im lặng đi trong mưa

im lặng đi trong mưa
không trách trời quá vội
cơn giông về nóng hổi
sầm sập sầm sập sầm

chỉ muốn gặp bầy mưa lâm râm
nhỏ tí tách từng giọt đàn lên đất
chỉ muốn làm một cây cỏ thật
mềm, xanh, tươi, mướt, nhỏ và vui

im lặng cúi đầu,
ngày vùi mình trong rơm rạ
ba sáu tiếng mở ra, chắc là thơm sực
nỗi thơm rưng rức đủi đen

im lặng nhá nhem,
buổi chiều bỏ ngỏ
vầng trăng xéo xọ
bập bênh bập bập bênh

im lặng chênh vênh,
trái tim ta không biết nghĩ
bàn chân ta thì muốn nghỉ

quán trọ kế còn năm cây

im lặng đi trong mây
toàn âm tiếng đã trôi vào quá khứ.

Nhược Lạc

vẻ đẹp của ngách nhỏ

Khi mới bước chân vào ngành quảng cáo, tôi từng nghĩ mình không phù hợp với công việc viết quảng cáo – copywriting. Lý do là tôi không phải một người đa năng, đa màu trong phong cách viết – thứ mà tôi tin rằng vô cùng cần thiết với một copywriter.

Dù vậy, theo thời gian tôi nhận ra mình có thế mạnh nhất định trong cách viết những thứ tự nhiên, phù hợp với một số lĩnh vực, sản phẩm nhất định như: nông sản thuần lành, phong cách sống tối giản, gần gũi thiên nhiên. Đó, là khi tôi tìm được các công việc phù hợp, khách hàng lý tưởng. Tôi được viết thứ tôi nghĩ đúng là, sống đúng là như vậy, và vẫn có thu nhập tốt cho mình.

Tương tự vậy, tôi có một số sở thích, mối quan tâm với những thứ mà tôi gọi là “ngách nhỏ”, như Macrobiotics, Trà, Thơ, Ki-Aikido, Cờ Vây…. Những thứ mà số lượng người biết đến, quan tâm, và có thể mang lại những thuận-lợi-tài-chính cho mình quả thực không nhiều.

Song, khi đi vào, tôi mới nhận ra rằng: Không nhiều, nhưng đủ.

Vì thật ra tôi cũng chỉ là một người nhỏ bé, không đủ tay ôm cái gì quá sức rộng lớn. Khi đó, việc đi vào các thị trường ngách nhỏ có thể trở thành một ưu thế cho mình.

Tôi bắt tay làm Cửa tiệm của Lạc cũng chỉ khởi đầu bằng một niềm tin như thế – tin vào thị trường ngách nhỏ, nhưng đủ, cho mình.

Vì tự làm, tôi có thể chọn bất kỳ sản phẩm nhỏ, lẻ nào – những sản phẩm mà: chúng đến tự nhiên theo mùa, theo vùng, với số lượng ít đến mức khó tin. Nếu tôi nắm trong tay một doanh nghiệp lớn, chắc tôi sẽ từ chối ngay, vì không đảm bảo doanh thu.

Nhưng vì tôi chỉ là một cửa tiệm nhỏ, tôi có thể làm được.

Tôi có thể nhận về một mẻ trà 3kg ít ỏi, bán hết, và sẵn lòng đợi đến mùa xuân năm sau. Tôi có thể nhận về một túi xoài sấy dẻo – loại xoài mọc trên núi, được bao nhiêu người dân hái bấy nhiêu, mang về sấy mộc. Mỗi mẻ đâu đó 2-3kg, rồi hết, rồi lại chờ đến hè năm sau.

Mượn chuyện viết lách và kinh doanh, để nói đến một ý lớn hơn, đó là khoảng-sống.

Ta hay thấy mình cô đơn, vì ta thấy mình lạc lõng giữa những khoảng sống không dành cho mình. Nhưng vì tôi đã đi, và đã thấy nhiều mảng sống khác nhau, nên tôi chỉ muốn nói là: Luôn có.

Luôn có những vùng đất, những khoảng trời, những con người, phù hợp với bạn.

