cảm thức tự nhiên qua một chén trà

Cách đây 10 năm, nếu có ai đó hỏi tôi: “vì sao uống trà?” hay hàm ý đúng hơn mà họ muốn hỏi đó là: “vì sao một người trẻ lại uống trà?” – thì câu trả lời thành thật sẽ là: tôi thích cảm giác được ngồi một mình mà không làm ai thắc mắc.

Nhưng phải đến vài ba năm sau đó, khi thực sự được đặt chân lên những vùng trà rộng lớn, chạm tay vào những cây trà Shan cổ thụ giữa núi rừng Tây Bắc, tôi mới phần nào hiểu thêm về chén trà mình vẫn uống mỗi ngày. Từ một thức uống ngon, một duyên cớ lành, trà khơi dậy trong tôi điều sâu kín hơn nữa: Cảm thức tự nhiên qua mỗi chén trà. 

Lần đầu tiên đặt chân lên mảnh đất Tà Xùa, sau chừng 6 tiếng chạy xe máy với những con đường dài tưởng như không bao giờ kết thúc, với những khúc cua ôm bọc sườn núi, những gập ghềnh và xóc nảy… tôi ngồi bệt xuống, bên một nương trà, im lặng với cơn mệt mỏi và may mắn xuất hiện cùng lúc trong lòng mình.

Ở đây, những cây trà hoang dã sinh trưởng tự nhiên và bình thản, tươi mới và đầy sức sống. Ở đây, người dân tộc coi trà như một loại cây-thảo-mộc bình thường, họ sẽ thu hái trà vào lúc nông nhàn, khi không phải mùa gặt. Ở đây, trẻ con coi cây trà Shan cổ thụ là những sân chơi trên cao – nơi lũ trẻ chân đất chạy (vâng, chạy!) một mạch lên tít ngọn cao và ngồi vắt vẻo trên ấy.

Với tôi, một thị dân uống trà, toàn bộ sự quan tâm của tôi từng chỉ là thức trà thành phẩm – thứ được đặt trong hộp sáng đẹp, pha bằng ấm và chén nhỏ thanh tao. Còn khi đó, trước mắt tôi hiện ra cả một đời sống cụ thể, trọn vẹn và rực rỡ của cây trà, đồi trà và núi rừng phương Bắc rạng rỡ ánh mặt trời.

Chúng tôi đứng đó, trước một cây trà cổ thụ mà vòng tay người không ôm xuể. Mùi thơm của lá trà non tơ, vị chan chát mát dịu của búp tươi lan trong miệng. Vị già dặn, sâu dày của những lá trà già, làm tôi nhớ đến những tích nước chè tươi ông bà tôi vẫn hãm uống sớm mùa đông giá.

Mỗi ngày, từ lúc trời còn mờ sương, những cô gái, chàng trai tộc Mông trên lưng đeo gùi, cặm cụi lên rừng hái trà. Sáng sớm là thời điểm thích hợp nhất để thu hái trà, vì sau một đêm ngậm sương, lá trà ở trạng thái tươi mới, hài hòa nhất. Tùy theo từng loại trà cần làm, nguyên liệu thu hái có thể là búp trà, một búp một lá, hay một búp hai lá… Trà sau khi thu hái được chuyển về nhà làm trà thủ công. Tại đây lại bắt đầu một chuỗi hành trình bất tận khác, từ việc lọc lựa phân loại trà, cho đến các công đoạn chặt củi, nhóm lò, sao chảo, vò trà… Mỗi người mỗi việc, luôn tay luôn chân. Mùi gỗ pơmu thơm nức, hòa với mùi lá trà tươi đang khô dần. 

