ai nói cho biết?

Chị bạn tôi mới sinh em bé. Chúng tôi nói chuyện với nhau đôi câu, đại khái đều nói về những niềm vui be bé, rồi kể lể và an ủi nhau đi qua cái đoạn vất vả này.

Chị có nói một câu đại ý rằng: Không ai nói chị biết sẽ vất vả và xuống sức tới như vậy.

Tôi đồng cảm lắm, song tôi cũng nghĩ rằng, dù có ai nói, và nói thế nào đi chăng nữa, cũng không thể hiểu được.

Vấn đề là, kể cả những người đã có con rồi, cũng không thể hiểu được.

Kiểu như, một người mẹ sinh con ra tràn trề sữa, hẳn sẽ không thể hiểu cái vất vả của người mẹ ki cóp từng giọt. Hoặc như, một người mẹ có con ăn tốt, ngủ tốt, hẳn sẽ không hiểu được người có con với nết ngủ chưa ngoan. Hoặc, thậm chí họ sẽ nói kiểu, đó là do không biết rèn con.

Có lẽ cũng đúng, nhưng vẫn là một cái đúng thiếu cảm thông.
Mỗi đứa trẻ đều khác nhau, mỗi bà mẹ cũng vậy. Mỗi bà mẹ đón một đứa trẻ trên tay thì là một tổ hợp duy nhất, mà chỉ hai người đó mới biết, người ngoài không hiểu nổi.

Ai may mắn khỏe mạnh, ít mệt, xin cứ vui lòng tận hưởng. Ai còn vất vả nhiều, xin chia sẻ, quả thật là vất vả. Không còn cách nào để đi qua sự vất vả ấy, ngoài cách…đi qua. Từ từ sẽ qua.

Mỗi người sẽ có cách riêng cho mình. Như chị bạn tôi sau thời gian mệt mỏi kiệt sức, đã tìm được người giúp việc hỗ trợ. Như có người vì công việc nên chọn gửi con đi học sớm, ban đầu lo lắng, sau thấy cũng ổn cả. Có người cho con bú lâu, có người cho cai sữa sớm, có người cho dùng sữa ngoài.

Không sao cả. Tôi nói thật, cách nào cũng được cả.

Tôi luôn thấy là ai nuôi được bọn trẻ con đã là giỏi lắm rồi. Ngày lo ba bữa cơm là hết thời giờ rồi, thế mà vẫn vén vun nhà cửa và làm thêm công việc khác thì gọi là siêu nhân.

Quanh tôi toàn là siêu nhân – những siêu nhân không mấy ai biết đến.
Nhưng nếu bạn đang còn chưa biết mình có phải là siêu nhân hay không, chưa biết mình có đủ sức để cáng đáng hết cái đoạn khó khăn này không – thì lời gợi ý của tôi là: hãy cứ đặt mình ở ngưỡng thấp nhất.

Cứ mặc định mình sinh xong sẽ yếu hơn bình thường, mệt hơn bình thường. Để chi? Để có sự chuẩn bị cho tinh thần “đừng gồng quá” (dù ngay sau khi sinh vẫn thấy mình cố được), để sẵn sàng cho việc sớm tìm sự giúp đỡ, và để đặt dần xuống các áp lực trên vai mình.

Có đầu có đuôi, nuôi lâu cũng lớn – câu này các cụ đã nói. Tôi thấy là đúng lắm.

Và còn thêm một câu đúng nữa:
Có mệt có đau, hồi sau sẽ đỡ.

Từ từ sẽ qua.

Nhược Lạc

vẻ đẹp của ngách nhỏ

Khi mới bước chân vào ngành quảng cáo, tôi từng nghĩ mình không phù hợp với công việc viết quảng cáo – copywriting. Lý do là tôi không phải một người đa năng, đa màu trong phong cách viết – thứ mà tôi tin rằng vô cùng cần thiết với một copywriter.

Dù vậy, theo thời gian tôi nhận ra mình có thế mạnh nhất định trong cách viết những thứ tự nhiên, phù hợp với một số lĩnh vực, sản phẩm nhất định như: nông sản thuần lành, phong cách sống tối giản, gần gũi thiên nhiên. Đó, là khi tôi tìm được các công việc phù hợp, khách hàng lý tưởng. Tôi được viết thứ tôi nghĩ đúng là, sống đúng là như vậy, và vẫn có thu nhập tốt cho mình.

Tương tự vậy, tôi có một số sở thích, mối quan tâm với những thứ mà tôi gọi là “ngách nhỏ”, như Macrobiotics, Trà, Thơ, Ki-Aikido, Cờ Vây…. Những thứ mà số lượng người biết đến, quan tâm, và có thể mang lại những thuận-lợi-tài-chính cho mình quả thực không nhiều.

Song, khi đi vào, tôi mới nhận ra rằng: Không nhiều, nhưng đủ.

Vì thật ra tôi cũng chỉ là một người nhỏ bé, không đủ tay ôm cái gì quá sức rộng lớn. Khi đó, việc đi vào các thị trường ngách nhỏ có thể trở thành một ưu thế cho mình.

