Thơ

thơ

anh đỡ em bước lên một bài thơ
của mùa hè chiều thẳng đứng
của mùa thu lơ lửng
nghiêng nghiêng chữ viết em ngồi

chữ C vành nôi
giấc mơ ai thả bên trời
dấu phẩy thảnh thơi
xuống câu dưới,
hẵng còn anh đứng đợi

em cũng đừng nghĩ ngợi
chuyện vần vèo ai nắm tay nhau
tình yêu là khoảng sân sau
là vần thơ kín,
ta không ngỏ cho vạn người chiêm ngưỡng

một bài thơ nhấn nhịp lạ thường
hay là câu lục bát thân thương
khi ta viết
mọi chữ cái nối tay nhau đều: đặng.

anh làm chấm câu im ắng
đứng tận cùng mà lặng ngắm nhìn:
em.

Nhược Lạc

Thơ

mình

em mua thêm một cuốn sách
để trên giá gỗ của anh
trong nhà thêm một cây xanh
trồng vào chậu men đã cũ

thành phố bước vào đêm ngủ
trăng bước vào ngày viễn du
ta cần bao nhiêu cho đủ
đắp thành đài mộng vi vu?

anh đến từ ngàn xưa cũ
em thời vũ trụ nguyên sinh
ba ngàn năm một cuộc tình
căn phí chi ngày toan tính?

giọt sương ngày mai dự định
tan trên hoa mọng cánh hồng
kế hoạch của mây bỏ không
thoát trôi tới ngày mưa đến

cuộc đời chắc là hơi mệt
chẳng muốn đặt thêm gánh gồng
nếu mai là một cơn giông
sớm nay em ngồi tắm nắng.

Nhược Lạc

Thơ

chuẩn bị nở

bạn đã sẵn sàng cho một bắt-đầu-vui?

nếu hôm nay niềm hân hoan ập đến,
có chắc bạn đã sắp dọn xong lòng mình?

đã thâu xếp những ngổn ngang ngày cũ
đã đủ phòng cho ai đó chuyển vào
đã thôi hồi hộp, say sóng lao đao
đã dựng ô cửa cho nắng tràn nhuộm khắp
đã sẵn sàng cho lời nhắc ‘ăn tối chưa?’
đã có thời gian ngắm một cơn mưa
và gửi tin nhắn
và khoảng trời say đắm
cho mây thả hoa hồng

nếu không,
mong bạn quay về với điều thường nhật
và dẫu rằng, ngày đang tất bật
vẫn nhớ tay tưới giùm cây con
một chút mỗi ngày

vì đâu ai hay
một sớm nao
bất chợt

bình minh nở.

Nhược Lạc

Đời thường

lâu đài trên mây

“Bám rễ trên đất mẹ,

hoà điệu cùng cơn gió,

ủ hạt giống trong giá đông

và vui ca cùng lũ chim khi xuân sớm trở về.”

Đó là một bài dân ca của xứ sở Laputa trong bộ phim Castle in the skye của Ghibli.

Sheeta nói: Giờ đây tôi mới hiểu được ý nghĩa của bài hát này. Dù anh có bao nhiêu vũ khí tối tân, dù bao nhiêu sức mạnh thượng thừa, cũng chẳng nghĩa lý gì nếu cuộc sống này thiếu tình yêu.

“Tình yêu” ở đây, còn ám chỉ tới cội rễ, tới đất Mẹ.

Laputa là một vương quốc cổ trên mây, nắm giữ trong đó bao nhiêu kho báu, năng lượng quý, robot tinh nhuệ… nhưng đó là một vương quốc chết – vì cội rễ của chúng không bám trên mặt đất.

Con người, khi vươn tới những hành tinh xa, những thành tựu lạ, có lẽ nào cũng đang dần nhấc chân mình lên khỏi mặt đất?

Bộ phim kết thúc bằng một tinh cầu trơ trọi trôi nổi giữa không gian, mà toàn bộ gốc rễ cũng lửng lơ bay, không có mảnh đất nào để bám vào. Trên hành tinh ấy, những chú robot cuối cùng còn sót lại nâng niu từng cái trứng chim, từng nhành hoa bé. Nhưng những con người muốn tìm lên ấy, lại chỉ tham đắm thứ sức mạnh đầy huỷ diệt.