Tiết trời đông-xuân trên núi cao vừa khắc nghiệt, vừa dễ chịu. Cái lạnh phả ra tê tái đến độ, dù chúng tôi đã nhóm lửa ấm nhưng chỉ đủ để giữ ấm thân người phía trước, còn sau lưng cái lạnh run rẩy vẫn bủa quanh. Nhưng không có thời gian để tìm kiếm niềm ấm áp dễ chịu, cũng không có sự thảnh thơi như khi quây quần bên bàn trà nơi thành phố. Ở đây chỉ có sự nhịp nhàng và liên tục, lửa và trà, luôn tay luôn chân. Mùi trà bọc lấy toàn bộ không khí trong nhà, như thể cả một rừng cây đang ôm lấy chúng tôi. Như thể thiên nhiên. 

Cứ sau mỗi chuyến đi như thế, việc uống trà của tôi lại có thêm một chút thay đổi. Trở về thành phố, ngồi xuống một gian phòng sạch, yên tĩnh, thảnh thơi pha một ấm trà. Từ tốn đun nước, từ tốn lấy trà ra chiếc trưng tre, từ tốn sắp bày ấm chén, từ tốn lau từng giọt nước vương trên bàn. Cẩn trọng trong từng động tác pha. Chậm rãi khi uống, giữ ngụm trà trong miệng đôi ba giây, rồi nuốt xuống thật chậm. Tất cả các thao tác này, cảm giác này, không còn là câu chuyện của nghi lễ vẽ vời, của việc làm dáng… mà đã trở thành một tâm thức tự nhiên. Tự lòng ta, thấy rằng, cần phải vậy. 

Cứ sau mỗi chuyến đi như thế, khẩu vị trà của tôi, chúng tôi, lại mở rộng thêm một chút nữa. Cứ sau mỗi lần được thưởng thức trà ngon, từ các vùng miền đất Việt hay từ nhiều quốc gia khác, tấm bản-đồ-hương-vị trà trong tôi lại loang dần thêm những “điểm đến” mới. Mùi cỏ ngái, mùi nấm rừng, mùi đất sau mưa, mùi hoa hồng, hoa mơ, mùi quả nhiệt đới, mùi đào, mùi táo dại… 

Hiểu về trà nhiều hơn, thì lòng cảm mến của tôi với mỗi cây trà, mỗi vùng trà cũng nhiều lên, từng chút từng chút một. Theo đó, cái gọi là cảm thức thiên nhiên trong lòng tôi, cũng đầy lên sống động và xanh tươi, như một rừng cây lớn.

Ai đã từng một lần đứng giữa rừng cây lớn, sẽ nghĩ về rừng cây hoàn toàn khác. Ai đã từng một lần ôm cây trà, nếm vị lá trà, sao trà, vò trà… sẽ nghĩ về trà – từng ấm trà một – hoàn toàn khác. Ai đã từng uống một ấm trà hoàn toàn khác đó, sẽ nghĩ về rừng, về sông, về suối, về mây, về thiên nhiên nói chung… theo một cách khác nữa. Như thể máu thịt, như thể ruột già, tự nhiên và gần gụi, mật thiết và thân thương. 

Tôi, chúng tôi đã trải qua những sự khác ấy, từng năm từng tháng, để biết rằng thiên nhiên vẫn luôn biến đổi. Cái cây trà năm đó ta từng ôm ở đây, bây giờ đã biến mất. Cái nương trà năm đó tưởng chết khô, năm nay lại hồi sinh. Cả vùng trà năm đó tưởng rằng sương giá, tưởng rằng hạn hán, năm sau đất trời lại trả về những món quà. 

Bốn mùa xoay vần, uống chén trà năm nay để thấy khí trời đã thay. Mãi mãi hương vị trà Tà Xùa năm đó không quay về nữa. Mãi mãi, lục trà lá tím thơm hương khác đi nhiều. Đó là cái thay đổi không thể biện giải đúng – sai, tốt hơn hay tệ đi, chỉ là: khác đi. Khác đi, để ta biết quý những gì nhất kỳ nhất hội. Điều ngày xưa ta có mãi mãi là hoài niệm, cái đang đổi thay là con đường kéo dài bất tận, ngọn gió thổi trên da hôm nay là thực tại, và việc bước tiếp như thế nào vẫn còn là bí ẩn nằm trong chén trà trên tay.