Tôi bắt tay làm Cửa tiệm của Lạc cũng chỉ khởi đầu bằng một niềm tin như thế – tin vào thị trường ngách nhỏ, nhưng đủ, cho mình.

Vì tự làm, tôi có thể chọn bất kỳ sản phẩm nhỏ, lẻ nào – những sản phẩm mà: chúng đến tự nhiên theo mùa, theo vùng, với số lượng ít đến mức khó tin. Nếu tôi nắm trong tay một doanh nghiệp lớn, chắc tôi sẽ từ chối ngay, vì không đảm bảo doanh thu.

Nhưng vì tôi chỉ là một cửa tiệm nhỏ, tôi có thể làm được.

Tôi có thể nhận về một mẻ trà 3kg ít ỏi, bán hết, và sẵn lòng đợi đến mùa xuân năm sau. Tôi có thể nhận về một túi xoài sấy dẻo – loại xoài mọc trên núi, được bao nhiêu người dân hái bấy nhiêu, mang về sấy mộc. Mỗi mẻ đâu đó 2-3kg, rồi hết, rồi lại chờ đến hè năm sau.

Mượn chuyện viết lách và kinh doanh, để nói đến một ý lớn hơn, đó là khoảng-sống.

Ta hay thấy mình cô đơn, vì ta thấy mình lạc lõng giữa những khoảng sống không dành cho mình. Nhưng vì tôi đã đi, và đã thấy nhiều mảng sống khác nhau, nên tôi chỉ muốn nói là: Luôn có.

Luôn có những vùng đất, những khoảng trời, những con người, phù hợp với bạn.

Dù vậy, để tìm được, ta cần phải đi nhiều và thử nhiều, trải qua nhiều điều – để hiểu được ta phù hợp với cái gì, ta muốn là ai, là cái gì, là sinh thể trong khoảng sống như thế nào.

Càng đi, ta càng rõ hơn về mình, thì cơ hội để tìm ra khoảng sống hợp với mình càng nhiều hơn, vừa vặn hơn và đúng đắn hơn.

Nên nếu hôm nay bạn vô tình bước chân vào một ngách nhỏ. Bạn thấy cái ngách đẹp quá, nhưng nhỏ, thì cũng đừng vội quay ra. Cứ ở trong đó một lúc xem sao, để ngắm vệt nắng in thành dải trên vách tường rêu, để ngắm vẻ đẹp mà không phải ai cũng đủ duyên một lần đi qua.

Nhược Lạc

ấm trà êm bụng

Hổm rày, ăn nhiều đồ lạ thấy ọc ạch trong người quá, bèn ngồi dưới bếp mà nhắn chồng: em thèm trà phổ nhĩ chín.

Cái, anh chồng nhắn lại: xong hết rồi, lên đây đi.

Vợ lên tới nơi thì đã thấy ấm chén bày sẵn, nước đã đun, trà đã sắp.
Thủng thẳng ngồi xuống là có người pha trà cho. Trà rót ra chén đã nghe mùi ấm áp. Phổ nhĩ chín uống vào mùa cuối năm, hay mỗi khi bụng khó tiêu, thiệt chẳng còn gì bằng.

Cứ thế, từng chén trà qua lại, im ắng có, chuyện đôi câu có. Và bao giờ cũng chốt lại bằng câu: may thế. Ừ, may thế chứ, vợ chồng giờ vẫn ngồi uống trà được với nhau, và lần nào cũng thấy rằng may mắn.

Đời sống thường nhật dễ đẩy ta vào những thói quen mơ hồ, những lặp lại dễ dãi, những đương-nhiên. Đương nhiên phải thế, cơm phải có, bát phải sạch, con phải chăm, tiền phải có, vân vân và mây mây. Khi người này không làm, người kia cũng để đó, hoặc ráng làm với thái độ ấm ức. Ta viện dẫn các lý thuyết đương thời để xem lỗi thuộc về ai.

Nhưng mà chẳng ai có thể chịu trách nhiệm hoàn toàn cho một đời sống chung.

Nó không phải câu chuyện hơn thua, hay một phép tính đều chằn chặn, mà là nghĩ tới người kia, và cả chính mình, mà làm cái này cái nọ. Khi mọi người sống chung đều biết nghĩ cho nhau, mình tin không có điều gì là quá sức.

Gỗ to ta vác mỗi vai một đầu.

Mỗi lần uống trà, là một lần thư thả, nhưng cũng là một lần điểm-lại, xem mọi sự có ổn không, có cái chi đang vênh váp mà ta không rõ. Có phải một đầu gỗ khiêng đang nặng hẳn cho một bên.

Cũng như cái bụng dạ của ta, đâu phải lúc nào cũng êm ái dễ chịu. Có khi cũng óc ách. Nhưng nếu có thêm một ấm trà phổ nhĩ, và chừng mươi mười lăm hai mươi phút cho một cuộc nghỉ, thì bụng sẽ lại trở về chiếc bụng êm.

