Tản văn

vậy điều gì ở lại?

2017-12-18 20-13-42_3013

Ngày xưa, ông tôi thích uống trà. Sớm nào trong nhà cũng sẵn một ấm chè tươi và cả thức trà tàu. Ông tôi uống lúc ngủ dậy, sau bữa sáng, sau bữa trưa, uống cả khi trời xẩm tối.

Tôi mê mẩn cái hình ảnh đó tới nỗi mê luôn trà. Rồi tôi lớn lên và nhận ra mình không thể uống nổi vị trà ngày xưa: thức trà Thái Nguyên pha đặc ngậm tăm, đắng chát.

Sau này tôi biết nhiều hơn về trà. Tôi hiểu mình có thể uống bạch trà, hồng trà…. chứ không nhất thiết phải là lục trà. Cũng như tôi có thể uống trà vùng cao chứ không chỉ dừng ở trà trung du. Tôi cũng biết, trà Nhật, trà Trung, trà Đài…mỗi nơi lại có những điều rất riêng về giống, loại, cách làm, hương-vị. Thế giới trà trong tôi, do đó, trở nên khác biệt với thế giới trà của ông tôi.

Nhưng trà thì ở lại.

Đó là cái sợi dây nối giữa hai thế giới của ông và tôi.

Cũng thế, tôi lớn lên, học nấu ăn từ mẹ. Công thức cá kho của mẹ, công thức muối dưa của mẹ, công thức trộn nộm của mẹ. Nhưng dần dà, tôi nhận ra mình đã nấu những món ăn của riêng mình, thứ hương vị của riêng mình. Gia đình nhỏ của tôi, phong cách nấu nướng, nêm nếm, ăn uống đã hoàn toàn khác gia đình lớn ngày xưa.

Nhưng sự ấm áp thì ở lại.

Cách chăm chút và yêu mến góc bếp. Cách nâng quý thực phẩm. Cách ăn vừa đủ, cách ăn chậm nhai kỹ, cách đợi nhau cùng ngồi vào bàn, mời nhau, rồi cùng ăn – thì ở lại.

Như tình yêu ở lại.

Chúng ta có thể không thích những điều ông bà, bố mẹ đã làm. Không thích cách họ cứ nhấm nhẳng cho rằng: ngày xưa tao khổ lắm, đâu sướng như mày bây giờ. Không thích tiếng nói to của họ, không thích cách họ cằn nhằn về thói quen sinh hoạt của mình, về kiểu tóc của mình, về hình xăm của mình.

Nhưng vẫn luôn có một phần đời sống của họ tồn tại trong mình. Luôn luôn.

Đôi khi tôi thấy đau khổ về điều ấy. Đôi khi tôi ước mình đừng giống mẹ.

Nhưng khi tôi đứng muối dưa trong căn nhà mới, tôi nhận ra mình đang bóc hành, rửa rau, phơi ải, pha nước muối đường….giống mẹ ngày xưa. Nhận ra ngày xưa mình đã luôn cười cợt cho rằng mẹ vẽ chuyện, sao không đi mua cho nhanh. Nhận ra giờ đây mình cũng đang vẽ chuyện.

Có những mối dây mà phải đi xa lắm ta mới biết rằng nó tồn tại ở đó, và có nghĩa. Có những câu nói, những đặc điểm trong tính cách, mà phải sống lâu hơn, ta mới học được cách không ghét bỏ, cách yêu mến, cách hàm ơn và tự hào.

Và khi đó, ta lại bắt đầu gieo một đôi điều ở lại.

Nhược Lạc​

Tản văn

lười và vụng

F1000028

Lười và vụng, mà vẫn muốn sống, thì làm sao?

Lười là không muốn làm, vụng là không biết cách làm. Nếu bạn cũng lười và vụng, như mình, thì hơi khó sống.

Sẽ có những nhiệm vụ trong cuộc sống mà bạn không thể hoặc rất khó vượt qua. Ngay cả những việc đơn giản ngày thường như giữ cho căn nhà ngăn nắp, công việc trôi chảy….cũng là cả một thử thách lớn.

Vậy mình đã sinh tồn như thế nào?

Mình có một vài bí quyết nho nhỏ.

🌿 Ít đồ thì gọn.
Mình không giỏi sắp xếp đồ đạc sao cho logic và gọn gàng, vậy nên mình cố gắng giữ ít đồ trong nhà nhất có thể.

Cái nào lâu không dùng thì cho người khác. Hiện nay có rất nhiều tổ chức/nhóm giúp bạn tặng đồ, ví dụ như Freecycle Vietnam. Với những đồ cực kỳ ít khi dùng, thì mình chọn cách mượn hàng xóm, bạn bè.

Bằng cách này, căn nhà sẽ trở nên rộng rãi, thoáng mắt và ít phải dọn dẹp hơn.