Việc uống trà, nói giản đơn là việc uống một thức uống. Thức uống ngon thì tôi mong uống mãi. Nhưng hơn cả điều đó, việc uống trà mở ra một lăng kính khác trong tôi với thế giới, đặc biệt là thế giới của thiên nhiên. 

Thật khó để nói rõ với nhau, vì sao có khi ta uống lại một ấm trà, mà xúc động muốn khóc. Thoạt nhìn từ ngoài vào, có khi thấy rằng hơi sến sẩm, nhưng nếu ta đã cùng trải qua với nhau: một mùa xuân trên núi, một chiếc chảo sao, một quầng lửa ấm, một khoảng lặng đứng nhìn cây trà Shan im trong gió…. Ta có cần nói gì đâu.

Bốn mùa trời đất, có nói gì đâu. 

Nhược Lạc 

(Toàn bài đăng trên tạp chí Elle Decoration Vietnam số báo mùa Thu, 2022)

tình yêu cũng cần xếp hàng

Có lần, tôi trở về nhà sau giờ tan làm, tôi nhìn con mình đang ngồi chơi xếp hình, và tôi nói: Mẹ muốn yêu con một chút.

Con tôi trả lời rằng: Nhưng con đang bận xếp ngôi nhà của mình. Mẹ chờ con một chút, rồi con sẽ yêu mẹ.

Lúc đó, tôi chỉ cười thôi, ngồi bên cạnh nhìn con bé xếp tiếp những viên gạch lego lên tòa nhà đang thành hình.

Xong xuôi, con bé nói: Con đã xếp xong ngôi nhà cho bố mẹ rồi đây.
Và rồi con bé quay sang ôm tôi. Cái ôm thật là chặt.

Một lần khác, khi vợ chồng tôi (giả vờ) tranh giành nhau quyền được ôm lũ trẻ. Con tôi đã la lên rằng: Không được tranh nhau! Phải xếp hàng chứ! Bây giờ con ôm bố trước, em ôm mẹ, xong rồi đổi lại!

Thế là chúng tôi làm đúng như vậy.

Làm từng việc một. Và khi xong, làm một việc khác. Tất cả mọi việc, bao gồm cả tình yêu.

Nói thế để hiểu rằng không thể có tất cả trong cùng một lúc được.
Đôi khi, chúng tôi phải chọn bỏ xuống các mong muốn của người khác, để làm cho xong mong muốn của chúng tôi trước.

Chúng tôi phải tự ổn định mình trước khi giúp người khác. Chúng tôi phải sống cuộc đời của mình trước.

Trong một gia đình cũng vậy, khi ta đang thấy mình khổ quá, có thể ta nên thay đổi cách tiếp cận của bản thân một chút.

Có thể, gia đình không thực sự chết đói khi ta không thể nấu ăn. Có thể, gia đình không thực sự mất đi hạnh phúc, khi ta không thể dọn nhà. Có thể, con cái ta không hề thấy khổ sở thiếu thốn gì, khi ta không lo đủ cho chúng ba bữa chính, hai bữa phụ, ba bốn cữ sữa trong ngày.

Có thể, tết không hề kém vui đi, khi ta không bỏ ra hàng giờ, hàng ngày để thu sắp, trang hoàng. Có thể, ta chỉ đơn giản là sống tiếp trong ngôi nhà 365 ngày vẫn thế, và pha một ấm trà ngồi uống với nhau – là ra Tết.

Có thể, vấn đề là ta đang cố gắng đảm đương nhiều đầu việc quá để làm hài lòng tất cả. Có thể, cách giải quyết ở đây là ta nên học cách yêu cầu người khác xếp hàng.

Và, nguyện vọng, mong cầu của ta cũng cần xếp hàng. Tình yêu cũng cần xếp hàng.

Những thứ không thể xếp hàng, có thể, là những thứ nên ra khỏi hàng.

Bởi vì, nếu một quán trà sữa, quán cà phê, nhà hàng còn có thể yêu cầu khách thăm xếp hàng. Thì, không cớ gì, người ta lại không thể xếp hàng, khi ghé thăm cả một cuộc đời, một con người với khả năng sống hữu hạn, quỹ thời gian và sức lực hữu hạn.