Nhược Lạc

P.S: Vài loại trà ngon mới về ở Cửa tiệm của Lạc. Nếu bạn đang tìm chút ấm êm, nhắn tụi mình nhé.

phức cảm người thường


Chuyện là, hôm bữa một cô em than với mình: em chán công việc văn phòng lắm rồi và muốn nghỉ việc.

Mình hỏi, thế em muốn làm gì?

Con bé bảo, em chưa biết. Em muốn làm gì đấy tự do hơn. Nhưng tất nhiên không phải như chị, thế thì tự do quá. Em muốn vừa phải hơn.

Mình bật cười bảo, thế mày nghĩ bình thường chị làm gì mà tự do?

Nó bảo, em không biết.

Vấn đề là thế đấy.

Có thể cái hình ảnh trên mạng thơ ca hoa lá trà cháo khiến mày và nhiều người nghĩ chị không làm gì cả, chỉ ở nhà uống trà làm thơ cả ngày. Nhưng mà thế thì lấy cái gì đổ vào miệng?

Trên thực tế thì chị chưa bao giờ ngưng làm việc cả. Chị mày biết lo kiếm tiền từ hồi còn ngồi trên ghế nhà trường, bằng các công việc vớ vẩn như tự cho bạn cùng lớp thuê bút, thuê truyện, làm thiệp handmade để bán, và lớn hơn tí thì lao đầu vào bưng bê, quét dọn, lễ tân, vân vân. Đến khi đi làm rồi thì cắm đầu cắm cổ như bao người. Đến ngày đi đẻ rồi vẫn có người nhắn tin kêu viết bài, chị mày chỉ bảo: Nay chị đi đẻ rồi em, mai nhé. Xong, ngày mai, mình quay lại làm việc thật. Mình không nghỉ đẻ ngày nào cả, dù hai tay hai đứa con và không thuê giúp việc.

Nói thế để hiểu mình là đứa cơ bản sợ chết đói. Sợ hơn nữa là nếu không tự lo được kinh tế cho bản thân thì sẽ dễ sa vào cảnh sống sai hoặc sống dựa vào người khác – như mình đã thấy từ rất nhiều tấm gương bên đời.

Mỗi lần nhìn thấy bạn bè khoe nhà khoe cửa, mua xe đổi xe, quần là áo lượt…. là mình cũng sốt ruột lắm. Vì mình biết cái viễn cảnh đấy không bao giờ đến với mình được cả. Hay nói như chồng mình là: chọn lấy anh là em dại rồi.

Nhưng cái “dại” đấy nó cũng phản ánh phần nào mong muốn thực tế của mình, đó là mình chưa bao giờ chọn đánh đổi hiện-tại để lấy tương-lai.

Nhiều lần, mình đáng ra đã có thể làm thế, tức là cố một chút, hoặc chọn một cái khác, và nhận về một cái-khác cho tương lai (tức là hiện-tại bây giờ). Song mình không làm được.

Nghĩa là dù luôn coi trọng sức lao động và thù lao, nhưng cái sự tận-hưởng ngay bây giờ cũng quan trọng như thế. Nghĩa là chọn nghỉ làm vào cái lúc đáng ra có thể thăng tiến. Chọn nghỉ cày vào cái lúc đáng ra có thể kiếm nhiều hơn. Chọn những thú vui không ra tiền, như uống trà, làm thơ, cờ vây, chụp ảnh, Ki Aikido… Chọn đưa lên những hình ảnh lãng đãng vui vẻ mơ mộng làm thơ viết văn trên mạng, chứ không nói chuyện về cổ phiếu.

Tại vì những lúc đấy mình thấy vui hơn.

Quay lại chuyện con em, sau khi hỏi lại công việc của nó, thì cũng chẳng có vấn đề gì lớn cả. Nó chỉ chán thôi.

Mình bảo em không nhất thiết phải tìm niềm vui trong công việc. Với mức lương đấy thì chỉ cần nghĩ đến động lực khi làm thôi. Thử nghĩ mày đang có hai đứa con và đi làm tiếp xem. Còn niềm vui, hãy tìm ở những thứ khác. Thử đi tập yoga, tham dự một lớp vẽ tranh, xong về đây nói chuyện tiếp.

Còn về mình, nhìn chung mình tự ý thức rằng với ý thức làm việc của mình, hẳn mình sẽ không bao giờ chết đói. Nhưng mà giàu thì khó. Nếu cứ nướng tiền vào những thú vui của hiện tại, thì tương lai khó có cái gì to tát để mà kể ra như chúng bạn.

Nhưng hôm rồi, mình tiện tay đặt một ít rượu ngon và đồ nhắm ở một chỗ kia. Lúc nhận hàng, thấy bạn chủ tặng thêm cho một ít đồ, rồi viết tay lời nhắn, trong ấy có kèm thêm mấy câu thơ của mình.

“chúng mình vẫn còn sướng
dù không giàu
có thể,
sẽ chẳng bao giờ giàu

nhưng không tới nỗi nhàu
dù em không chắc
còn anh không thắc mắc
về đoạn đời sau rốt sẽ băng qua.”