🌿 Ăn uống đơn giản.
Mình ít nấu những món phức tạp, mình sợ phải rửa một cái nồi kho, ninh nấu cầu kỳ, thực sự là vậy. Nên đa số mấy bữa ăn kiểu vậy là do chồng phụ trách, chứ mình thì chỉ muốn nấu cả bữa bằng một cái nồi. :))

🌿 Rửa nồi ngay sau khi nấu.
Mình nhận ra sau bữa cơm, nhìn một đống nồi niêu xoong chảo bát đũa thìa cốc chén….đầy hai bồn rửa thì mình chỉ muốn ngất thôi.

Do đó mình chọn cách rửa ít một ngay sau khi dùng. Dao thớt dùng xong, rửa luôn. Nồi luộc rau xong, rửa luôn. Cốc uống nước pha nọ pha kia xong, rửa luôn. Như thế, ăn cơm xong mình chỉ cần rửa-bát (nghĩa đen) thôi.

Cái này, hãy tự hiểu tính cách của mình để đưa ra một quy trình làm việc phù hợp. Mình biết có những người lại rất khó chịu với việc rửa ráy nhiều lần.

🌿 Làm việc – hoàn thành hơn hoàn hảo!
Mình là đứa không giỏi lên kế hoạch. Do đó, mình chỉ chia việc ra 2 đầu mục là: gấp và không gấp.

Cái nào gấp thì phải làm luôn, và tự giới hạn trong một khoảng thời gian nhất định thôi. Mình luôn tâm niệm rằng: Hoàn thành hơn hoàn hảo.

Có thể mình chưa nghĩ ra cái gì hay, câu cú còn vớ vẩn, nhưng mình phải hoàn thành đã. Gửi lên sếp sẽ sửa, rồi viết lại, nhưng không thể trì hoãn cho tới khi nghĩ ra cái gì hay hơn được. Nhỡ mình không bao giờ nghĩ ra thì sao?

🌿 Có người giúp đỡ
Mình đã không giỏi cái gì thì nên ở cạnh người giỏi cái đó. Cá nhân mình khá thiếu tính kỉ luật, hay thất thường, nhưng may mắn chồng mình thì ngược lại.

Ảnh nghiêm túc, kỉ luật, có đầu óc logic…. nên đó cũng là người giúp mình hệ thống công việc, sắp xếp dữ liệu, thúc đẩy khi cần hoàn thành và nhắc nhở khi cần nghỉ ngơi.

Nhờ vậy, cuộc sống của mình cũng cân bằng và dễ chịu hơn.

🌿

Cuối cùng, điều mình muốn nhắn nhủ nhất với những ca như mình – đó là hãy cố gắng #đơn_giản nhất những nhu cầu của cuộc sống.

Khi bạn không thể làm tốt những thứ phức tạp, hãy làm những điều đơn giản.

Không thể nấu ăn? Ăn cơm với trứng rán, rau luộc.

Không thể dọn nhà? Đừng bày!

Không thể skin care, makeup 8 tỷ bước? Làm sạch cơ thể là đủ rồi.

Không thể dành nhiều thời gian gặp gỡ mọi người? Chơi với những người chấp nhận điều đó.

Tất nhiên, nếu có thể làm tốt mọi việc, cân bằng cuộc sống hoàn hảo, thì quá tuyệt. Nhưng nếu không, chỉ cần cố gắng làm tốt một hai việc thôi, hoặc đơn giản là duy trì mọi thứ ở mức sống được.

Và nếu có thể tìm một người phù hợp và chấp nhận cách sống của bạn, vậy thì xin chúc mừng. Còn nếu không, hãy học cách chấp nhận mình trước nhé!

Dù sao, sống được đã là cả một kỳ tích rồi, bạn công nhận không?

Nhược Lạc

Tản văn

(lại) về tình yêu

emai

Người ta hay nói chúng tôi là một đôi trời định. Nhưng tôi không nghĩ thế. Tôi nghĩ ngoài kia còn nhiều phương án có thể trời định hơn, dành cho mỗi đứa. Chỉ có điều tụi tôi hên hơn, được gặp nhau vào đúng thời điểm thích hợp.

Nhưng khi mới gặp nhau, tôi cũng đâu biết sau này mình sẽ lấy người này. Tôi chỉ thấy đó là một người thú vị, có thể chơi cùng được.

Chỉ khi chúng tôi đi du lịch với nhau, trải qua nhiều trắc trở nọ kia, tôi mới thấy đây là một người bạn đồng hành đáng tin.

Khi chúng tôi về ở chung nhà với nhau, tôi mới biết đây là một người rất yêu gia đình, luôn dốc sức để gây dựng và gìn giữ một mái nhà tử tế.

Khi chúng tôi ốm mệt, tôi mới biết đây là người luôn sẵn sàng chăm sóc cho người khác, và cũng khao khát mong người khác ở bên lúc ốm đau.