Tự nhiên tôi hiểu vì sao người bà của Sheeta lại dạy cho cô nhiều câu thần chú đến thế. Có câu chú để thức dậy ánh sáng, để xoa dịu nỗi cô đơn, để chữa lành thương tổn; cũng có những câu thần chú mạnh mẽ tới độ huỷ diệt cả một tinh cầu.

Bởi vì ở một hoàn cảnh nào đó, sự huỷ diệt có khi là cứu cánh cuối cùng. Có khi, nó lại chính là một sự bảo vệ.

Hôm nay tôi còn ở đây, đứng dưới trời cao thở trong không khí mát của mùa thu. Tay còn có thể vun đất trồng đôi ba cái cây nhỏ. Đến bữa có củ cải để ăn, rau mồng tơi để nấu canh.

Nhưng cái gì hiển nhiên quá, ta cũng thấy nó thường. Giả như ta biết một câu thần chú, hay sở hữu một viên đá phi hành gia, ta mới nghĩ rằng mình đang có sức mạnh.

Thế nên ta vô tình quên mất những sức mạnh giản dị trong lòng bàn tay. Đôi bàn tay ủ hạt, đôi bàn chân chạm đất, đôi mắt còn được nhìn trời, đôi tai còn biết nghe.

Những người bạn của tôi, lần lượt, lần lượt từng người một – đều bỏ phố về vườn. Có người lên non, có người xuống biển, nhưng ai ai cũng tìm cách quay về với cội rễ thô sơ – màu nhiệm nhất của mình.

Tôi hẵng còn trong thành phố với ngút ngàn bê tông, nhưng tôi vẫn nguyện cắm một phần rễ sâu xuống lòng đất mẹ. Dù là chút đất cây trồng nơi ban công, dù là chút đất trên vỉa hè thành phố. Dù là giọt mưa bên mái hiên. Dù là khoảng trời xanh đằm thắm trước nhà.

Chúng vẫn ở đó, chứ chẳng đi đâu. Như ta vẫn là con của Mẹ, dẫu cách xa vạn dặm. Và nếu ta còn chừa ở đó khoảng nhớ cho những câu hát ru, những bài dân ca giản dị; chắc rồi một mai đời sẽ mở lối về.

Nhược Lạc

Thơ

kể một chuyện dài

không biết làm người tốt thế nào,
tôi hay làm sai

tôi vùng vẫy thuở bé
vì chiếc váy mong mặc còn phơi ướt

con mèo đang nuôi,
tự nhiên đi phượt

con cá tự nhiên giãy chết một chiều

tôi làm tôi không biết điều
sao tôi hiểu mẹ đi làm vất vả
tôi chỉ, không thích ăn cơm với cá
tôi muốn ăn thịt gà, kho gừng

con mèo đi lạc, mắt tôi rưng rưng
nhưng tôi chẳng khóc ngày ông tôi mất
ai hiểu tình yêu bằng điều máu mủ?
tôi chưa rành thốt thưa,
quan tài bóng đã đổ chiều

tôi không dám nói điêu,
không chửi thề năm mười ba tuổi
không thích mấy trò đùa vui
gọi tên bố mẹ làm hài

nhưng nói chung, tôi dại
không biết điều đúng-sai đối đãi bạn bè
nên tôi hay thụt về một góc
lớp, bảng đen, phấn trắng: tự xa tôi

giá mà hồi đó tôi hiểu chuyện
chắc cũng khéo vun, sắp xếp lòng mình

tôi cũng chẳng thông minh
không thuộc bảng cửu chương
hay tính nhầm tiền chợ
ra đường hay bỏ lỡ: khúc ngã tư rẽ về

tính tôi chậm chạp, lề mề
làm việc chi cũng trễ một nhịp
yêu đương cũng lín nhín:
sợ ai đó bỏ mình

chuyện đời tôi: linh tinh
tôi định sống gọn gàng, cho khỏe
nhưng đôi khi trời bày vẽ
học đòi thử thách, mong ngày tôi khôn

chuyện đời tôi: chẳng chỗ chôn
ngày mai lá cũ,
mong thành đốm lửa hắt bên đồi,
rồi tắt

kể chuyện xa vạn dặm
chân cũng mỏi mỏi nhiều
tôi ngồi ngắm lá ban chiều
nghe anh đọc nốt một điều, trong thơ.

