im,

DSCF1883.jpg

thôi không thiết nỗi bàn thiên hạ
cho mặc ai ngồi đó giễu nhau
những điều không thấy không thể nói
mưa đổ chiều thu ngơi rất mau

ta về miết lại đôi thành chén
thức vị trà thơm trong ấm nâu
ai thời đã ủ hương ngợp lá
giữ một thiên đàng bung đóa sau

người qua kẻ lại, đời vẫn chật
lắm nỗi gièm pha, ít thấu lòng
thoát trông lênh láng mà trôi vuột
có mấy thời vương duyên nước trong

ta về kín lại đôi lời nói
bắc một tuần đun riu rắt reo
tiện tay khơi ấm lòng nhau vậy
có biết ngày sau ai nhớ theo

mộng lành hư ảo, muôn đời mộng
thương mấy mà thương, cũng lụi tàn
ta về xếp lá toan trở dậy
gió động đa đoan, lá động vàng

ta về khép lại đôi tà áo
xếp lụa, mở khăn lông ấm êm
mùa đông khép cửa, đầu xuân hé
giữa hạ phơi chăn, thu vén rèm

lắng nghe sương sớm mà khơi dậy
một ấm trà im trong khói mây
gọi nhau dăm tiếng xin thật khẽ
kẻo phố ngoài kia động gió lay.

Nhược Lạc

Advertisements

những ngày (này)

DSCF1850.jpg

những ngày,

cơn gió nổi lên
hạt mưa rơi xuống
gọi tên lá mầm

em nằm nghiêng
mắt ân cần
đợi anh bắc ấm
thức lên tuần trà

chúng mình đếm những ngày qua
đếm sang ngày mới
biết là về đâu

tháng ngày không thiết bể dâu
xiết lời thề hẹn
bắc cầu đa đoan

anh giăng lên tấm vải màn
em thâu xếp lại một gian bếp vừa
khói thơm nhắc những buổi trưa
chén thô kéo những sớm vừa nắng mai

uống xong hớp nước còn dài
lá xao còn những lớp lai láng lòng
dầu nghiêng đáy mắt còn trông
sóng hồ gió nổi ngập mùa bão mây

ta về sống lại vườn cây
tát xong gàu nước, giữ đầy hũ tương
về gieo lại nắng vô thường
chao nghiêng giữa buổi tiếng thương ạ ời

mai này thêm tiếng khóc cười
thêm dăm muỗng bột, thêm mười muỗng canh
thêm người ngủ giữa lòng anh
thêm khuya thức trọn, thêm vành trán dô

ta về in giấc mơ hồ
nhắc nhau một chén nước thô cũ mèm
anh về sống lại cùng em
bắc thêm ấm nước, thức mềm lá xanh

trước khi tiếng khóc lảnh lanh…

Nhược Lạc

uống trà, cùng nhau.

DSCF1246.jpg

con đã ngủ và đêm đã thức
sương đã rơi, nhài đã lên bông
bầy kiến kéo thành đàn đi tránh bão
anh có dùng trà với em không?

bếp đã thắp, nước đun đã sẵn
ấm trà khơi, chén đã mở lòng
hũ trà ủ đã thời nhuần thắm
anh có thuận lòng với lá chăng?

lá trà sống chuỗi ngày tung tăng
trước khi hiến mạch tươi vào lửa ấm
trước khi siết buồn vui vào trầm lắng
đợi nhân gian thức giấc mộng dài

anh đừng nghĩ quá nhiều đến ngày mai
khi khôn dại là điều không đoán biết
uống với nhau một tuần trà, kẻo tiếc
gió mùa thu mới đó đã qua rồi

em đã thức một ấm trà thảnh thơi
hương đã thấm một lời ta chẳng nói
chén nước lắng những điều chưa kịp hỏi
ai biết đời ta đã lỡ những gì