Khi chúng tôi có con, tôi mới biết đây là người sẵn sàng cùng mình chăm con. Một người không mấy khi nói ra, nhưng luôn làm hết sức mình để vợ bớt mệt, để dỗ con, để chăm con từ những cái dơ dáy tầy hầy nhất.

Nhưng mà, tất cả những cái đó, tôi đâu biết từ đầu. Tôi đâu biết chúng tôi hợp nhau tới đâu, có chắc ở cạnh nhau ngon lành, lâu bền được không.

Tôi chỉ thử thôi.

Thử ở bên nhau coi sao. Thử mở lòng với nhau. Thử cố gắng vì nhau. Thử lắng nghe, thử săn sóc, thử bao dung…..coi sao.

Trong quá khứ tôi cũng từng thử nhiều lần. Thử bằng trọn vẹn lòng mình, và khi không còn phù hợp nữa, mình lại tha cho nhau đi tìm người bạn tốt hơn.

Cuộc đời này khó nói cái gì là đúng hay sai. Chỉ có thử để xem cái gì phù-hợp với mình mà thôi.

Có câu nói: không có tình yêu 10 điểm, yêu một người 7 điểm thôi rồi làm cho tình yêu đó thành 10 điểm.

Tôi thấy có lý lắm. Nhưng không phải gặp ai chúng ta cũng sẵn lòng vì người đó mà vun đắp thành 10 điểm đâu. Có những người ta sẽ bỏ cuộc khi mới được 3-4 điểm, có người lên tới 6 thì ngưng, có người lên tới 9 rồi vẫn thấy rằng chưa đủ.

Vậy nên “phù hợp” ở đây là gặp được người đúng, vào thời điểm đúng – khi người đó cho mình thứ động lực để cố gắng, và cũng là khi mình đủ chín chắn để biết nên cố gắng tới bao nhiêu, cho một hạnh phúc đời thường.

Nhân một ngày Thất Tịch, nghĩ chút về tình yêu. Mong những người đang có tình yêu bên mình, hãy vui và trân trọng nhé. Những người chưa có, cũng hãy vui và trân quý bản thân mình.

Bạn nên yêu bản thân mình trước, chứ đừng chờ ai đó xuất hiện rồi mới yêu mình. Nhỡ họ không bao giờ xuất hiện thì sao chứ. 😀

Nhược Lạc

Tản văn

chút chuyện ngày xưa

F1000008

Nào, mình nói chuyện ngày xưa…

Hồi đi học, mình là một đứa không được bạn bè yêu thích cho lắm. Chuyện đấy kéo dài hầu hết các năm học phổ thông của mình. Mỗi năm mình lại chơi được với một hai người nào đấy, còn lại bị cả lớp ghét.

Sau này, khi mình kể lại với chồng mình về chuyện ngày xưa bị cả lớp ghét, chồng mình đã bảo là: “không bất ngờ gì, cảm thấy cực kỳ dễ hiểu”. :)))))

Anh nói rằng mình có cái vẻ khó chịu cực kỳ ấy, và không thèm quan tâm đến ai. Anh nói, thà em tỏ ra ghét một ai đấy, còn có nghĩa là em có quan tâm đến họ. Nhưng em không ghét, em đơn giản là không thèm quan tâm đến sự tồn tại của người khác. Đó là điều mà xã hội này không chấp nhận được.

Đúng quá. Mình đúng là đứa không quan tâm đến ai. Mình có quá nhiều câu hỏi và câu chuyện trong đầu, quá nhiều suy nghĩ, quá nhiều thế giới để chìm đắm. Nên trong suốt những năm phổ thông, mình chỉ thích đọc truyện tranh và nghe radio và hầu như không có người bạn nào (trừ một vài người không hiểu sao vẫn chơi với mình, hmmm).

Cũng vì thế, mình khá đồng cảm với những bạn đã từng không được bạn bè yêu thích. Trẻ con hay người lớn cũng vậy, luôn rất dễ nhận ra nguồn năng lượng giống và khác mình. Giống thì chơi, khác thì tuỳ mức độ mà bỏ qua/không thích/ ghét bỏ/ tẩy chay.

Vấn đề duy nhất mình thấy đó là lớp học là một thế giới nhỏ-bé-duy-nhất, mà học sinh thì không được có lựa chọn nào khác. Sau này, khi bước chân ra đời, mọi thứ trở nên dễ chịu với mình hơn rất-nhiều. Mình chỉ đơn giản là chơi với người hợp và bỏ qua những người không hợp. Mình không cần bắt buộc phải gặp ai đó mỗi ngày, nếu như cả hai đã không ưa nhau.

Chúng mình không-nhất-thiết phải gắn-bó với thứ mà mình không-thích.