Đấy có thể cũng là một loại tài sản, dù không bao giờ được liệt kê trong danh sách tài sản. Nhưng mà có sao đâu, mình đã chọn sống như thế rồi.

Nghĩ đến đây chỉ muốn cảm ơn hết thảy những người sếp, những khách hàng của mình – những người rất giỏi và có tâm, những người mà khi mình đề nghị một mức thù lao thì họ thường tự động chuyển khoản gấp đôi, gấp ba, hoặc ít nhất thì cũng trả ngay tắp lự, không bao giờ trễ hẹn. Đấy là một loại phước, mẹ mình bảo.

Thêm nữa là số mình đi làm đến giờ chưa bao giờ gặp phải môi trường làm việc tệ cả, không phải thị phi và tranh giành nhau, và lúc nào cũng gặp được người giỏi để mình phải cố gắng tiếp. Đấy cũng là một loại phước, mẹ mình nói tiếp.

Thôi, kể ra những cái đấy để không phải nhìn sang bạn bè chung quanh nhiều quá xong rồi đau khổ. Rõ ràng có những đứa cũng chỉ nhìn hình ảnh lơ thơ mơ của mình, rồi tự đau khổ đấy thôi.

Sao phải khổ thế?

Thay vào đấy, sang Cửa tiệm của Lạc mua ít trà-mứt ủng hộ mình. Nghe podcast Uống trà cùng LạcChuyện kể em nghe của mình. Và nhớ Mời mình một ấm trà ở đây: https://nhuoclac.com/moi-lac-uong-tra/, để cái phức cảm người thường sống chill này trôi qua cho êm.

Nhược Lạc

20 – 11

Hôm nay là ngày Nhà giáo Việt Nam.

Vì một lẽ nào đó, hầu hết mọi người trong nhà tôi đều dạy học, trừ tôi. Có lẽ nhờ vậy mà tôi được đóng vai học sinh nhiều hơn. Tôi học từ tất cả mọi người quanh mình.

Mẹ tôi là một cô giáo đúng nghĩa. Vì là con của cô giáo, tôi đã quen với các công việc như giúp mẹ soạn giáo án, làm slide bài giảng, chấm bài trắc nghiệm, vân vân và mây mây. Anh tôi cũng nối nghiệp mẹ, ảnh học lên tiến sĩ rồi đi dạy và nghiên cứu tiếp. Chồng tôi cũng đi dạy, nhưng giờ ảnh nghỉ rồi. Thậm chí bạn bè quanh tôi cũng rất nhiều người là thầy, cô giáo. Khi sống giữa nhiều làm các công việc về giáo dục, tôi nhận ra ở họ có một thứ năng lực phi thường của người-truyền-dạy.

Không phải ai cũng dạy được, cho dù họ giỏi. Tự học và truyền dạy là hai năng lực hoàn toàn khác nhau. Có những người rất rất giỏi trong chuyên môn của họ, nhưng hễ dạy người khác thì đều chẳng hiểu gì.

Những người thầy giỏi mà tôi nhìn thấy xung quanh mình, có một điểm chung ở họ, đó là: Khả năng đặt mình vào vị trí của người học.

Họ phải cảm thấy được rõ ràng là người học đang ở mức độ nào, cách tiếp cận nào sẽ phù hợp với người học. Họ có sự kiên nhẫn đáng nể của một người sẵn sàng lặp đi lặp lại sự dạy dỗ cho đến khi người học có thể tiếp thu được.

Tôi đã nhìn thấy anh tôi dạy đàn violin, tôi đã nhìn thấy sự cần mẫn đó. Kiên nhẫn, ân cần động viên, dạy từng tí một. Có thể nói, tôi chưa bao giờ thấy anh mình bỏ cuộc với một người học nào, chỉ cần họ còn chịu học, anh tôi còn dạy. Mẹ tôi cũng vậy, chồng tôi cũng vậy. Khả năng kiên nhẫn kỳ lạ đó của họ đã giúp cho tôi có động lực để làm quá nhiều thứ trong đời.

Mẹ tôi dạy tôi học từ bài vở đến kỹ năng trong đời sống. Sau tôi, mẹ tiếp tục dạy các con tôi học hát, học chữ, học số. Anh tôi dạy tôi về triết học hồi tôi 10 tuổi, dạy tôi đàn, dạy tôi thiền. Chồng tôi dạy tôi leo núi, dạy tôi chạy bộ, dạy tôi cách ninh một nồi canh, nấu một nồi cơm chậm. Con tôi dạy tôi cách yêu thương (tất nhiên), nhưng cháu còn dạy tôi cách đóng cửa nhẹ, cách lau sàn nhà sạch, để gọn đồ đạc, và không mặc áo hai dây xấu hổ (thay vào đó, cháu gợi ý tôi nên mặc áo dài cho kín đáo và đẹp).

Nhiều lắm, những thứ mà tôi được học từ gia đình mình.