cánh lá mềm như một khúc thiên di
nốt hương chớm thoát đầu môi rồi lắng
vị hoa trái óng mềm nơi cuối họng
làn khói thơm quyến luyến đến tận cùng

anh hãy nhấp một chén trà ung dung
tay chạm lại ngày xưa – thời bỡ ngỡ
ta đã thức những ấm trà thật dở
tới những vị thanh – sâu đến bất ngờ

ta đã băng những quãng đời mộng mơ
hái trà búp sóng xanh tràn trên lá
thức trọn đêm cùng mùi sao-xuyến lạ
ngỡ như người mình đổi máu tanin

mình đã uống trọn vẹn những ngày xanh
khi trà thức là một niềm an ủi
ấm trà đóng lại bao điều buồn tủi
gửi vào tay nhau từng chén vô ưu

ta rủ nhau hò hẹn với luyến lưu
mỗi khoảnh khắc đều nhất kỳ nhất hội
nếu hôm nay ta lỡ lòng bước vội
biết ngày mai có được thức cùng trà

nên đêm nay trời đã cất lời ca
con đã ngủ, quỳnh đã toan hé nụ
nước đã sôi, và lòng nhau đã rủ
anh có dùng trà với em không?

Nhược Lạc

khi chúng ta mệt rồi

DSCF1115.jpg

khi chúng ta mệt rồi
và muốn ngồi ăn cơm
ai sẽ sắp giùm ta đôi đũa
ai sẽ thắp giùm ta bếp lửa
để hâm lại nồi canh

khi chúng ta mệt rồi
ai sẽ giữ lại giùm anh
những câu nói không cần thưa thốt nữa
những hư ảo không cần toan kiếm nữa
và khép chân cho ta mượn
gối đầu

hôm nay,
anh chạy xe qua cầu
mưa tạt mắt
kính mờ không thấy được

anh nhớ em như một làn nước
khẽ khàng rơi dưới bóng hiên mờ

muốn nghe em đọc lại câu thơ
lời đã cũ, em viết nhiều năm trước
khi cả hai còn trẻ,
và tương lai là điều không biết được
thế mà,
em vẫn tin ở anh

chúng mình đi qua những mảng đời xanh
và thêm rất nhiều tháng ngày cỏ úa
có hôm bát cơm lùa canh thành vữa
hoặc chia nhau một tuần trà qua đêm

em ơi,
thế giới thật đảo điên
và muộn phiền là điều tiên đoán trước
giá mà anh có thứ gì hứng được
tất thảy mưa man trong suốt cuộc đời

nhưng anh chẳng có gì
kể cả sự thảnh thơi
khi anh nói em theo anh,
em sẽ chẳng có gì,
là anh nói thật

nếu hôm nay ta đếm đong được mất
bao giờ mùa bão mới qua?

thôi chúng mình mua về một bó hoa
và chôm chôm mười lăm ngàn một ký
nấu nồi canh sẽ ninh nhừ một tí
để em ăn đỡ cảm lạnh qua mùa

hai đứa trồng thêm một cây cà chua
chậu rau húng, rồi một giàn rau bí
em bảo rằng thích ăn hoa thiên lý
ừ, nhưng chỗ đâu mình sẽ phơi đồ?

em của anh ơi,
em bé hiền khô
bàn tay gầy vẽ đường gân mỏng mảnh
bàn tay khép cửa khuya lùa gió lạnh
bàn tay bồng con, múc nước tưới hoa
bàn tay gảy trầm buồn những khúc ca
bàn tay mở khơi ấm trà ban sớm
bàn tay lau vệt nước vừa rơm rớm
rồi dụi vào sau áo anh

bên ngoài kia,
thế giới vẫn đua tranh
nhưng anh nhận, anh là người mỏi mệt
trận chiến này không muốn phải đi hết
chỉ muốn quay về sắp đũa cho nhau
về giũ lại dăm chiếc áo phai nhàu
và cùng uống một tuần trà chậm rãi

khi chúng ta mỏi mệt, và sợ hãi
ta vẫn ở đây,
để sợ hãi cùng nhau.