Giá mà có ai đó nói cho mình biết những điều này ngày xưa. Rằng không được yêu thích cũng là chuyện bình thường. Rằng thời đi học rồi cũng chỉ là một giai đoạn trong đời sống, mà đời sống thì còn dài lắm, vô cùng. Rằng ai rồi cũng khác. Mình sẽ khác và những người bạn hồi đó rồi sẽ khác.

Thế giới này rộng đến mức nó có chỗ cho rất nhiều dạng người, dạng tính cách. Bạn không nhất thiết phải ép mình vào một khuôn tính cách nào đó, để nhận lại sự yêu mến, hoà đồng, ghi nhận. Và cái “khác” chắc gì đã là “sai”.

Giá mà ngày đó có ai nói cho mình biết như thế.

Nhược Lạc

Tản văn

chưa hiểu, mà thương.

000062

Nay mình đọc được một đoạn viết như thế này của nhạc sĩ Phạm Duy:

“Bố tôi là một trong những người Việt Nam đầu tiên cắt búi tó và mặc âu phục.

Không biết lúc chuẩn bị cắt tóc bố tôi có sai vợ lập ban thờ để làm lễ xin tổ tiên tha cho cái tội tày trời như những người cùng cảnh ngộ hay không? Nhưng sau khi bố tôi cắt tóc, bà tôi buồn rầu và căm giận đến độ từ đó trở đi, mỗi một buổi sáng vừa mở mắt dậy là bà tôi ngồi chửi con. Bà cứ ngồi ở đầu giường, không thèm đi súc miệng vì muốn làm tăng ác độ của câu chửi. Kèm theo câu chửi là câu rủa. Đệm vào câu rủa là một cái bát đàn – loại bát bằng đất nung, rẻ tiền nhất – được bà tôi đập xuống đất vỡ tan. Rủa cho bố tôi chết.

Lời rủa có vẻ hiệu nghiệm. Bố tôi chết trước bà tôi hai năm.

Mẹ tôi là con dâu nên coi thái độ đó của mẹ chồng là nghiệt ngã nhưng tôi không nghĩ rằng bà tôi là người ác tâm. Bà là đại diện của một nền văn minh cũ, mang trong lòng tất cả những tín ngưỡng rất lâu đời và khó bỏ. Việc cắt tóc của bố tôi không chỉ là một hành động chống lại mẹ, nó còn là sự đả phá một kỷ luật đã có hằng mấy trăm năm, nếu không dám nói là cả nghìn năm. Có cái gap generation nào mà không làm đau lòng những người trong cả hai thế hệ?”

Năm nay là 2020. Bạn mình (là con trai) ngỏ ý muốn để tóc dài, và mẹ của bạn ấy nói bóng gió về chuyện có thằng trộm nào đó nhảy vô vườn bứt trộm cây. Thằng trộm đó để tóc dài. (??)

Một người bạn khác (là con gái) có mái tóc rất dài và đẹp. Nhưng một ngày bạn không thấy nó đẹp nữa, bạn muốn cắt đi và nhuộm. Mẹ bạn ấy nói rằng sẽ cạo đầu bản, nếu bạn dám làm thế. Rốt cuộc, bạn mình cạo luôn. (!!)

Về mình, năm năm trước: lần đầu tiên mình đi xăm. Mình đã nháy hàng về chuyện mình muốn xăm từ hai năm trước, nhưng lần nào mẹ cũng gạt đi. Thế rồi một ngày đẹp trời, mình quyết định là hôm nay ta sẽ đi xăm, kệ. Mẹ mình đã không nói gì với mình trong suốt một tuần sau đó. Hết một tuần, chỉ lẳng lặng bảo là: đi xoá đi.

Chưa bao giờ, mình nghĩ rằng mình sai. Nhưng có lẽ, mẹ mình cũng không sai. Bạn mình không sai. Mẹ của bạn mình cũng không sai. Chúng ta chỉ sống với điều mà chúng ta tin rằng đúng nhất, cho mình và những người mình yêu.

Đối với thế hệ trước như mẹ mình, chỉ đơn giản việc có hình xăm, không cần biết là hình gì, đã là một sự đả phá to lớn rồi. Nhưng đối với thế hệ sau, việc không được phép làm một điều vốn chẳng gây hại đến ai, cũng là một sự bất công khủng khiếp.

Vậy có giải pháp gì cho khoảng cách quá lớn giữa những thế hệ hay không?

Mình không biết.

Nhưng sau tất cả những đau lòng và thương tổn, mình chỉ nghĩ: cứ chậm lại một chút, để nghe nhau.

Trước khi mắng mỏ, lắng nghe nhau. Trước khi cự cãi, mở lòng với nhau. Dù là nghe bằng lòng-để-đó chứ thật không-hiểu-nổi. Chúng ta cách nhau không chỉ 20-30 năm, mà là cả một khoảng dài của sự đổi thay văn hoá, chính trị, học vấn, quan điểm, tầm nhìn….