Nếu bạn thấy đời mình quá tải, biết đâu, đã đến lúc treo bảng “hết chỗ, vui lòng xếp hàng”.

Nhược Lạc

thương thân từ cái móng chân cắt đều

Ở thời của ông bà, bố mẹ tôi, nếu có ai đó nói với họ: “Hãy tự thương lấy mình!” – hẳn sẽ… buồn cười lắm. Đó là thời của sự hy sinh, của sự tiết giảm nhu cầu cá nhân và phấn đấu vì mục tiêu chung. Song, đến thời của tôi, của các em tôi, “hãy thương lấy mình” đã trở thành một tuyên ngôn có thể dễ dàng nghe thấy ở khắp nơi.

Nói cách khác, đến lượt tôi, chúng tôi, đã bắt đầu có ý thức nhắc nhớ bản thân: hãy thương lấy mình. Nhưng, bằng cách nào thì tôi, chúng tôi – không biết.

Trong một khoảng thời gian dài, tôi cố gắng yêu thương lấy mình bằng việc nuông chiều cảm xúc cá nhân. Tôi ăn khi muốn, uống cái gì tôi thèm, đọc truyện, xem phim, ôm lấy máy tính, chơi bất cứ cái gì tôi thích. Tôi bỏ bê việc học hành vì cho rằng đó là thứ căn bản nhất khiến mình không hạnh phúc. Tôi kiên quyết không đi bất cứ con-đường nào mà người-khác đã đi, vì tôi nghĩ rằng: nếu họ trông đau khổ như vậy, nghĩa là con đường đó sai quắc rồi.

Hóa ra, con đường của tôi cũng đâu đúng.

Phải mất một thời gian dài, tôi mới nhận ra thả nổi bản thân không đồng nghĩa với thương thân. Khắt khe với bản thân cũng không đồng nghĩa với thương thân. Chối bỏ hoàn toàn cộng đồng cũng không khác gì việc đâm đầu lao theo công thức chung trong xã hội. Vấn đề không phải là cắm cổ đi theo đường mòn có sẵn, hay tự nhiên rẽ cây bẻ lá đi một hướng đi riêng.

Vấn đề là, phải tìm cho được con đường của mình.

Vấn đề là, phải thương thân theo cách mà cái thân này cần được thương.

Vấn đề cũng là, đâu có ai biết.

Tôi không biết. Mẹ tôi cũng không biết. Bạn bè xung quanh tôi xem chừng cũng đâu biết.

Thế rồi một ngày, tôi ăn chay. Bây giờ nhớ lại, không biết vì sao tôi ăn chay. Chỉ nhớ một ngày, đột nhiên tôi nói với mẹ: Từ hôm nay, con ăn chay. Việc ăn chay, không lạm bàn tính đúng-sai, song nó vô tình đẩy tôi đến việc buộc phải quan tâm đến từng bữa ăn trong ngày. Từng chén cơm, từng miếng nhai.

Vì quan tâm đến từng miếng nhai, tôi cũng quan tâm đến từng trạng thái của cơ thể mỗi ngày, mỗi giờ, mỗi phút. Tôi biết mình đã ăn gì bậy nên đau bụng. Tôi biết khi ốm mệt nên làm gì. Tôi biết hương vị của một trái cà rốt, củ cải trồng tự nhiên sẽ khác gì với rau củ công nghiệp, khi ăn vào người sẽ thế nào.

Nghe thì có phần ‘vi diệu’ quá, nhưng nó thực ra rất giản dị: Theo thời gian, tôi hiểu chính cơ thể của mình hơn. Tôi biết mình nên ăn gì, uống gì. Và từ cơ thể, tôi biết tinh thần cũng vậy, các lựa chọn trong cuộc sống cũng vậy. Để có được điều đó, tôi cần phải học – từ cái cơ bản nhất.