Dù vậy, để tìm được, ta cần phải đi nhiều và thử nhiều, trải qua nhiều điều – để hiểu được ta phù hợp với cái gì, ta muốn là ai, là cái gì, là sinh thể trong khoảng sống như thế nào.

Càng đi, ta càng rõ hơn về mình, thì cơ hội để tìm ra khoảng sống hợp với mình càng nhiều hơn, vừa vặn hơn và đúng đắn hơn.

Nên nếu hôm nay bạn vô tình bước chân vào một ngách nhỏ. Bạn thấy cái ngách đẹp quá, nhưng nhỏ, thì cũng đừng vội quay ra. Cứ ở trong đó một lúc xem sao, để ngắm vệt nắng in thành dải trên vách tường rêu, để ngắm vẻ đẹp mà không phải ai cũng đủ duyên một lần đi qua.

Nhược Lạc

tôi đi vệt dài trên phố vắng

tôi đi vệt dài trên phố vắng

nắng đã đi qua, qua tôi từ lâu
gió đã vui sâu, những sầu qua đủ
con đường quy củ, lao xao lá rụng đầy

tôi đã đi qua mây, mây ở lại bồng bềnh mơ nhớ
nước chảy trên mái hiên tuổi thơ
ly nước đá đổ mồ hôi
hồi ấy, ngón tay còn in lại

tôi đi qua đồi thông mộng sải
se sắt nói gì mà sóng mắt lung lay
rượu ngon vừa kịp rời tay
đã thành tàn ức muộn ngày bỏ đi

đi qua một tách thiên di
một ly trà thở, một thì thầm mưa

tôi đi qua một đoạn chờ
chuyến xe cuối chạy,
mới vừa năm giây.

chỉ còn mình,
một tôi đây.

Nhược Lạc

ấm trà êm bụng

Hổm rày, ăn nhiều đồ lạ thấy ọc ạch trong người quá, bèn ngồi dưới bếp mà nhắn chồng: em thèm trà phổ nhĩ chín.

Cái, anh chồng nhắn lại: xong hết rồi, lên đây đi.

Vợ lên tới nơi thì đã thấy ấm chén bày sẵn, nước đã đun, trà đã sắp.
Thủng thẳng ngồi xuống là có người pha trà cho. Trà rót ra chén đã nghe mùi ấm áp. Phổ nhĩ chín uống vào mùa cuối năm, hay mỗi khi bụng khó tiêu, thiệt chẳng còn gì bằng.

Cứ thế, từng chén trà qua lại, im ắng có, chuyện đôi câu có. Và bao giờ cũng chốt lại bằng câu: may thế. Ừ, may thế chứ, vợ chồng giờ vẫn ngồi uống trà được với nhau, và lần nào cũng thấy rằng may mắn.

Đời sống thường nhật dễ đẩy ta vào những thói quen mơ hồ, những lặp lại dễ dãi, những đương-nhiên. Đương nhiên phải thế, cơm phải có, bát phải sạch, con phải chăm, tiền phải có, vân vân và mây mây. Khi người này không làm, người kia cũng để đó, hoặc ráng làm với thái độ ấm ức. Ta viện dẫn các lý thuyết đương thời để xem lỗi thuộc về ai.

Nhưng mà chẳng ai có thể chịu trách nhiệm hoàn toàn cho một đời sống chung.

Nó không phải câu chuyện hơn thua, hay một phép tính đều chằn chặn, mà là nghĩ tới người kia, và cả chính mình, mà làm cái này cái nọ. Khi mọi người sống chung đều biết nghĩ cho nhau, mình tin không có điều gì là quá sức.

Gỗ to ta vác mỗi vai một đầu.

Mỗi lần uống trà, là một lần thư thả, nhưng cũng là một lần điểm-lại, xem mọi sự có ổn không, có cái chi đang vênh váp mà ta không rõ. Có phải một đầu gỗ khiêng đang nặng hẳn cho một bên.