Hôm nay tôi mua một hộp bánh nhỏ, rồi pha trà của Cửa tiệm của Lạc, ngồi ăn-uống cùng những người thầy của mình.

Tôi cảm thấy may mắn vô cùng vì mọi điều, mọi người mà tôi đã gặp, và quan trọng nhất là những người trong gia đình. Không phải lúc nào chúng tôi cũng đồng quan điểm và hòa thuận với nhau. Song, lúc nào cũng yêu thương nhau, và dạy nhau. Từng chút một. Từng ngày một.

Và ngày hôm nay, xin được cảm ơn sự ưu ái của số phận, đã mang đến những người thầy rất giỏi, xếp ngay bên cạnh tôi, từ đó tới giờ.

Nhược Lạc

thế lưỡng nan của người tặng quà

Mỗi lần dọn nhà, tôi lại đứng ở thế khó xử với những món quà tặng. 

Nếu bạn đã coi bộ phim Happy Old Year, bạn sẽ thấy rằng tôi rất giống cô gái nữ chính trong phim đó. Tức là ao ước được sống trong một ngôi nhà tối giản, thế nhưng phải tìm cách xử lý với một đống đồ đạc gắn liền với quá khứ. 

Dĩ nhiên, câu chuyện của tôi đơn giản hơn của cổ, nghĩa là tôi không phải mang trả đồ cho bạn trai cũ, không có những vướng mắc của quá khứ cần phải giải quyết bằng cách trả đồ. Nhưng mà, tôi cũng có nhiều đồ. Và tôi cũng có mẹ. Mẹ tôi cũng như mẹ cô gái trong phim đó, có rất nhiều liên đới cảm xúc với đồ đạc trong nhà, và dù không dùng nữa, nhưng không muốn vứt chúng đi. 

Có điều, ở bài này tôi không định nói về mẹ, mà là về chính tôi, cũng những món quà mình đã nhận từ mọi người.

Tôi hiểu là khi ai đó thương mình quá, họ sẽ nhớ đến mình và muốn tặng mình cái gì đó trong những dịp đặc biệt. Ngày cưới, sinh nhật, lễ tết, vân vân. Nhưng quả thật tôi không mấy khi cần gì. Nếu cần, tôi đã mua rồi.

Nhìn lại từ phía người tặng, lắm khi không tặng cũng không ổn, mà tặng – thì không biết phải chọn cái gì cho hợp ý người. Tôi luôn tốn khá nhiều thời gian để tìm kiếm một món quà phù hợp cho ai đó, để rồi cũng không biết chắc nó có cần thiết cho đời sống của người ta hay không. Hay cũng như bao món quà người khác đã tặng tôi ở nhà, nó mang đến niềm vui phút chốc, rồi nằm yên ở đó nhiều năm, chờ đợi một đợt dọn dẹp tiếp theo?

Lâu dần, tôi chọn cách hỏi trực tiếp người được tặng, xem họ đang cần gì. Hoặc, nếu muốn ý tứ hơn, tôi sẽ chọn những món đồ biến mất. Như là đồ ăn – uống, như là hoa, cây. Người ta có thể ăn ngay, người ta có thể ngắm hoa cho đến lúc tàn, người ta có thể chăm cây, một cái cây có thể lớn tiếp, hoặc dẫu tàn lụi cũng quay về với đất.

Đó chưa chắc đã là cách hay nhất, nhưng tạm thời cứ vậy. Nếu bạn có cách hay hơn, xin cứ chỉ tôi. 

Sau mỗi đợt dọn nhà, tôi phải học cách xin lỗi quá khứ của mình. Tôi biết ơn những món quà mà mọi người đã tặng tôi lắm, nhưng tôi vẫn phải tiễn chúng đi. Có những món tôi đã dùng rồi, có những món chưa bao giờ đụng đến.

Sau này, nếu ai muốn tặng tôi chi đó, xin cứ hỏi tôi trước. Tôi không cần lắm sự bất ngờ. Nhưng có thể, tôi sẽ cần một cân củ cải, hoặc khoai tây, hoặc súp lơ, hoặc cải bó xôi cho bữa ăn chiều Chủ Nhật.

Nhược Lạc

món quà có tuổi

Có khoảnh khắc nào khiến bạn nhận ra mình không-còn-trẻ-như-ngày-xưa không?

Nào giờ, mình hay được khen trẻ. Mà thật ra là trẻ con, tại người mình nhỏ xíu. Giờ mà cho mặc lại bộ đồng phục, dám cũng có người tưởng mình học sinh cấp 2, cấp 3 lắm.

Chắc vì vậy mà mình cũng hay ỉ i, tin rằng mình sẽ trẻ lâu. Cho tới ngày tự nhiên mình có một-sợi-tóc-bạc. Một sợi tóc trắng phau mong manh mà hệt như chiếc chùy lớn đánh thẳng vào lòng tự tin của mình.
Rồi hai sợi tóc bạc. Rồi, nhiều khi mình khó ngủ. Có những đêm mình thức trắng luôn, rồi sáng sau thấy người mệt mỏi rõ ràng. Rồi, đau lưng mỏi hông tê tay. Rồi, tự thấy người mình yếu đi chỗ nọ chỗ kia. Nó đơn giản là, có những thứ trước kia mình làm thoải mái được, giờ bắt đầu thấy khó hơn chút.