Việc thương thân, theo tôi là một bài học, cần được hệ thống lại từ đầu.

Đó không phải câu chuyện của việc thốt lên “hãy yêu tôi đi! hãy sống vì mình!” là biết làm gì ngay. Để biết cần làm gì, có thể làm gì, phải quay về với những điều cơ bản nhất. Như muốn biết đọc phải học ghép vần, muốn biết viết phải luyện từng nét cong, nét xổ thẳng. Thì, muốn biết thương thân, phải học cách: nhận biết và điều chỉnh, từ cái đơn giản nhất.

Như là cắt móng chân và móng tay.

Một thời gian, tôi bắt đầu dạy lại mình cách chăm sóc bản thân bằng việc lặp lại những thói quen đơn giản. Cắt móng tay, móng chân đều đặn; và khi cắt thì không nghĩ gì cả. Tôi có cái tật suy nghĩ quá nhiều, và luôn suy nghĩ mọi lúc, mọi chuyện. Có những chuyện người khác đã nói ra và quên đi từ lâu lắm rồi, tôi vẫn nghĩ về nó. Do không thể ngay lập tức bắt mình ngừng nghĩ suy được, nên tôi đã tự ra luật cho mình là: lúc cắt móng chân thì đừng nghĩ gì nữa.

Sau đấy là, lúc đánh răng thì chỉ đánh răng thôi. Lúc đi vệ sinh không cầm điện thoại. Lúc ăn cơm không nghĩ lan man. Lúc làm việc, thì mỗi lúc chỉ làm đúng một việc, làm xong thì đóng nó lại. Lúc gặp bạn bè, chỉ chú tâm vào người bạn đó. Không cần gặp nếu không muốn gặp. Học đàn từng chút một, nếu hôm nay chưa đánh được thì mai tập tiếp, nếu mai vẫn chưa được thì để ngày mốt. Tôn trọng nhịp độ và khả năng hiện tại của chính mình…

Những việc như vậy, thực ra không đơn giản chút nào.

Để gõ ra được mấy dòng này, cần rất nhiều năm, chỉ bắt đầu thực tập với cái móng chân của chính mình. Rất nhiều lúc đã cắt vào chân. Rất nhiều lúc quên mất lý do ban đầu. Rất nhiều lúc thấy mệt mỏi và thấy chính mình hà khắc. Rất nhiều lúc muốn quay về buông thả như ngày xưa, hoặc, muốn đơn thuần lao theo những quy tắc xã hội cơ bản.

Những lúc đó, quay về nhai kỹ một miếng cơm, uống chậm một ngụm nước, và cắt móng chân chỉ là cắt móng chân. Những điều đó, giống như chiếc neo thả xuống mặt nước sâu, nhỏ nhoi nhưng chắc chắn, cho chúng ta một điểm tựa để suy tư và thực hành tiếp.
Đó là cách mà tôi bắt đầu cho chính mình, trong một hành trình phức tạp của việc học cách thương thân, để rồi từ đó ta mới dám nghĩ xa hơn đến chuyện thương người, thương nhau.

Nhược Lạc

về Tết,

Năm nay, cũng như năm ngoái, và năm ngoái nữa, vợ chồng tôi quyết định đón một chiếc Tết tối giản. Tết thảnh thơi. Tết ngơi việc sớm. Tết dọn được cái gì thì dọn, không dọn được thì thôi. Tết ăn gì cũng được.
Và chúng tôi vẫn luôn thấy hạnh phúc bởi lựa chọn ấy.

Nhưng có một điều khác hơn, đó là những người mẹ của chúng tôi cũng vậy.

Các mẹ, bỗng nhiên quyết định rằng Tết của mình không nằm ở một cái nhà được cố công trang hoàng để đón tiếp người khác. Không nằm ở hai loại canh khác nhau trong một mâm. Không nằm ở hết mâm cúng này đến mâm cúng khác, vật vã từ 27 đến hết mùng 3 Tết. Không nằm ở những lời người ta nói về mình.