Nhược Lạc

Đời thường

thời gian cho nhau

Trong những ngày bận rộn nhất, chúng tôi cắm mặt vào làm việc cả ngày. Ngẩng lên thì chạy đi đón con, rồi lại cắm mặt vào một chuỗi các hoạt động nấu ăn, ăn tối, tắm giặt, đọc truyện cho bọn trẻ con rồi lùa chúng nó đi ngủ.

Nhưng sau đó, chúng tôi vẫn chuồn ra ngoài, để ngồi chơi với nhau một lát. Có khi cùng xem phim. Có khi ngồi chơi game, đọc sách. Cũng có khi rủ nhau pha một ấm trà, ăn bánh, chuyện trò.

Mùa này Trung Thu, trong nhà lúc nào cũng có vài tấm bánh, có khi mua, có khi được tặng. Thế nên tần suất rủ nhau pha trà, ăn bánh lại dày thêm. Có khi mới giữa giờ chiều đã gõ cửa cốc cốc rủ nhau ngơi tay, trà chiều trò chuyện một chút.

Nhạc sĩ Y Vân đã viết “em ơi có bao nhiêu, 60 năm cuộc đời…” thiệt đúng quá đi. Nhất là cái khoảng thực sự được ở bên nhau, khi còn yêu đương thắm thiết, còn đủ sức khoẻ và sự lạc quan trong đời sống, có bao nhiêu?

Chúng tôi có cái may mắn của sự tìm thấy nhau, hòa hợp và cả thời gian dành cho nhau. Nhưng bên trong cái may mắn đó, là cả sự chọn lựa. Chúng tôi chọn dành thời-gian-cho-nhau (và bỏ bớt những điều khác).

Luôn luôn sẽ có những ngày bận rộn tới phát điên, luôn luôn sẽ có những thời mệt mỏi, nhưng nếu muốn, ta vẫn có thể tìm cách thu xếp được. Để nghĩ về nhau, nhắn tin cho nhau, chuyện trò với nhau, rủ rê nhau, pha một ấm trà, ăn một tấm bánh – cùng nhau.

Tình cảm như mầm non, cần tưới tắm chăm sóc mỗi ngày, mới mong vươn mình tươi tốt. Tình cảm cũng như khối bột, cần nhào, nhồi, ủ, chăm chút bằng sự thấu hiểu và quan tâm, qua một ngàn bước mới mong thành ổ bánh thơm nức ngon lành.

Nếu trong lòng bạn có mong muốn được sống trong một tình yêu đẹp – dù là tình yêu lứa đôi hay gia đình, giữa vợ chồng hay bạn bè, giữa bố mẹ với con cái, ông bà…. cũng mong bạn hiểu tầm quan trọng của chính đôi tay mình.

Bạn sẽ sẵn sàng đánh đổi bao nhiêu thời gian, sự quan tâm, lắng nghe, thấu hiểu, vị tha, dung dưỡng… để ở bên nhau, để người kia hiểu được bạn yêu người đó thiệt – bằng lòng, chứ không bằng lời?

Mà tính ra cũng đâu đáng là bao, có khi chỉ là hai mươi phút đồng hồ, ta rủ nhau ngồi xuống, uống một ngụm trà, ăn một tấm bánh, để biết lòng có nhau.