Bây giờ quành lại, mình vẫn thấy bố mẹ đầy rẫy những sai lầm. Bây giờ nhìn lại, mình vẫn là đứa trẻ ranh làm gì cũng hỏng trong mắt bố mẹ. Nhưng chẳng phải chúng ta vẫn sống tốt theo một cách nào đó?

Thầy Thích Nhất Hạnh từng nói “Có hiểu mới có thương” thật đúng lý.

Có điều, chưa chắc ai trong chúng ta cũng có đủ trí huệ để hiểu được mình và hiểu được người. Nhưng mà tình thương thì vẫn thương thôi. Cái thương trầy trật và sai nhiều, nhưng mà vẫn thương. Cái thương xa cách và không thể hiểu nhau dù ở ngay bên cạnh, nhưng mà vẫn thương.

Khi đi đủ xa và đủ nhiều, mình chợt nhận ra như vậy đã là quý.

Ô hoá ra không cần người khác phải thực sự hiểu và chiều theo những mong muốn của mình. Họ không ghét bỏ hay hãm hại mình đã là mừng rồi. Nữa là đây, họ vẫn thương mình.

Hiểu được như vậy, là thấy thương nhau thêm một chút. Là cái khoảng chừa ra để muốn hiểu cho nhau, sẽ rộng thêm một chút. Cứ thêm một chút, là thêm một nhịp cầu nối-nhau.

Nhược Lạc 

Tản văn

có đầu có đuôi, nuôi lâu cũng lớn

rose

Khi nghĩ lại về bố mẹ của mình, mình cũng không biết họ có phải là ‘bố mẹ tốt’ không. Có lẽ, như rất nhiều bố mẹ trên đời, họ cũng mắc nhiều lỗi và không được lòng con cái cho lắm. Thế nhưng, bằng cách nào đó, anh em mình vẫn lớn khôn tới ngày hôm nay.
 
Bằng cách nào đó, tuy sức khoẻ của mình bẩm sinh yếu ớt, nhưng mình vẫn sống được, vẫn lớn lên bình thường. Bằng cách nào đó, tuy mình học dốt vãi chưởng, nhưng vẫn không bị…ờm, đá đít ra khỏi nhà? Thay vào đó, mình vẫn học xong, đi làm được, kiếm tiền được, lập gia đình được.
 
Ngày xưa, mẹ mình hay bảo “Người như mày có chó nó yêu”. Gâu gâu, nhưng rồi vẫn có người yêu. Mẹ cũng hay bảo “Trời ơi ở bẩn thế sau này có con thì trét cứt lên đầu à.” Tưởng mẹ nói chơi ai dè đúng thật, sau này cứt không chỉ trét lên đầu mà còn tung toé ra quần áo, giường chiếu. Kinh khủng!
 
Thế mà mình lại có con.
 
Khi có con rồi, những lời bố mẹ nói ngày xưa dần trở nên đúng hơn. Khi có con rồi, những ‘lỗi lầm’ của bố mẹ ngày xưa mình cũng đồng cảm hơn, hiểu hơn, thương hơn, và dễ bỏ qua hơn.
 
Khi có con rồi, nhận ra mọi phương pháp cũng chỉ là lý thuyết. Thực tế luôn táp vào mặt những cơn giông chưa từng được ghi nhận trong lịch sử. Luôn luôn, chúng ta là những người thám hiểm đầu tiên.
 
Kinh nghiệm của bố mẹ ngày xưa rồi cũng không áp được vào con mình. Kinh nghiệm của ông bà càng thế, của bác hàng xóm, của chị bạn thân, của cô bán nước đầu ngõ. Luôn luôn, là thứ kinh nghiệm nghe đó vâng dạ đó, nhưng đoạn đường mình đi vẫn khác xa lời kể rất nhiều.
 
Chỉ có câu nói này, lần nào nghe qua cũng thấy được an lòng: “Có đầu có đuôi, nuôi lâu cũng lớn.”
 
Giờ nghĩ lại, không ngờ mình cũng đã cắp nách hai con nhái bén nuôi nó được tới lúc nó “phê bình mẹ làm việc quá nhiều” rồi. Thế mà như chỉ mới đây thôi, mình còn bị mắng vì không biết rặn đẻ, chồng còn bị mắng vì không biết thay bỉm cho con. Như mới đây thôi, hai đứa mình còn vật vờ vì những đêm thiếu ngủ, bế con khóc ngằn ngặt chẳng biết dỗ thế nào.
 
Nhớ lại những ngày ai cũng ra càm ràm bảo “sao nó ít tóc thế, sao nó chưa mọc răng, sao chưa nói năng…” giờ thì thôi đi nhé. Mình đã đi đủ xa để hiểu nhiều điều trong câu nói “có đầu có đuôi…”.
 