Nhược Lạc

Cùng nhau

26756688_1926752090987175_5334739128453380594_o.jpg

Khi được hỏi những điều về bố, tôi chợt nhận ra mình chẳng biết gì về ông.

Dù là bây giờ hay hai chục năm về trước. Tôi không còn nhớ chính xác gương mặt ông lúc trẻ như thế nào, thường mặc bộ đồ gì. Tôi không biết ông thích ăn gì và ghét thứ gì. Tôi không nhớ ông đã nói những gì với tôi, đã cố dạy bảo điều gì.

Nhưng tôi còn nhớ là bố hay đưa tôi ra nhà văn hóa của khu phố, nơi ông đánh bóng bàn. Tôi ngồi xem ông đánh, hoặc tập phát những cú bóng loạng choạng. Vào mùa hè, bố đưa tôi đi biển Sầm Sơn. Bất chấp sóng to và tôi không biết bơi, ông vẫn lôi tôi ra xa tít mù tắp, cho tôi tập nhảy sóng, cho tôi tập thả người trên biển, và cho sóng táp bập bùng vào mặt, vào người. Tôi nhớ bố lúc bố cho tôi ngồi trên vai, vươn tay hái những quả hồng xiêm chín. Hoặc đôi khi trước khi vào lớp học, ông gọi với theo, buộc lại cho tôi túm tóc nham nhở.

Read More »

Chúng ta có thể dạy gì cho trẻ?

 

(dành tặng chồng, và con gái)

***

Hồi cấp 3, được học bài “Một người Hà Nội” của Nguyễn Khải, mình cũng manh nha cái ý định lấy một anh giáo viên tiểu học. Anh này tốt nhất nên dạy toán, vì mình dốt toán, thế thôi. Không phải có ý định khôn ngoan lấn át cả chồng, hay mong muốn an phận thủ thường gì, mà chỉ nghĩ đơn thuần rằng một anh giáo tiểu học thì hẳn dạy con nít hay lắm. Như thế mình sẽ nhàn.

Nhưng rồi mình không lấy được anh giáo viên tiểu học nào, mà lấy phải một anh dạy võ. Được cái anh này cũng dạy võ cho bọn trẻ con. Có điều, dù đã lấy một anh dạy võ cho trẻ con rồi, mà tới lúc có con, cả hai vẫn nhìn nhau ngán nhẩm, rằng, trẻ con phiền thật.
Không chỉ phiền vì những cái linh tinh quấy khóc, ăn ngủ ị tè của chúng nó, mà còn vì không biết phải làm gì với tính cách của chúng nó, không biết phải dạy gì cho chúng nó.
Ừ thì mình có thể dạy chúng nó cách ăn uống ngủ chơi, mình có thể đọc sách, chơi đàn cho chúng nó nghe, có thể ấp ôm vỗ về mỗi khi quấy khóc…. Nhưng mình có thể “dạy” gì tụi nó đây? Để tụi nó có thể lớn khôn và trưởng thành một cách “đúng đắn”, để tụi nó sau này nhìn lại không trách giận bố mẹ vì đã dạy con sai lắc rồi. Mình băn khoăn lắm, bởi vì chính mình, và nhiều người bạn của mình cũng đã trách giận bố mẹ suốt bao lâu qua như thế. Có những tổn thương nặng nề trong gia đình mà không cách nào hàn gắn, bù đắp được. Mình không muốn lặp lại sai lầm đó.

Read More »

Về sự nhận biết

YK6W6164.jpg

Kể từ ngày biết đến Ki-Aikido, điều đầu tiên mình được dạy và cũng là điều được nhắc đi nhắc lại trong suốt quá trình tập luyện. Đó là, khi có bất cứ chuyện gì xảy ra, việc đầu tiên cần làm là “nhận biết lại chính mình”.

