cảnh hoàn toàn mới.

Đó có thể là hành trình từ quê nhà lên thành phố học đại học. Đó có thể là ra nước ngoài du học. Đó có thể là dọn ra ngoài sống tự lập, ở cùng người yêu.. Bất kể là gì, tôi cũng thấy việc dọn đi đó thật sự quan trọng với hành trình trở thành người trưởng thành.

Việc ở riêng buộc mình phải xây dựng và hoàn thiện các kỹ năng sống. Đó không phải là chuyện ta không muốn rửa bát, hay bị mẹ bắt quét nhà. Đó là câu chuyện nếu không rửa thì không có bát ăn, không giặt thì không có quần áo mặc, không dọn nhà thì một tuần thôi, nhà sẽ như đống rác và chính bạn cũng không thể chịu nổi, còn nếu không biết nấu ăn thì những ngày như đợt giãn cách này có thể làm bạn kiệt quệ.

Bạn vẫn có thể học được những điều này khi sống cùng gia đình. Tuy nhiên, dựa trên kinh nghiệm cá nhân và quan sát được từ người xung quanh, tôi nhận thấy rằng việc được tách khỏi gia đình là cách thực sự hiệu quả cho một cá nhân hoàn thiện mình. Không còn đường lui, không thể trì hoãn.

Và đó không chỉ là bài kiểm tra đối với các bạn thanh niên, đó còn là bài kiểm tra đối với mỗi vị phụ huynh, nhất là những phụ huynh Á Đông cơ bản luôn nhất mực yêu thương và mong muốn bao bọc con mình. Đây là bài học đòi hỏi kỹ năng khác hẳn những kỹ năng về chăm sóc và dạy dỗ mà phụ huynh đã có trước đó. Đây là bài học về sự buông tay.

Tôi đã nghe nhiều hơn hai mươi bạn trẻ không dám đưa ra quyết định gì đó với cuộc đời mình, chỉ vì “sợ bố mẹ em buồn”. Nhưng tôi đã nói với các bạn, nay cũng muốn nói cả với các vị phụ huynh nữa, rằng: mỗi người làm cha mẹ, được lập trình để chịu đựng được mất mát và đau thương.

Họ phải chịu được cái ngày con cái lớn vượt khỏi vòng tay họ. Phải chịu được cái ngày con cái suy nghĩ và hành xử khác hẳn với niềm tin đúng đắn trong lòng họ. Phải chịu được cái ngày con cái chọn không tiếp tục ở bên mình, nghe lời mình.

Con cái, khi đã lớn cần phải biết cách tự dàn xếp cho cuộc đời mình, tự đưa ra quyết định và chịu trách nhiệm. Khi đó, dù quyết định ấy là đúng hay sai, người trẻ có thể tự chấp nhận, và không đưa ra bất kỳ lời oán trách nào với người nuôi dưỡng họ.

Để có được điều đó, ta cần phải trải qua điều đầu tiên, đó là buông tay nhau ra, cho một hành trình lớn thật dài đang đến.

Nhược Lạc

giãn cách

từ tầng ba, một người đang hát
và sân thượng, đôi tay hái cà chua
nhành đậu biếc lan nhanh
hoa cứ nở đâu biết ngày giãn cách

mưa đổ trên mái tôn, trước khi chảy xuống đường
chuyến du ngoạn ảo kỳ của mây lớn

bàn tay tôi, đợi nắng xuống, phơi chút tâm tư

đâu đó trên cây, trái chín đỏ giừ

và nước mắt, vương sũng mình trên lá

hãy pha một ấm trà
cho tiếng đàn piano còn đương vụng,
sáng tươi ngoài không trung.

Nhược Lạc

thiếu thốn thiên nhiên

Buổi tối, tôi ngồi thả chân ngoài cửa sổ, nghe gió mát đẩy mùi cỏ lá vào phòng. Ngồi ở đây không nhìn thấy trăng đâu, nhưng cũng đủ để thấy li ti sao lấp lánh đó đây.

Chéo chỗ tôi ngồi, tầng 3 tòa nhà trước mặt, hình ảnh một người bà đang cặm cụi đẩy chiếc xe đẩy đi dọc hành lang tập thể. Cứ đi từ đầu này tới đầu kia, rồi quay lại. Có lẽ hai bà cháu cũng giống tôi, đang cố hít thở một chút gió trời.

Từ ngày giãn cách, bên cạnh cảm giác thiếu thốn về không gian sống, lương thực thực phẩm, các thú vui… tôi nghĩ con người thành thị còn thiếu hẳn một mảng vô hình mà quan trọng: thiếu thốn thiên nhiên.

Thật khó có thể định nghĩa chính xác cái thiếu đó là gì, gọi tên ra sao, định mức như thế nào. Thiếu nắng, hay gió, hay sương, hay mưa, hay cỏ cây….hay là tất cả? Nhưng tôi cảm nhận rất rõ cái thiếu thốn ấy trong người mình.

Khi xưa hay nghe rằng con người vốn khuyết Mộc, vậy nên người ta thường cố gắng bổ sung Mộc bằng cách: đi guốc gỗ, đóng đồ đạc bằng gỗ, trồng cây, uống trà…

Bây giờ thì tôi thấy người mình khuyết….nhiều quá. Và theo bản năng, tôi cố gắng tìm cách để cân bằng lại. Như ngồi thả chân bên cửa sổ vào buổi tối, hít thở vào buổi sớm, ngắm bình minh và hoàng hôn – ngày hai chặp, bầu trời thật đẹp.

Căn phòng tôi ở, buồn thay, không có cây xanh. Nhưng vươn tầm mắt ra xa một chút, có những cái cây cao lớn vẫn điềm nhiên mọc từ cách đây hàng chục năm. Chúng, theo gió trời, cho tôi vay mượn một chút năng lượng dịu lành từ xa.

Bây giờ, khi ở trong những hoàn cảnh như thế này, ta sẽ dần hiểu hơn: thực ra cái gì mới là quan trọng. Có lẽ là những cái hơi bình thường quá, sự tồn tại của chúng đã từng là hiển nhiên, như không khí, nước, cây, hoa, rau trái, cỏ, sương, bầu trời, mây, mưa. Một con bọ cánh cam bay qua người. Một lập lòe đom đóm. Một cánh chuồn trên vai.

Sau đoạn khó này qua đi, có lẽ cũng chẳng có gì thay đổi. Ta lại được ra ngoài đi đứng tự do, rồi ta lại thừa mứa. Ta sẽ quên rất nhanh cái khoảnh khắc ngồi bên cửa và thèm được chạm vào, đơn giản, một cái lá cây. Ta sẽ cười nếu thấy một ai đó dang mình giữa trời để phơi nắng, hoặc một người tắm mưa.

Một đoạn thiếu thốn, như bao đoạn thiếu thốn khác, thứ để lại không phải bài học. Mà là phải quên đi, càng nhanh càng tốt, như bao điều ta đã quên đi.

Nhược Lạc