Chúng tôi ăn bánh chưng từ 28 Tết, vì thấy cũng thèm. Và ôm nhau xem hài Tết, ăn mứt, uống trà, thay vì đu đưa lên lau cửa, sơn sửa và trang trí các kiểu.

Rất có thể, nếu có ai đến nhà chúng tôi dịp Tết, sẽ thấy tuềnh toàng quá. Chắc là năm rồi không làm ăn được. Chắc là mẹ tôi không nhờ vả được con cái nên nó “chẳng làm gì”. Những lời ấy tôi đã nghe hai mươi mấy năm trời, nghe từ khi còn bò ra làm tất cả mọi việc, trước khi quyết định rằng Tết của mình là do mình quyết định.

Niềm vui của mình. Hạnh phúc của mình. Tài sản của mình. Cảm giác đủ đầy của mình. Tất cả phải do tự mình định nghĩa, cảm thấy và gìn giữ theo cách của mình.

Rồi mọi thứ sẽ thay đổi.

Không phải xã hội thay đổi đâu, mọi thứ vẫn luôn như thế thôi. Nhưng trong lòng mình thay đổi.

Cách mình nhìn Tết, hay mọi dịp lễ lạt, và mọi cột mốc thành tựu của mình – nó có thể không đúng theo định nghĩa xã hội, nhưng, nó sẽ phù hợp với mình nhất.

Như mẹ tôi, cuối cùng đã nhận ra rằng, cắm một lọ hoa đơn sắc cũng đủ đẹp, dâng một cặp bánh chưng đã đủ tươm. Như mẹ chồng tôi, đã sẵn sàng mua vé máy bay để đi chơi. Như chúng tôi, đã dám thảnh thơi đón Tết ngay cả khi Tết còn chưa về.

Còn bạn, Tết của bạn như thế nào?

Mong rằng, đó sẽ là những ngày Tết thực sự thuộc về bạn, chứ không phải là hình ảnh mong đợi phản chiếu trong mắt người khác.
Và mong, một năm dài sau đó cũng vậy.

Nhược Lạc

ai nói cho biết?

Chị bạn tôi mới sinh em bé. Chúng tôi nói chuyện với nhau đôi câu, đại khái đều nói về những niềm vui be bé, rồi kể lể và an ủi nhau đi qua cái đoạn vất vả này.

Chị có nói một câu đại ý rằng: Không ai nói chị biết sẽ vất vả và xuống sức tới như vậy.

Tôi đồng cảm lắm, song tôi cũng nghĩ rằng, dù có ai nói, và nói thế nào đi chăng nữa, cũng không thể hiểu được.

Vấn đề là, kể cả những người đã có con rồi, cũng không thể hiểu được.

Kiểu như, một người mẹ sinh con ra tràn trề sữa, hẳn sẽ không thể hiểu cái vất vả của người mẹ ki cóp từng giọt. Hoặc như, một người mẹ có con ăn tốt, ngủ tốt, hẳn sẽ không hiểu được người có con với nết ngủ chưa ngoan. Hoặc, thậm chí họ sẽ nói kiểu, đó là do không biết rèn con.

Có lẽ cũng đúng, nhưng vẫn là một cái đúng thiếu cảm thông.
Mỗi đứa trẻ đều khác nhau, mỗi bà mẹ cũng vậy. Mỗi bà mẹ đón một đứa trẻ trên tay thì là một tổ hợp duy nhất, mà chỉ hai người đó mới biết, người ngoài không hiểu nổi.

Ai may mắn khỏe mạnh, ít mệt, xin cứ vui lòng tận hưởng. Ai còn vất vả nhiều, xin chia sẻ, quả thật là vất vả. Không còn cách nào để đi qua sự vất vả ấy, ngoài cách…đi qua. Từ từ sẽ qua.

Mỗi người sẽ có cách riêng cho mình. Như chị bạn tôi sau thời gian mệt mỏi kiệt sức, đã tìm được người giúp việc hỗ trợ. Như có người vì công việc nên chọn gửi con đi học sớm, ban đầu lo lắng, sau thấy cũng ổn cả. Có người cho con bú lâu, có người cho cai sữa sớm, có người cho dùng sữa ngoài.