Việc “nhận biết” này có thể hiểu là xem lại tư thế của bản thân đã vững vàng chưa, tinh thần của mình có ổn định không, nhìn nhận lại xem mình đang ở đâu, trong vị trí nào, trường hợp nào. Sau đó, mới để ý tới “đối phương”, tới “môi trường xung quanh” và “sự việc hiện tượng đang diễn cả”.

Mình tạm chia kỹ năng này thành 2 phần, là “nhận” và “biết”.

“Nhận” là cảm nhận. Điều này nghe thì dễ, chứ phải qua giáo dục, và rèn luyện mới hình thành kỹ năng và thói quen này được. Lúc đến nghe workshop của Tò He, mình mới biết cái thuật ngữ “nhận diện cảm xúc” – điều đang được toàn thế giới quan tâm trong lĩnh vực giáo dục cho trẻ em. Hóa ra điều khiến bọn trẻ con hay phá phách, nghịch ngợm, làm đủ trò để gây sự chú ý, nhiều khi chỉ xuất phát từ việc tụi nhỏ không ý thức được mình đang bị làm sao, đang cảm thấy như thế nào.

Thì, việc “nhận diện cảm xúc” này, bắt đầu từ việc giúp các con nhận ra được: à đây mình đang vui, khi vui mình hay cười. lúc này mình thấy buồn, lúc buồn mình oà khóc. có khi mình tức giận, nếu giận mình xù tóc dựng tai tim đập nhanh. lại có lúc mình cô đơn, mình chỉ muốn ở một mình, nhưng vẫn thèm ai đó đến ôm mình một lát… Vậy ra, đâu có dễ để biết chính mình đang cảm thấy như thế nào, nếu không có ai đó chỉ cho mình, giúp mình gọi tên cảm xúc đó.

Dĩ nhiên, sau bước gọi tên thứ cảm xúc đang diễn ra trong lòng, các em còn được học cách để xử lý cảm xúc đó. Như nói ra với người lớn mà mình tin tưởng, hay chỉ đơn giản là nhắm mắt và hít thở để cơ thể thấy dễ chịu hơn.

Với mình, khi đó chúng ta bắt đầu “Biết” về thứ ta đang cảm thấy, đang diễn ra, đang hoạt động. “Biết” có thể coi là một nấc thứ hai, nấc có phần khó hơn chuyện “nhận”. Vì đôi khi “nhận” ra rồi, nhưng ta vẫn không “biết” phải làm như thế nào cả.

Ki-Aikido có nhiều cách để đưa mình đến cái “biết” đó. Như “tập trung vào nhất điểm”, “giữ sức nặng bên dưới”, “khuếch trương khí”, hay “thả lỏng toàn thân”. Dùng cách nào, và vào lúc nào, còn tuỳ vào cá tính, sự lựa chọn của mỗi người. Nhưng chung quy lại, mình thấy, đó đều là những cách cần “quay lại vào bên trong”. Khi đó, ta khoan hãy nghĩ đến chuyện hoà hợp với môi trường xung quanh, khoan hãy muốn mình xử lý mọi chuyện ổn thoả. Lúc đó mình chỉ cần biết đến mình đã, và xử lý cái thế giới bên trong mình đã.

Một ví dụ như thế này. Con gái của mình, 7 tháng tuổi, cháu từ lúc sinh ra vốn rất ngoan. Cháu tự biết ăn ngủ đúng cữ, đêm ngủ thẳng, không khóc quấy, ban ngày thì tự chơi, háu ăn và ăn tập trung, tốc độ phát triển về cân nặng và chiều cao đều rất tốt. Tóm lại, mình vẫn dùng một câu để nói về con gái, chính là: không thể mong đợi gì hơn. Nhưng, từ mấy hôm nay, cháu bỗng nhiên rất cần mẹ. Hễ không thấy mẹ là cháu khóc. Không phải kiểu khóc thông thường, mà là khóc nức nở, khóc đầm đìa hết mồ hôi. Mình thì không nỡ để con khóc, nhưng như thế thì cả ngày cứ phải ở trong tầm nhìn của nó, không làm được việc gì hết. Đó là chưa kể đến việc cháu đã biết bò, nên cứ thế lê la khắp nhà, cho tất cả những gì có thể vào mồm. Gặm sách, gặm chân bàn, gặm dây điện, liếm bàn phím máy tính, cào vôi tường…. Nói chung đây thực sự là thời kỳ khủng hoảng đầu đời của một bà mẹ.