Cũng như cái bụng dạ của ta, đâu phải lúc nào cũng êm ái dễ chịu. Có khi cũng óc ách. Nhưng nếu có thêm một ấm trà phổ nhĩ, và chừng mươi mười lăm hai mươi phút cho một cuộc nghỉ, thì bụng sẽ lại trở về chiếc bụng êm.

Nhược Lạc

P.S: Vài loại trà ngon mới về ở Cửa tiệm của Lạc. Nếu bạn đang tìm chút ấm êm, nhắn tụi mình nhé.

phức cảm người thường


Chuyện là, hôm bữa một cô em than với mình: em chán công việc văn phòng lắm rồi và muốn nghỉ việc.

Mình hỏi, thế em muốn làm gì?

Con bé bảo, em chưa biết. Em muốn làm gì đấy tự do hơn. Nhưng tất nhiên không phải như chị, thế thì tự do quá. Em muốn vừa phải hơn.

Mình bật cười bảo, thế mày nghĩ bình thường chị làm gì mà tự do?

Nó bảo, em không biết.

Vấn đề là thế đấy.

Có thể cái hình ảnh trên mạng thơ ca hoa lá trà cháo khiến mày và nhiều người nghĩ chị không làm gì cả, chỉ ở nhà uống trà làm thơ cả ngày. Nhưng mà thế thì lấy cái gì đổ vào miệng?

Trên thực tế thì chị chưa bao giờ ngưng làm việc cả. Chị mày biết lo kiếm tiền từ hồi còn ngồi trên ghế nhà trường, bằng các công việc vớ vẩn như tự cho bạn cùng lớp thuê bút, thuê truyện, làm thiệp handmade để bán, và lớn hơn tí thì lao đầu vào bưng bê, quét dọn, lễ tân, vân vân. Đến khi đi làm rồi thì cắm đầu cắm cổ như bao người. Đến ngày đi đẻ rồi vẫn có người nhắn tin kêu viết bài, chị mày chỉ bảo: Nay chị đi đẻ rồi em, mai nhé. Xong, ngày mai, mình quay lại làm việc thật. Mình không nghỉ đẻ ngày nào cả, dù hai tay hai đứa con và không thuê giúp việc.

Nói thế để hiểu mình là đứa cơ bản sợ chết đói. Sợ hơn nữa là nếu không tự lo được kinh tế cho bản thân thì sẽ dễ sa vào cảnh sống sai hoặc sống dựa vào người khác – như mình đã thấy từ rất nhiều tấm gương bên đời.

Mỗi lần nhìn thấy bạn bè khoe nhà khoe cửa, mua xe đổi xe, quần là áo lượt…. là mình cũng sốt ruột lắm. Vì mình biết cái viễn cảnh đấy không bao giờ đến với mình được cả. Hay nói như chồng mình là: chọn lấy anh là em dại rồi.

Nhưng cái “dại” đấy nó cũng phản ánh phần nào mong muốn thực tế của mình, đó là mình chưa bao giờ chọn đánh đổi hiện-tại để lấy tương-lai.

Nhiều lần, mình đáng ra đã có thể làm thế, tức là cố một chút, hoặc chọn một cái khác, và nhận về một cái-khác cho tương lai (tức là hiện-tại bây giờ). Song mình không làm được.

Nghĩa là dù luôn coi trọng sức lao động và thù lao, nhưng cái sự tận-hưởng ngay bây giờ cũng quan trọng như thế. Nghĩa là chọn nghỉ làm vào cái lúc đáng ra có thể thăng tiến. Chọn nghỉ cày vào cái lúc đáng ra có thể kiếm nhiều hơn. Chọn những thú vui không ra tiền, như uống trà, làm thơ, cờ vây, chụp ảnh, Ki Aikido… Chọn đưa lên những hình ảnh lãng đãng vui vẻ mơ mộng làm thơ viết văn trên mạng, chứ không nói chuyện về cổ phiếu.

Tại vì những lúc đấy mình thấy vui hơn.

Quay lại chuyện con em, sau khi hỏi lại công việc của nó, thì cũng chẳng có vấn đề gì lớn cả. Nó chỉ chán thôi.