Nhược Lạc

Thơ

ngày thế giới bỏ quên nhau

ở giữa thị thành đông đúc
là ngàn sa mạc xếp chung
mỗi người riêng một địa hạt
gió mưa thổi rất vô cùng

gió mưa thổi dẫu vô cùng
cũng là thanh âm tắt lịm
bão giông giữa lòng phố tím
làm sao ta nghe trong nhau?

làm sao xua tan mưa mau
làm sao gieo mầm hoa mới
nếu chưa bao giờ đi tới
tận cùng dấu vết tan hoang

một câu thăm cũ muộn màng
một lời xa xưa báo mộng
thăm thẳm bao la trống rỗng
ai làm một ốc đảo xanh?

ai làm tia nắng ngọt lành
ai làm chồi non đương chớm
ai làm bánh mì ban sớm
ấm lại tàn tro sâu đêm

ai về thành phố bỏ quên
gọi tên từng hoang mạc cũ
ngày cả thế giới say ngủ
đợi mai thức giấc reo mùa
hoan ca.

Nhược Lạc​

Chuyện nghề viết · Đời thường

một vài chia sẻ về Viết

Gần đây mình nhận được một số tin nhắn hỏi về cách để viết hay hơn, làm sao để bắt đầu, nên đọc sách gì và nên học từ ai. Mình thì không dám nhận là một người viết tốt, nhưng mình đã bắt đầu viết lách nghiêm túc được một thời gian và đang sống bằng nghề viết, nên mình nghĩ có thể chia sẻ một vài điều, như sau:

[1] Viết cái gì?
Viết là một từ bao hàm quá rộng. Có quá nhiều lĩnh vực cần đến viết lách. Bạn không thể hỏi một nhà thơ cách viết tiểu thuyết, cũng như không thể hỏi một copywriter cách làm luận án tiến sĩ.

Biết được chính xác điều bạn muốn viết, sẽ giúp bạn biết mình nên học hỏi các kỹ năng nào cho việc viết lách của mình.

[2] Họ đã viết như thế nào?
Khi đã biết bạn muốn viết cái gì rồi, thì hãy tìm những người viết cái đó và đọc. Quá trình đọc trước tiên là một quá trình xác nhận lại xem bạn có thực sự thích hay cần kỹ năng viết này không.

Ví dụ như mình, ngày bước chân vào ngành quảng cáo, vì chưa biết gì cả, mình bắt đầu học bằng cách google ra các web, page nói về quảng cáo (hồi đó còn hơi ít chứ giờ nhiều vô cùng), đọc sách, đọc blog của các anh chị làm copywriter, inbox hoặc viết email hỏi họ, đi học các lớp ngắn hạn về copywriting, content thinking.

Bằng cách đó, dù mình chưa giỏi lên ngay, nhưng mình có một cái nhìn toàn cảnh, sáng rõ hơn với nghề viết quảng cáo. Nói cách khác, mình lờ mờ hiểu ra mình cần-làm-gì.

[3] Viết, viết nữa, viết mãi.
Câu này nhàm quá, cliché quá, nhưng chưa bao giờ sai. Chỉ có cách tiếp tục viết mới giúp bạn giỏi lên. Bạn tự học rất nhiều trong quá trình tự viết.

Mình đã thử nhiều cách. Đặt đồng hồ 30’ và viết liên tục không ngừng nghỉ (mình xài một cái app mà nếu ngừng thì tất cả những gì vừa viết sẽ bị auto xoá). Viết một ít vào buổi sáng, một ít vào buổi tối, viết khi đi toilet, dừng xe bên đường viết khi chợt nghĩ ra một cái gì đó. Và nhiều nhất là viết vì công việc.

Khoảng năm tháng trước, mình tự đặt ra đề bài là mỗi ngày sẽ có một bài được post trên page Nhược Lạc. Và may mắn thay, mình vẫn duy trì được đến bây giờ. Thỉnh thoảng, có ngày mình post hai bài.

Cả công việc thường ngày và việc viết blog đều đặn giúp cho mình duy trì được cảm-hứng sáng tác có thời-hạn, giúp mình tiến bộ hơn và chuyên nghiệp hơn.

[4] Đọc to những gì mình viết.
Mình có một thói quen là luôn đọc lên thành tiếng những gì mình viết xuống. Điều đó giúp cho mình hiểu được nhịp điệu của bài viết. Nếu bạn đọc lên và thấy lộm cộm trong miệng, hãy thử viết lại cho đến khi lời đọc trong đầu được mượt mà hơn.