Tất nhiên, khi thấy sức khỏe của mình không còn tốt như hồi xưa, thì việc đầu tiên ta nên làm là thay đổi thói quen sinh hoạt, cải thiện chế độ ăn uống – nghỉ ngơi – tập tành.

Nhưng những dấu hiệu đó cũng đồng thời cho mình thấy một chuyện hiển nhiên của đời sống, là ai rồi cũng già đi, từng chút, từng chút một.

Một sự thật không dễ dàng chấp nhận nhỉ. Ta dễ nói trên miệng, nhưng khi tuổi già đến dần, thì đâu đó cũng thấy buồn lòng lắm.
Hồi, mình xem Hometown Cha cha cha, thấy các bà nói chuyện với nhau bảo rằng lắm khi cũng bất mãn lắm chứ. Thấy tâm hồn của mình bây giờ vẫn phơi phới y như hồi mình còn trẻ, thế nhưng mà tay chân xương khớp thì đã run rẩy cả rồi.

Dù vậy, dù vậy. Bà Gamri – người bà mà mình yêu mến, đã bảo rằng nhưng mà tôi thấy hạnh phúc lắm. Mình được ăn bao nhiêu món ngon, gặp bao nhiêu người tử tế. Món mực tối nay cũng ngon, hoàng hôn trên biển cũng đẹp.

Lúc xem tới đoạn đó, mình cũng gật gù lắm. Hồi còn trẻ hơn bây giờ, thì mình hoang mang nhiều quá, buồn nhiều quá.

Bây giờ mình thêm mấy sợi tóc bạc nhỉ, nhưng mà nhẹ nhõm hơn, bình tĩnh sống hơn. Lúc ốm mệt đã biết quấy bột sắn tương gừng để ăn, biết ninh canh nấu cháo để ăn, biết đun nước lá trà, ngải cứu ngâm chân.

Bạn bè than không ngủ được, mình bảo đừng uống cà phê nữa, cũng đừng uống lục trà. Uống hoa cúc thôi, thư giãn, ngủ ngon. Uống hạt sen, củ sen, tâm sen cũng ngủ ngon.

Chúng mình vẫn trêu nhau là ôi thế là đã già rồi. Bây giờ nói chuyện với nhau toàn là thoái hóa đốt sống, cổ vai gáy, thắt lưng, mất ngủ, vân vân. Nhưng nếu già đi mà biết cơ thể mình đang như thế nào, dành thời gian và sự chú tâm cho sức khỏe, thì cũng coi như một món quà có tuổi, nhỉ?

Mình muốn chúc bạn, dù ở lứa tuổi nào, tóc còn đen nhánh hay đã điểm sợi bạc nọ kia, lưng còn khỏe hay đã đau mỏi cần đi trị liệu – thì vẫn luôn tận hưởng hết những nét đẹp của lứa tuổi mình đang bước qua.

Thêm chừng mươi năm nữa thôi, nhìn lại, có thể mình sẽ ganh tị lắm với mình của bây giờ – khi mình còn trẻ hơn mình-tương-lai 10 tuổi! Nên, mình tự nhủ phải sống thật vui trong những ngày còn đang được tương lai của mình tha thiết nhớ về.

Nhược Lạc

viết cho em nghe chuyện kể

Xin chào các bạn nhỏ,

Hôm nay cô Lạc sẽ kể cho các bạn nghe một câu chuyện truyền cảm hứng.

Chuyện là, hồi cô còn trẻ hơn bây giờ, nhưng vẫn lớn hơn các bạn nhỏ, có lần cô đã muốn leo một ngọn núi. Ngọn núi ấy có tên là Fansipan.

Nếu các bạn nhờ bố mẹ tra cứu trên Google, có thể các bạn sẽ biết rằng Fansipan là ngọn núi cao nhất Việt Nam, cũng là ngọn núi cao nhất trong ba nước Đông Dương – nên người ta gọi đỉnh núi ấy là “Nóc nhà Đông Dương”.

Fansipan thuộc dãy núi Hoàng Liên Sơn, cách trung tâm thị xã Sa Pa khoảng 9km về phía Tây Nam, giáp hai tỉnh Lào Cai và Lai Châu (thuộc vùng Tây Bắc Việt Nam).

Chiều cao của ngọn núi Fansipan là 3.147m. Thế nghĩa là: Cao lắm!

Nhưng hồi đấy cô không biết chuyện đấy. Thật ra cô hoàn toàn có thể biết chỉ bằng cách tra cứu trên Google, song cô đã không làm thế. Khi nào các bạn trở thành người lớn, có thể các bạn sẽ nhận ra rằng người lớn không phải lúc nào cũng đúng, thậm chí phần nhiều những quyết định của họ – là sai.