Mình bảo em không nhất thiết phải tìm niềm vui trong công việc. Với mức lương đấy thì chỉ cần nghĩ đến động lực khi làm thôi. Thử nghĩ mày đang có hai đứa con và đi làm tiếp xem. Còn niềm vui, hãy tìm ở những thứ khác. Thử đi tập yoga, tham dự một lớp vẽ tranh, xong về đây nói chuyện tiếp.

Còn về mình, nhìn chung mình tự ý thức rằng với ý thức làm việc của mình, hẳn mình sẽ không bao giờ chết đói. Nhưng mà giàu thì khó. Nếu cứ nướng tiền vào những thú vui của hiện tại, thì tương lai khó có cái gì to tát để mà kể ra như chúng bạn.

Nhưng hôm rồi, mình tiện tay đặt một ít rượu ngon và đồ nhắm ở một chỗ kia. Lúc nhận hàng, thấy bạn chủ tặng thêm cho một ít đồ, rồi viết tay lời nhắn, trong ấy có kèm thêm mấy câu thơ của mình.

“chúng mình vẫn còn sướng
dù không giàu
có thể,
sẽ chẳng bao giờ giàu

nhưng không tới nỗi nhàu
dù em không chắc
còn anh không thắc mắc
về đoạn đời sau rốt sẽ băng qua.”

Đấy có thể cũng là một loại tài sản, dù không bao giờ được liệt kê trong danh sách tài sản. Nhưng mà có sao đâu, mình đã chọn sống như thế rồi.

Nghĩ đến đây chỉ muốn cảm ơn hết thảy những người sếp, những khách hàng của mình – những người rất giỏi và có tâm, những người mà khi mình đề nghị một mức thù lao thì họ thường tự động chuyển khoản gấp đôi, gấp ba, hoặc ít nhất thì cũng trả ngay tắp lự, không bao giờ trễ hẹn. Đấy là một loại phước, mẹ mình bảo.

Thêm nữa là số mình đi làm đến giờ chưa bao giờ gặp phải môi trường làm việc tệ cả, không phải thị phi và tranh giành nhau, và lúc nào cũng gặp được người giỏi để mình phải cố gắng tiếp. Đấy cũng là một loại phước, mẹ mình nói tiếp.

Thôi, kể ra những cái đấy để không phải nhìn sang bạn bè chung quanh nhiều quá xong rồi đau khổ. Rõ ràng có những đứa cũng chỉ nhìn hình ảnh lơ thơ mơ của mình, rồi tự đau khổ đấy thôi.

Sao phải khổ thế?

Thay vào đấy, sang Cửa tiệm của Lạc mua ít trà-mứt ủng hộ mình. Nghe podcast Uống trà cùng LạcChuyện kể em nghe của mình. Và nhớ Mời mình một ấm trà ở đây: https://nhuoclac.com/moi-lac-uong-tra/, để cái phức cảm người thường sống chill này trôi qua cho êm.

Nhược Lạc

20 – 11

Hôm nay là ngày Nhà giáo Việt Nam.

Vì một lẽ nào đó, hầu hết mọi người trong nhà tôi đều dạy học, trừ tôi. Có lẽ nhờ vậy mà tôi được đóng vai học sinh nhiều hơn. Tôi học từ tất cả mọi người quanh mình.

Mẹ tôi là một cô giáo đúng nghĩa. Vì là con của cô giáo, tôi đã quen với các công việc như giúp mẹ soạn giáo án, làm slide bài giảng, chấm bài trắc nghiệm, vân vân và mây mây. Anh tôi cũng nối nghiệp mẹ, ảnh học lên tiến sĩ rồi đi dạy và nghiên cứu tiếp. Chồng tôi cũng đi dạy, nhưng giờ ảnh nghỉ rồi. Thậm chí bạn bè quanh tôi cũng rất nhiều người là thầy, cô giáo. Khi sống giữa nhiều làm các công việc về giáo dục, tôi nhận ra ở họ có một thứ năng lực phi thường của người-truyền-dạy.

Không phải ai cũng dạy được, cho dù họ giỏi. Tự học và truyền dạy là hai năng lực hoàn toàn khác nhau. Có những người rất rất giỏi trong chuyên môn của họ, nhưng hễ dạy người khác thì đều chẳng hiểu gì.