Bớt giùm những để ý nhỏ lẻ, bớt giùm những xỉa xói lỗi lầm. Trên đời chắc không có người bố người mẹ nào mà không mắc lỗi. Chắc không có người con nào chưa từng giận dỗi bố mẹ và ước mình được sinh ra trong một gia đình khác.
 
Nhưng cỏ bên đồi bao giờ chẳng xanh hơn. Chỉ có leo qua nhiều đồi rồi, thấy nhiều cỏ rồi, quành lại mới biết ơn được túm cỏ ngày xưa trong tay mình.
 
Đến giờ, đôi khi vẫn ước mình giỏi hơn, biết áp dụng phương pháp này kia cho con, nhưng không được thì thôi. Nếu không thể mua rất nhiều sách, kể nhiều chuyện hay, thì những câu chuyện ngớ ngẩn tự dưng nghĩ ra cũng có thể làm nhau bò lăn ra cười. Nếu không thể dạy những thứ như phát triển thông minh sớm, thì có thể ôm nhau và nói yêu nhau nhiều hơn, cũng được.
 
Và nếu tất cả những điều này dẫu có thành vô nghĩa, khi những đứa trẻ lớn lên và bay đi và không còn nhớ gì cả, thì cũng chẳng sao. Như chồng mình vẫn nói “em còn trông đợi gì, cứ nhìn mình thì biết, sau này con cái mình cũng vậy thôi”.
 
Mình đang làm những điều tốt nhất có thể rồi, và vậy là đủ.
 
Nhược Lạc

 

Tản văn

(không) làm gì?

F1000010

Có lần, bạn khều mình hỏi có nhận làm job viết lách các thứ không. Mình gật liền, có chứ, vẫn làm đều. Bạn nói vậy mà nhìn trên mạng tưởng mình không làm gì hết, cả ngày chỉ ngồi làm thơ, đọc sách, pha trà.

Mình buồn cười quá, nhưng ngẫm lại thấy…cũng đúng. Nếu chỉ nhìn những bức hình và bài viết trên mạng, dễ nghĩ bọn mình không làm gì. Bọn mình hay nói về sống đủ, sống bình thường thôi, nhưng đâu có nghĩa là…không làm gì.

Chỉ có điều, bọn mình đã chọn làm-gì và không-làm-gì thôi.

Bọn mình có một điểm chung là luôn đặt gia đình lên vị trí cao nhất, nên làm gì thì cũng cố không ảnh hưởng đến thời gian dành cho gia đình.

Bọn mình chọn công việc freelance, để có thêm thời gian ở bên nhau và ở bên con cái. Bọn mình có rất rất ít bạn, thậm chí cũng rất rất ít gặp những người bạn trong số rất rất ít đấy. Nhưng những lần gặp nhau thì đều vui, và đó đều là những người hiểu cho bọn mình về chuyện thời gian, chứ không ai trách mắng gì.

Bọn mình cũng phải hy sinh nhiều thời gian, sức lực và cả cơ hội phát triển trong sự nghiệp, khi có con. Nhưng chồng mình luôn nói rằng “đó là chuyện bình thường”. Cuộc sống công bằng mà, bạn không thể có thêm một cái gì mà vẫn muốn giữ nguyên hoặc thêm nếm những cái khác. Bạn phải lược bớt hoặc sắp xếp lại, và ưu tiên thứ đang cần được ưu tiên.

Mình tin rằng chuyện ‘sống đủ’ không có nghĩa là sống tuềnh toàng, bừa bãi hay lười biếng. Mà là luôn biết những thứ gì là quan trọng nhất với mình, rồi vun đắp và giữ gìn nó.

Muốn có ăn thì cần lao động. Muốn có sức khoẻ thì cần ăn uống, tập tành và nghỉ ngơi điều độ. Muốn có người ở bên thì cần mở lòng. Muốn có con thì cần đẻ và nuôi và luôn sẵn sàng ở bên. Muốn có nhà sạch thì dọn dẹp, muốn có áo mặc thì giặt phơi…

Nhưng chúng ta đều giống nhau, chỉ có 24 tiếng cho một ngày. Không phải ai cũng khéo vun vén để có được tất cả mọi điều trong cuộc sống. Đối với người vụng về, như mình, chỉ có cách là lược bớt sự quan tâm, để quay về với điều mình quan tâm nhất.

Có những người mang vận mệnh trồng cả một khu rừng, thì cũng có những người chỉ muốn loanh quanh chăm chút vài chậu cây con.

Miễn sao, bạn thấy đủ – là đủ.