Dù là câu ngắn, câu dài, nhịp gấp gáp hay nhàn tản, thì chúng cũng cần sự hợp lý và nhất quán. Điều này mình thấy các bạn rapper làm rất tốt, bạn có thể thử nghe rap (nếu thích) và nhớ thường xuyên đọc thành tiếng những điều mình viết ra nhé.

[5] Tiếp nhận phản hồi và sẵn sàng thay đổi.
Người xưa có câu “văn mình, vợ người” – nghĩa là văn mình thì luôn hay, vợ người thì luôn đẹp 😛 Để mà viết ra một điều gì xong nghe người khác chê thì khó chịu lắm. Nhưng công việc đã dạy cho mình một thái độ khác với việc viết lách. Thứ ta viết có thể chưa phải điều tốt nhất, và người bên ngoài có thể giúp ta có góc nhìn khách quan và sáng tạo hơn.

Hãy lắng nghe và sẵn sàng thay đổi. Vì, [một] như thế bạn mới được trả tiền :)) và [hai] bạn mới có thể tốt lên được.

Viết là một cuộc đối thoại. Bạn sẽ khởi đầu bằng lời độc thoại, nhưng rồi người nghe của bạn sẽ xuất hiện. Bạn có thể lờ tảng họ, hoặc lắng nghe họ. Khi bạn lắng nghe họ, bạn có thể hài lòng, hoặc thất vọng. Nhưng nếu bạn tiếp nhận và xử lý nó, bạn sẽ có nhiều nguyên liệu hơn để hoàn thiện món ăn của mình.

Điều quan trọng nhất, hãy bắt đầu nấu ăn từ hôm nay. Hãy viết từ bây giờ. Và không ngừng, ngay cả trước những lời chê bai, ngay cả khi xung quanh có biết bao người viết đỉnh hơn bạn. Không ngừng, ngay cả khi mình chưa biết con đường này sẽ dẫn mình tới đâu. Và hãy tận hưởng từng bài viết một – cho chính bạn.

Phần thưởng lớn nhất mình nhận được từ viết lách, không hẳn là những chiếc like hay khen ngợi từ độc giả, mà là cảm xúc khi viết ra giúp xoa dịu chính mình.

Biết đâu, đó cũng là món quà lớn nhất bạn sẽ nhận được, cùng với Viết.

Nhược Lạc

Thơ

nghe

và đây,
em lắng nghe anh
như thể tiếng nhạc
như là vô thanh

ban mai
nở cánh hoa lành
anh giang tay đón
một nhành hoa ngơ

thế gian
lắm chuyện vẩn vơ
trùm chăn, em đọc
một bài thơ hay

biết là
nước mắt thì cay
bát cơm thì ngọt
môi này thì êm

về nghe lại
tiếng lòng đêm
phía đông đổi gió
qua thềm

sẽ qua.

Nhược Lạc

Thơ

ở lại

dù sao anh cũng mong
rằng em sẽ ở lại

dù đường xa hơi ngại
dù lá nhắc: giông về
lòng anh như bờ đê
đứng trước giờ đổ ngã

dù điều này: khó quá!
dù còn: ốc đảo riêng em!
dù đoán xem: sau cơn bão
anh sẽ bị cuốn đi ngàn mấy dặm?

anh đâu chắc.

lời ca buồn anh hát
thật ra đâu phải điều sáng tác
là câu kể lâu rồi
của tháng năm

nhưng hôm nay,
giữa chốn anh nằm
dù sao cũng mong
chẳng toàn cỏ úa

mong rằng em gõ cửa
nhẫn nại tới lúc hé lòng
mong rằng giữa cơn giông
em mang đến:
một quyết lòng nắng ấm

anh sẽ thức dậy
dù rất chậm
dù lá đau tàn tạc bão bùng

dù là phận bé vô cùng
cũng nương sao sáng
mà bừng sớm mai

vậy nên,
vẫn muốn một-ai

anh vẫn nhớ
mong rằng em ở lại.

Nhược Lạc