Những người thầy giỏi mà tôi nhìn thấy xung quanh mình, có một điểm chung ở họ, đó là: Khả năng đặt mình vào vị trí của người học.

Họ phải cảm thấy được rõ ràng là người học đang ở mức độ nào, cách tiếp cận nào sẽ phù hợp với người học. Họ có sự kiên nhẫn đáng nể của một người sẵn sàng lặp đi lặp lại sự dạy dỗ cho đến khi người học có thể tiếp thu được.

Tôi đã nhìn thấy anh tôi dạy đàn violin, tôi đã nhìn thấy sự cần mẫn đó. Kiên nhẫn, ân cần động viên, dạy từng tí một. Có thể nói, tôi chưa bao giờ thấy anh mình bỏ cuộc với một người học nào, chỉ cần họ còn chịu học, anh tôi còn dạy. Mẹ tôi cũng vậy, chồng tôi cũng vậy. Khả năng kiên nhẫn kỳ lạ đó của họ đã giúp cho tôi có động lực để làm quá nhiều thứ trong đời.

Mẹ tôi dạy tôi học từ bài vở đến kỹ năng trong đời sống. Sau tôi, mẹ tiếp tục dạy các con tôi học hát, học chữ, học số. Anh tôi dạy tôi về triết học hồi tôi 10 tuổi, dạy tôi đàn, dạy tôi thiền. Chồng tôi dạy tôi leo núi, dạy tôi chạy bộ, dạy tôi cách ninh một nồi canh, nấu một nồi cơm chậm. Con tôi dạy tôi cách yêu thương (tất nhiên), nhưng cháu còn dạy tôi cách đóng cửa nhẹ, cách lau sàn nhà sạch, để gọn đồ đạc, và không mặc áo hai dây xấu hổ (thay vào đó, cháu gợi ý tôi nên mặc áo dài cho kín đáo và đẹp).

Nhiều lắm, những thứ mà tôi được học từ gia đình mình.

Hôm nay tôi mua một hộp bánh nhỏ, rồi pha trà của Cửa tiệm của Lạc, ngồi ăn-uống cùng những người thầy của mình.

Tôi cảm thấy may mắn vô cùng vì mọi điều, mọi người mà tôi đã gặp, và quan trọng nhất là những người trong gia đình. Không phải lúc nào chúng tôi cũng đồng quan điểm và hòa thuận với nhau. Song, lúc nào cũng yêu thương nhau, và dạy nhau. Từng chút một. Từng ngày một.

Và ngày hôm nay, xin được cảm ơn sự ưu ái của số phận, đã mang đến những người thầy rất giỏi, xếp ngay bên cạnh tôi, từ đó tới giờ.

Nhược Lạc

thế lưỡng nan của người tặng quà

Mỗi lần dọn nhà, tôi lại đứng ở thế khó xử với những món quà tặng. 

Nếu bạn đã coi bộ phim Happy Old Year, bạn sẽ thấy rằng tôi rất giống cô gái nữ chính trong phim đó. Tức là ao ước được sống trong một ngôi nhà tối giản, thế nhưng phải tìm cách xử lý với một đống đồ đạc gắn liền với quá khứ. 

Dĩ nhiên, câu chuyện của tôi đơn giản hơn của cổ, nghĩa là tôi không phải mang trả đồ cho bạn trai cũ, không có những vướng mắc của quá khứ cần phải giải quyết bằng cách trả đồ. Nhưng mà, tôi cũng có nhiều đồ. Và tôi cũng có mẹ. Mẹ tôi cũng như mẹ cô gái trong phim đó, có rất nhiều liên đới cảm xúc với đồ đạc trong nhà, và dù không dùng nữa, nhưng không muốn vứt chúng đi. 

Có điều, ở bài này tôi không định nói về mẹ, mà là về chính tôi, cũng những món quà mình đã nhận từ mọi người.