Dù vậy, việc đưa ra được một quyết định nào đó vẫn là một điều rất đáng khen ấy các bạn. Không dễ để quyết định đâu, dù là việc nhỏ như ăn kem dâu hay ăn kem sô-cô-la, đọc truyện tranh hay xem Youtube.


Thế là, hồi đó, cô Lạc đã quyết định leo Fansipan.

Trước đó cô chưa từng leo một ngọn núi nào cả. À thật ra cô đã từng, nhưng là kiểu núi mà họ đã làm sẵn các bậc thang để cho mình dễ bước lên ấy, với cả, nó cũng không cao lắm.

Thế nhưng mà, Fansipan thì cao 3.147m. Tức là rất cao.

Rồi cô leo. Ngày cô leo thì trời bão và mưa nên đường rất trơn. Cô lại còn ngu ngốc không biết để balo đồ đạc lại khách sạn (như bao người khác), mà cô cứ thế vác cả trên hành trình leo núi. Cô và người bạn của mình lúc đó đã mang tổng cộng 4 cái balo với số cân nặng chừng 30kg.

Chưa bao giờ cô thấy hối hận như thế trong đời mình. Bạn nào đọc đến đây rồi thì nhớ đừng dại dột thế nhé.

Dù vậy, cô vẫn leo. Cô leo lên được, và leo xuống được, dù quãng thời gian hai ngày đó thật khủng khiếp với cô. Dù vậy, cô vẫn leo, và vì thế, cô học được một số bài học quan trọng trong đời mình.

Một trong số đó là: biết lượng sức mình. (À thật ra nếu biết lượng sức mình ngay từ đầu thì tốt quá, không cần leo cái này làm gì) Xét về sức khỏe, cô yếu hơn mọi người khá nhiều. Cô lại còn bị bệnh tim và về cơ bản là ít vận động nữa (hồi đó cô đi làm nên suốt ngày chỉ ngồi thôi – các bạn hãy cố gắng vận động nhiều hơn cô nhé).

Vì không khỏe như người khác, mà lại đứng trước một thử thách lớn của cuộc đời (do mình tự gây ra) nên cô đã làm vài việc sau:

  • Cô không tự vác hết số đồ đạc của mình. Người bạn đi cùng đã giúp cô làm điều đó. Cô đã hơi tự ái và muốn tự chịu trách nhiệm với quyết định của mình. Nhưng các bạn biết không, người với người sống để giúp nhau. Nếu các bạn gặp khó khăn, hãy nhờ người khác giúp đỡ.
  • Cô đặt những mục tiêu ngắn trong quãng đường leo, tạm quên con số 3.147m kia đi. Mục tiêu của cô là leo lên hết được dốc đá này, sang được ngọn đồi bên kia. Có khi mục tiêu chỉ là ngồi xuống, tập hít thở lại bình thường, uống ngụm nước, và tự động viên lòng mình.
  • Cô không bỏ cuộc. Chuyện chỉ có vậy. Mặc dù người bạn đi cùng đã có lúc lo ngại cho cô mà nghĩ đến chuyện gọi máy bay trực thăng tới đưa cô xuống núi. Nhưng cuối cùng cô đã leo lên được, leo xuống được. Cô tự hào về điều đó.

Cô muốn nói gì ở đây nhỉ? Khi các bạn gặp một thử thách lớn quá trong đời, các bạn sẽ trải qua rất nhiều cảm xúc khác nhau.

Lo sợ, buồn bã, tự trách mình, tự ái, từ chối giúp đỡ, gào thét, khóc lóc…. úi chà, nhiều lắm. Nhưng các bạn chỉ cần nghĩ rằng chuyện đó cũng bình thường thôi – cái chuyện khóc lóc ấy – ai cũng như vậy cả.
Hồi leo núi cô đã khóc suốt đấy, khóc vì sợ, khóc vì nghĩ mình đã vô tình đưa người bạn của mình vào thế nguy hiểm. Hãy dỗ dành mình một chút, cho chính mình thời gian để bình tĩnh lại.

Rồi thì, đi tiếp nào. Vừa đi vừa nghỉ. Không so sánh mình với những người đang đi rất nhanh phía trước. Hồi cô leo núi, có những người họ nhảy qua cô vèo vèo ấy, còn cô, rất nhiều đoạn cô đã bò lên hoặc lết xuống bằng mông, thê thảm vô cùng. Nhưng có hề gì, sau cùng, cô vẫn tới nơi, bình an.

Thế nên nếu có lúc nào các bạn thấy khó quá, nhớ tìm người khác giúp đỡ nhé. Và vững tin đi từng bước một, nhỏ nhắn thôi.

Cứ đi, rồi sẽ đến. Cô đã đi rồi, nên cô biết.

Nhược Lạc


Podcast Chuyện kể em nghe – nơi có những câu chuyện nhỏ được kể trước giờ đi ngủ vào mỗi thứ Sáu hàng tuần.
https://anchor.fm/chuyenkeemnghe

Chuyện được viết và đọc bởi cô Lạc, vẽ minh họa bởi cô Bông.