Không sao cả. Tôi nói thật, cách nào cũng được cả.

Tôi luôn thấy là ai nuôi được bọn trẻ con đã là giỏi lắm rồi. Ngày lo ba bữa cơm là hết thời giờ rồi, thế mà vẫn vén vun nhà cửa và làm thêm công việc khác thì gọi là siêu nhân.

Quanh tôi toàn là siêu nhân – những siêu nhân không mấy ai biết đến.
Nhưng nếu bạn đang còn chưa biết mình có phải là siêu nhân hay không, chưa biết mình có đủ sức để cáng đáng hết cái đoạn khó khăn này không – thì lời gợi ý của tôi là: hãy cứ đặt mình ở ngưỡng thấp nhất.

Cứ mặc định mình sinh xong sẽ yếu hơn bình thường, mệt hơn bình thường. Để chi? Để có sự chuẩn bị cho tinh thần “đừng gồng quá” (dù ngay sau khi sinh vẫn thấy mình cố được), để sẵn sàng cho việc sớm tìm sự giúp đỡ, và để đặt dần xuống các áp lực trên vai mình.

Có đầu có đuôi, nuôi lâu cũng lớn – câu này các cụ đã nói. Tôi thấy là đúng lắm.

Và còn thêm một câu đúng nữa:
Có mệt có đau, hồi sau sẽ đỡ.

Từ từ sẽ qua.

Nhược Lạc

dù trời nước mắt

se sẽ chứ
nỗi buồn đáp cánh
và dịu lành
là đóa hoa vui

ngàn cơn sóng khi nổi khi vùi
ta chao đảo giữa đời nhộn nhịp
ta đi tìm một nơi an tĩnh
e nực cười sao sáng lúc bình minh

chỉ đóa hoa còn mãi lung linh
sau một đêm sương trời ướt đẫm

ta vẫn đi,
dù đường hơi vấp
dù chân sưng, và mắt cá còn đau
dù trái tim xơ xước cũ nhàu

dù không khóc
dù trời nước mắt.

Nhược Lạc

im lặng đi trong mưa

im lặng đi trong mưa
không trách trời quá vội
cơn giông về nóng hổi
sầm sập sầm sập sầm

chỉ muốn gặp bầy mưa lâm râm
nhỏ tí tách từng giọt đàn lên đất
chỉ muốn làm một cây cỏ thật
mềm, xanh, tươi, mướt, nhỏ và vui

im lặng cúi đầu,
ngày vùi mình trong rơm rạ
ba sáu tiếng mở ra, chắc là thơm sực
nỗi thơm rưng rức đủi đen

im lặng nhá nhem,
buổi chiều bỏ ngỏ
vầng trăng xéo xọ
bập bênh bập bập bênh

im lặng chênh vênh,
trái tim ta không biết nghĩ
bàn chân ta thì muốn nghỉ

quán trọ kế còn năm cây

im lặng đi trong mây
toàn âm tiếng đã trôi vào quá khứ.

Nhược Lạc

vẻ đẹp của ngách nhỏ

Khi mới bước chân vào ngành quảng cáo, tôi từng nghĩ mình không phù hợp với công việc viết quảng cáo – copywriting. Lý do là tôi không phải một người đa năng, đa màu trong phong cách viết – thứ mà tôi tin rằng vô cùng cần thiết với một copywriter.

Dù vậy, theo thời gian tôi nhận ra mình có thế mạnh nhất định trong cách viết những thứ tự nhiên, phù hợp với một số lĩnh vực, sản phẩm nhất định như: nông sản thuần lành, phong cách sống tối giản, gần gũi thiên nhiên. Đó, là khi tôi tìm được các công việc phù hợp, khách hàng lý tưởng. Tôi được viết thứ tôi nghĩ đúng là, sống đúng là như vậy, và vẫn có thu nhập tốt cho mình.