Tôi hiểu là khi ai đó thương mình quá, họ sẽ nhớ đến mình và muốn tặng mình cái gì đó trong những dịp đặc biệt. Ngày cưới, sinh nhật, lễ tết, vân vân. Nhưng quả thật tôi không mấy khi cần gì. Nếu cần, tôi đã mua rồi.

Nhìn lại từ phía người tặng, lắm khi không tặng cũng không ổn, mà tặng – thì không biết phải chọn cái gì cho hợp ý người. Tôi luôn tốn khá nhiều thời gian để tìm kiếm một món quà phù hợp cho ai đó, để rồi cũng không biết chắc nó có cần thiết cho đời sống của người ta hay không. Hay cũng như bao món quà người khác đã tặng tôi ở nhà, nó mang đến niềm vui phút chốc, rồi nằm yên ở đó nhiều năm, chờ đợi một đợt dọn dẹp tiếp theo?

Lâu dần, tôi chọn cách hỏi trực tiếp người được tặng, xem họ đang cần gì. Hoặc, nếu muốn ý tứ hơn, tôi sẽ chọn những món đồ biến mất. Như là đồ ăn – uống, như là hoa, cây. Người ta có thể ăn ngay, người ta có thể ngắm hoa cho đến lúc tàn, người ta có thể chăm cây, một cái cây có thể lớn tiếp, hoặc dẫu tàn lụi cũng quay về với đất.

Đó chưa chắc đã là cách hay nhất, nhưng tạm thời cứ vậy. Nếu bạn có cách hay hơn, xin cứ chỉ tôi. 

Sau mỗi đợt dọn nhà, tôi phải học cách xin lỗi quá khứ của mình. Tôi biết ơn những món quà mà mọi người đã tặng tôi lắm, nhưng tôi vẫn phải tiễn chúng đi. Có những món tôi đã dùng rồi, có những món chưa bao giờ đụng đến.

Sau này, nếu ai muốn tặng tôi chi đó, xin cứ hỏi tôi trước. Tôi không cần lắm sự bất ngờ. Nhưng có thể, tôi sẽ cần một cân củ cải, hoặc khoai tây, hoặc súp lơ, hoặc cải bó xôi cho bữa ăn chiều Chủ Nhật.

Nhược Lạc

đêm Hà Nội không bao giờ rụng lại

đã từng có thời, mùa đông rụng xuống
lạnh mướt bàn tay em
cái lạnh luồn sâu vào túi áo anh, ống tay, viền áo gió
cái lạnh thắp lửa cánh mũi nhỏ
ru ri chuyện của tách trà

đã từng có thời, phố thở những mùa hoa
đoạn đường anh đi, từ quen thành lạ
cái ngõ hút sâu,
anh nhớ từng ô gạch vỡ trên tường

đã từng có thời,
đêm Hà Nội vẽ những vết thương
rồi dịu mát xoa bằng lời yêu khác
đã có thời,
mỗi khung cửa – một khuôn nhạc
mỗi lá xanh – một nốt họa mi

đã từng có thời, trái tim sống mộng thiên di
nhưng đêm ấy không bao giờ sống lại
mãi mãi phố bình minh đông vậy

chỉ riêng đêm hôm ấy, 

giọt sương đơn


đêm Hà Nội không bao giờ rụng lại.

Nhược Lạc

chuyển

mỗi lần chuyển nhà – một lần nhìn ta
ngộn đồ đạc định nghĩa trời ký ức
ta đứng giữa một thăm sâu mép vực
biết bắt đầu từ đâu?

mỗi lần đóng gói – một lần xếp tim nhàu
một lần Hà Nội chuyển mùa quá vội
mưa xuân giữa gió đông diệu vợi
phơ phất nắng hè giữa vệt thu thay

mỗi lần rời đi – một nguyện cầu may
đoạn đường tới mong hiền hòa những cỏ
mong nắng se, mưa nhẹ, trời ngoan gió
mong bàn tay còn nắm một bàn tay

mỗi lần một phiến cỏ may
mỗi lần một mùi hoa sữa
mỗi lần một ô cửa nữa
mùi sơn mới lại từ đầu

mỗi lần ta chuyển đi đâu

tim đập nhịp sẽ sàng sống mới.

Nhược Lạc