Gửi thư cho chúng mình tại: chuyenkeemnghe@gmail.com

Hoặc mời chúng mình một tách trà thơm lành nhé: https://nhuoclac.com/moi-lac-uong-tra

chất riêng của bạn ở đâu?

Nhỏ tới lớn, lúc nào mình cũng ngưỡng mộ những người luôn biết mình muốn gì, làm gì. Còn mình, mình không biết.

Mình không thích việc học ở trường, nhưng không học thì làm gì. Mình không thích bị lôi ra so sánh với con nhà người ta, nhưng cũng không dám phản pháo lại. Mình không thích nghe theo những sắp đặt của bố mẹ, nhưng nếu không nghe theo, thì làm gì đây?

Đôi khi, mình có cảm giác dường như chỉ riêng mình đang sống sai, đang không biết mình là ai, mình phải làm gì với đời mình.

Dù vậy, cái mình mừng nhất tính đến thời điểm này, có lẽ là mình đã luôn làm-gì-đó. Vì rảnh thôi chứ không vì gì, mình bắt đầu tìm đến sách truyện. Vì đọc quá nhiều sách truyện, mình bắt đầu tập viết. Vì bắt đầu tập viết, mình bắt đầu lập blog, rồi có bài đăng báo, tạp chí. Vì bắt đầu có bài viết này nọ, mình được dẫn lối vào con đường trở thành copywriter trong ngành quảng cáo. Vì trở thành dân viết lách chính thống, mình càng viết nhiều hơn, mình làm thơ, rồi mình ra sách. Cuốn sách đầu tiên của mình: Cơm nhà nói chung là êm – vừa ra mắt vào đầu năm nay.

Bây giờ nói nghe một hơi nhẹ nhàng như vậy, nhưng hành trình đó tính bằng năm, vài năm, chục năm… đi kèm rất nhiều mồ hôi, nước mắt, tuyệt vọng, rồi lại đứng lên.

Bên cạnh chuyện viết lách, mình làm đủ thứ linh tinh. Mình tập chơi guitar, mình tập tành viết nhạc, hát nhạc do mình viết, đôi khi mình rap. Mình chơi cờ vây, mình tập Ki-Aikido. Mình thích trà, lặn lội lên khắp vùng núi non hẻo lánh để tìm về cây trà, về cách làm trà, học cách pha trà, thậm chí đã mở cả quán trà.

Bây giờ nhìn lại, thấy những gạch đầu dòng đó hệt như trò rảnh hơi của một đứa vô công rỗi nghề. Nhưng nhìn lại kỹ hơn, mới thấy tất cả những điều ấy tạo nên mình của bây giờ – Nhược Lạc của bây giờ. Một Nhược Lạc mà đôi khi, chỉ đôi khi thôi, nhận được lời khen từ ai đó rằng sao chị giỏi thế.

Đúng là so với người khác, mình chưa là ai cả. Nhưng so với chính mình của nhiều năm trước, mình đã giỏi hơn nhiều, đã “chất” hơn nhiều.

Vậy, “chất” của bạn ở đâu?

Nó vẫn ở đó thôi – bên trong con người bạn. Song bạn không thể chỉ đứng yên mà chờ cái “chất” đó hiển lộ ra bên ngoài. Bạn phải vận động, phải dám bước tới, trên một hành trình đầy mù sương và chông gai và khó đoán biết. Khi bạn dám đi và dám đau, dám ngã và dám bước tiếp, dám sai, dám nhận sai và dám sửa sai… cứ thế, cứ thế, cái lớp đá cứng ngắc thô sần vỡ dần ra, hé lộ những tia sáng đầu tiên lấp lánh của viên ngọc. Rồi bạn đi tiếp, làm tiếp, mài giũa dần cho viên ngọc thành hình, thành thứ hào quang sáng rỡ, rõ ràng và ấm áp.
Chuyện đó, sau này nhắc lại nghe sẽ nhẹ như một hơi thở, nhưng chỉ người đi qua mới hiểu – nó đau và đáng nhường nào.

Ở thời điểm bắt đầu của tuổi trẻ, khi sức lực còn sung mãn và thời gian còn nhiều, đừng vội băn khoăn quá về chất-riêng của mình. Hãy cứ tin rằng chất-riêng tồn tại, thành thật với chính mình và đi tiếp cùng niềm tin đó.

Thành thật là cái tiên quyết tạo nên tính nguyên bản của chất-riêng trong bạn. Nếu bạn cố đóng-vai một ai đó, có thể đến một lúc nào đó, bạn sẽ trở nên na ná họ, nhưng không hoàn toàn giống như họ. Mà vậy thì uổng quá. Ta hôm nay có thể chưa tỏa sáng rạng ngời, nhưng ta có những tia sáng lẻ loi ẩn nấp trong người.

Hãy lắng nghe nó, từng ngày, từng ngày một. Rồi thời gian sẽ trả lời giùm bạn.

Mình tin thế, vì mình đã được đáp lời.

Nhược Lạc