Nhược Lạc

Tản văn

nhà chật

000053

Chưa bao giờ tôi biết, căn nhà mình đang ở rộng bao nhiêu mét vuông. Những con số với tôi trong hầu hết trường hợp thường không có nghĩa. Nên mỗi khi có ai đó tới và hỏi sao nhà chật thế, hoặc nhà thiết kế buồn cười thế, tôi lại ‘à thế à’. Ra là một khoảng không gian trong mắt mỗi người, luôn có cách nhìn khác nhau.

Nhưng dù chuyển nhà cũng đã nhiều lần, tôi chưa bao giờ thấy nhà mình chật. Khi ngôi nhà còn có khoảng vườn be bé đằng trước, chúng tôi trồng đậu, gấc, rau cải, tía tô và cả trà xanh. Khi ngôi nhà chuyển lên tầng cao chỉ còn ban công, chúng tôi trồng cây hoa giấy, hoa hồng, hoa nhài và một vài chậu xương rồng bé. Khi ở trong một ngôi nhà thấp hay ngập, cứ gần mưa, chồng tôi lại bê đồ lên cao. Khi chúng tôi ở một căn phòng trên tầng cao, những ngày gió quá, chúng tôi khép cửa.

Dù diện tích của những ngôi nhà khác nhau, nhưng chúng luôn vừa vặn theo một cách nào đó.

Luôn có chỗ thoải mái cho việc bếp núc. Luôn luôn, chồng tôi giữ những chiếc nồi và chảo gang nặng trịch của mình. Luôn có chỗ để kê bàn ngồi ăn cơm, cũng là bàn ngồi làm việc, ngồi đọc sách, ngồi uống trà cùng nhau.

Luôn có chỗ cho những cái cây. Khi chuyển nhà, người ta khuyên bỏ lại một cái cây rất nặng, nhưng chồng tôi sẵn lòng trả thêm tiền để nhờ họ bê giúp. Và luôn có chỗ cho con mèo, một con mèo già khú, mà khi người ta nói rằng chúng tôi nên cho đi vì sắp có em bé, thì chồng tôi nói rằng anh lớn lên giữa một bầy 12 con chó mà không vấn đề gì.

Luôn có chỗ để đi vệ sinh, chỗ tắm, chỗ giặt và phơi đồ, chỗ để ngủ, chỗ để giày dép và chỗ để sách. Luôn luôn, có chỗ để tôi ngồi trên chiếc ghế bập bênh của mình, dù là vào cái thời chửa to đau lưng, hay những ngày ru con ơi à, và cả những nỗi buồn nghiêng nghiêng trên đó.

Luôn có chỗ để tôi ngồi viết, và luôn luôn anh coi đó là một góc quan trọng trong nhà. Anh đặt ở đó những cái cây xanh, xông tinh dầu mùi vỏ quýt, và luôn miệng nhắc tôi uống đủ nước khi làm việc.

Vì thế, nên (chúng) tôi chưa bao giờ thấy nhà của mình chật. Chúng luôn đủ, theo cách kê sắp đồ của mình. Luôn đủ, theo mong muốn và mức độ quan tâm của mình. Luôn đủ riêng tư và luôn đủ san sẻ những khoảng rộng cho nhau.

Mà những con số mét vuông, không bao giờ có thể giúp giùm tôi đong đếm được.

Nhược Lạc​

 

Tản văn

mình ở đâu?

lac

Vào cái khoảng của tuổi 15, mình đã đọc nhiều lời khuyên về chuyện ‘hãy là chính mình’ và mình thấy cũng thích lắm. Nhưng mình không biết mình ở đâu, mình là ai.

Lúc đấy, mình chỉ thấy là mình ‘nhạt’. Mình cũng muốn ‘mặn’ lên nhưng không biết phải làm thế nào. Cuối cùng, mình đã chọn cách thực dụng nhất. Đó là ‘mặn có công thức’.

Công thức của mình là chọn ra những người mình cho là ‘mặn’ và cố gắng làm những điều giống họ. Mình để tóc giống chị này, đọc sách giống anh kia. Mình tập chơi đàn cho giống crush, học chơi cờ vây mong thành Hikaru.

Nhưng rồi sau đó mình nhận ra là mình không giống họ. Rất nhiều thứ không phù hợp với mình đã trôi đi.

À thì ra, mình không ngốn nổi sách kiểu “Cuốn theo chiều gió”. À thì ra, bóng rổ cũng hay nhưng không hoàn toàn phù hợp với thể lực của mình. À thì ra guitar rất tuyệt, nhưng mình không đủ kiên nhẫn để tập classic, mà chỉ đệm hát lèo tèo cho vui vậy thôi.

Nhưng những gì đủ hợp với mình, sẽ ở lại.

Giống như một cái cây qua cơn mưa mùa hạ, nước rồi sẽ trôi, nhưng cây thời sẽ mát. Cành sẽ vươn và lá sẽ trổ mầm. Những thứ ở lại là những thứ không thuộc về đúng hay sai – mà chỉ đơn giản là điều vừa vặn để ở lại.