Tương tự vậy, tôi có một số sở thích, mối quan tâm với những thứ mà tôi gọi là “ngách nhỏ”, như Macrobiotics, Trà, Thơ, Ki-Aikido, Cờ Vây…. Những thứ mà số lượng người biết đến, quan tâm, và có thể mang lại những thuận-lợi-tài-chính cho mình quả thực không nhiều.

Song, khi đi vào, tôi mới nhận ra rằng: Không nhiều, nhưng đủ.

Vì thật ra tôi cũng chỉ là một người nhỏ bé, không đủ tay ôm cái gì quá sức rộng lớn. Khi đó, việc đi vào các thị trường ngách nhỏ có thể trở thành một ưu thế cho mình.

Tôi bắt tay làm Cửa tiệm của Lạc cũng chỉ khởi đầu bằng một niềm tin như thế – tin vào thị trường ngách nhỏ, nhưng đủ, cho mình.

Vì tự làm, tôi có thể chọn bất kỳ sản phẩm nhỏ, lẻ nào – những sản phẩm mà: chúng đến tự nhiên theo mùa, theo vùng, với số lượng ít đến mức khó tin. Nếu tôi nắm trong tay một doanh nghiệp lớn, chắc tôi sẽ từ chối ngay, vì không đảm bảo doanh thu.

Nhưng vì tôi chỉ là một cửa tiệm nhỏ, tôi có thể làm được.

Tôi có thể nhận về một mẻ trà 3kg ít ỏi, bán hết, và sẵn lòng đợi đến mùa xuân năm sau. Tôi có thể nhận về một túi xoài sấy dẻo – loại xoài mọc trên núi, được bao nhiêu người dân hái bấy nhiêu, mang về sấy mộc. Mỗi mẻ đâu đó 2-3kg, rồi hết, rồi lại chờ đến hè năm sau.

Mượn chuyện viết lách và kinh doanh, để nói đến một ý lớn hơn, đó là khoảng-sống.

Ta hay thấy mình cô đơn, vì ta thấy mình lạc lõng giữa những khoảng sống không dành cho mình. Nhưng vì tôi đã đi, và đã thấy nhiều mảng sống khác nhau, nên tôi chỉ muốn nói là: Luôn có.

Luôn có những vùng đất, những khoảng trời, những con người, phù hợp với bạn.

Dù vậy, để tìm được, ta cần phải đi nhiều và thử nhiều, trải qua nhiều điều – để hiểu được ta phù hợp với cái gì, ta muốn là ai, là cái gì, là sinh thể trong khoảng sống như thế nào.

Càng đi, ta càng rõ hơn về mình, thì cơ hội để tìm ra khoảng sống hợp với mình càng nhiều hơn, vừa vặn hơn và đúng đắn hơn.

Nên nếu hôm nay bạn vô tình bước chân vào một ngách nhỏ. Bạn thấy cái ngách đẹp quá, nhưng nhỏ, thì cũng đừng vội quay ra. Cứ ở trong đó một lúc xem sao, để ngắm vệt nắng in thành dải trên vách tường rêu, để ngắm vẻ đẹp mà không phải ai cũng đủ duyên một lần đi qua.

Nhược Lạc

tôi đi vệt dài trên phố vắng

tôi đi vệt dài trên phố vắng

nắng đã đi qua, qua tôi từ lâu
gió đã vui sâu, những sầu qua đủ
con đường quy củ, lao xao lá rụng đầy

tôi đã đi qua mây, mây ở lại bồng bềnh mơ nhớ
nước chảy trên mái hiên tuổi thơ
ly nước đá đổ mồ hôi
hồi ấy, ngón tay còn in lại

tôi đi qua đồi thông mộng sải
se sắt nói gì mà sóng mắt lung lay
rượu ngon vừa kịp rời tay
đã thành tàn ức muộn ngày bỏ đi

đi qua một tách thiên di
một ly trà thở, một thì thầm mưa

tôi đi qua một đoạn chờ
chuyến xe cuối chạy,
mới vừa năm giây.

chỉ còn mình,
một tôi đây.

Nhược Lạc