Vì chẳng biết phải làm như thế nào với con, mình đành nằm im một chỗ nhìn con nghịch, và chán chường kinh khủng. Rồi mình nhớ lại bài học về sự “Nhận Biết” kia. Mình quyết định cứ nằm im thế, hít thở nhẹ nhàng. Được một lúc, thì não mình giãn hẳn ra, sự căng thẳng biết mất. Lúc đó, mình nghĩ, ừ nhỉ, nếu con cứ mãi là một đứa trẻ tự lập tới mức chẳng bao giờ phiền đến mẹ, mình có thấy chán không. Có khi sau này mình sẽ lại thèm những lúc được nó nhõng nhẽo như bây giờ. Hay nếu nó không biết bò, nó cứ chỉ nằm một chỗ, không thèm sờ mó này kia tìm hiểu đời sống, thì mình có lo lắng con mình đang bị làm sao không. Bây giờ mình đang có một em bé khoẻ mạnh, hiếu động, một em bé biết khám phá thế giới theo cách của nó, mình còn mong chờ điều gì nữa?

Mình chẳng mong chờ điều gì nữa. Mình cứ nằm đó hít thở và nghe lòng biết ơn lan dần ra trên từng làn da, thớ thịt của mình. Rồi con gái chơi chán tự lăn ra ngủ, mình lúc đó mới ra dọn nhà rửa bát nấu cơm. Đến lúc con dậy mình lại vào chơi với con, ngồi bên cạnh đọc sách, con bé thấy mẹ lại yên tâm chơi đùa hớn hở gặm ghế gặm bàn tiếp.

Và mình, khi đó, nhận ra rằng chút “giở chứng” của con gái chẳng là gì, chút bụi bặm bẩn thỉu nó nuốt vào chẳng là gì, mấy quyển sách nó gặm tanh bành cũng chẳng là gì, nếu như trong lòng mình bình ổn. Điều này nói ra thì dễ, nhưng nếu không có sự thực tập mỗi ngày, thì ta rất nhanh quên, và lại trở thành một thử thách gian truân biết bao.

Vậy nên, từ giờ, hễ khi có chuyện xảy đến, hễ khi lòng thấy bực, thấy nản, thấy cơn sầu khổ ập đến, mình lại nhắc mình toan gác hết lại đã. Mình cứ ở yên đó xem lại trạng thái của mình đã. Cơ thể mình có đang gồng cứng không? Tinh thần mình có đang mệt mỏi cực đoan không? Hơi thở của mình có đang ngắn gấp? Tim có đang đập nhanh? Mồ hôi có đang tứa ra không? Học lại bài học như người ta bây giờ đang dạy cho những đứa nhỏ, hỏi những câu cơ bản: Con đang cảm thấy như thế nào? Con thử gọi tên chúng xem: con buồn hay con vui.

Đi lại từ đầu, học lại từ đầu, để biết ta sống bao nhiêu vẫn còn là dại, tập luyện bao nhiêu cũng chưa đủ. Hay như sensei vẫn nói, rằng kyu 5 quan trọng nhất là cơ bản, đến shodan quan trọng nhất vẫn là cơ bản. Mỗi buổi tập bước chân lên dojo, nhắc mình quay về với cơ bản.

Và trên cái dojo lớn lao mang tên cuộc đời cũng thế: Đi tới đâu cũng chẳng ngoài “cơ bản”.

Nhược Lạc | Ki Aikido Hà Nội