Và mình nhận ra, không có cái ‘là mình’ cụ thể nào tồn tại mãi như một thứ khái niệm. Nhưng vẫn luôn có một cái ‘là mình’ được thành hình qua cùng tháng và năm.

Khi còn trẻ quá, khi ta chưa biết gì, thì mở lòng hấp thu và sẵn sàng bắt chước – cũng là một cách hợp lý để hiểu mình.

Chỉ có điều, hãy bắt chước từ nhiều nguồn khác nhau. Đọc sách theo gợi ý của nhiều người khác nhau. Tập viết theo phong cách của nhiều người khác nhau. Nghe những lời khuyên của nhiều người khác nhau. Để rồi khi nhiều cái khác đó đi qua bạn, nó sẽ giao thoa với nhau và được sàng lọc qua một lớp màng ẩn sâu trong bạn.

Và đó chính là thứ giúp tạo nên bạn, để bạn được ‘là chính mình’.

Nhưng ‘chính mình’ thì cũng không phải một cái đích đến, mà chỉ như một con đường, để rồi bạn cũng sẽ đi qua.

Nhược Lạc

Tản văn

nếu không thực sự giỏi điều gì?

lac

Nếu không thực sự giỏi một điều gì,
thì ta sẽ sống như thế nào?

Đó là điều mình đã tự hỏi bản thân trong suốt nhiều năm. Từ ngày bắt đầu đi học, mình nhận ra bản thân không thích học. Nhưng tệ hơn, mình không thực sự thích một điều gì khác.

Thế nên mình cứ đi qua nhiều năm, làm những việc như mọi người khuyên nhủ. Nào ta nên đi học phổ thông, rồi học đại học, và nếu ta muốn kiếm tiền ta nên đi theo kinh tế. Mình cứ làm theo những lời khuyên như thế dù không thích, cho đến một ngày…

Ngày mình nhận ra rằng, nếu không thực sự thích hay giỏi một điều gì, thì cũng không sao. Lạ lùng thay, khi mình bắt đầu nghĩ thế, mình bỗng thấy nhẹ lòng hơn. Và mình bắt đầu với những điều mình chỉ hơi thích một chút, và cũng hơi có khiếu một tẹo.

Mình thích viết, chỉ vì không giỏi nói. Và khi mình viết nhiều lên, dần dà mình viết tốt hơn. Sự tốt hơn đó mang lại cho mình công việc, cơ hội để chia sẻ những suy nghĩ của bản thân, cơ hội được gặp những tâm hồn đồng điệu, cơ hội kết bạn và có người yêu.

Chà, nếu như trên bầu trời có những vì sao to lớn và chiếu sáng rực rỡ, chắc hẳn cũng có vô vàn những vì sao li ti với thứ ánh sáng nhè nhẹ khác.

Mình có thể nhỏ bé, nhưng việc tiếp tục ‘sáng’ đã là một thành công to lớn rồi.

Mình có thể sẽ không bao giờ trở thành một người viết nổi tiếng, hay nắm giữ các vị trí quan trọng trong công ty. Nhưng mình có một nơi để viết, những người đọc, một công việc tốt, mức thu nhập hài lòng, những đồng nghiệp dễ chịu và đáng mến.

Những bài thơ mình làm, những bài nhạc mình viết…có thể chúng không nói lên được điều gì to tát. Nhưng đôi khi chồng mình đọc một đoạn thơ, hoặc nghe mình hát, và anh thấy vui.

Như vậy, với mình là đủ.

Bạn có đang thấy đủ không?

Mình nghĩ, câu chuyện để tìm ra thứ mình thích, thứ mình giỏi, đôi khi lại cần dừng lại – để hài lòng trước. Hài lòng với bản thân mình, và đi tiếp cùng phiên bản bất toàn ấy.

Nếu bạn cũng như mình, bạn có thể thử bắt đầu làm một vài việc. Khi làm việc, chúng ta dần nhận ra thứ gì phù hợp với mình. Thử và sai, và sai, và sai, và sai, và nếu đúng thì bước tiếp.

Cứ thế, khi mình giữ cho mình còn sáng, còn muốn sáng, thì dần dà con đường sẽ hiện ra – rõ ràng mạch lạc hơn.

Và nếu ta không thể leo lên một con đường rực rỡ cờ hoa, có thể ta cũng sẽ tìm thấy một con đường xanh mát cỏ, và dìu dịu những đoá cúc vàng. Một ngôi nhà không rộng lắm, một người bạn bình thường nhưng sẵn lòng đợi ta. Một buổi chiều mây đẹp. Một bữa cơm xào nấu giản đơn.

Còn nhiều lắm, những điều mà nếu không đi, chắc gì ta đã biết là mình sẽ thích.

Nhược Lạc