“bạn là ai sau 5 năm nữa?”

“Bạn là ai sau 5 năm nữa?”

Đã bao giờ bạn được hỏi câu này chưa? Tôi đã được hỏi khá nhiều. Và lần nào nghe thấy câu này, đầu óc tôi cũng trống rỗng. 

Hồi 15, 18, 20 không biết câu trả lời đã đành. Đến giờ, đã không còn gọi là trẻ nữa rồi, vẫn không thể trả lời được, và có lẽ không bao giờ trả lời được.

Cuộc sống của tôi thay đổi theo từng tháng, chứ đừng nói là năm. Những người gặp tôi cách đây 2 năm, thấy tôi bây giờ có khi còn chẳng nhận ra, chứ đừng nói là 5 năm trước, 10 năm trước. 

Vì vẫn luôn viết thư cho chính mình của tương lai, tôi nhận ra tôi đã sống khác, đã gặp nhiều điều khác-hoàn-toàn so với hình dung của chính mình trong quá khứ. Và tôi thấy ổn. 

Tôi thấy hài lòng với hiện tại của mình. Ngay cả khi những gì tôi đang có, đang làm ở hiện tại, không liên quan gì đến mộng ước xưa cũ, nhưng chúng tốt hơn. Chúng tốt hơn điều tôi có thể tưởng tượng.

Vậy, có nhất định phải trả lời cho câu hỏi: “Bạn là ai sau 5 năm nữa?” không?

Theo tôi là không. Hay nói đúng hơn đấy là một câu hỏi vô vọng. Không thể có câu trả lời. Không cần phải có câu trả lời.

Việc tha thiết muốn biết chúng ta của tương lai như thế nào, thường dẫn ta đến một số liệu pháp tâm linh nhất định. Đã rất nhiều lần, tôi nhận được thư từ các bạn trẻ, nói rằng nhà em đi coi bói, em nhờ người xem lá số tử vi, em nhờ bạn bốc bài…. và kết quả ra rất tệ. Bạn bị cái kết quả rất tệ đó ám ảnh tới mức sợ hãi. Bạn không biết làm thế nào để thoát khỏi ám ảnh đó.

Tôi đọc thư mà vừa thương vừa thấy giận. Sao lại đặt viễn cảnh của đời mình vào tay người khác như vậy. Nhưng tôi cũng hiểu rằng, đó là một kiểu tâm lý rất chung của con người, đặc biệt là người trẻ. Khi bạn bất an, hoang mang với hiện tại của chính mình, bạn cần một lời xác quyết, một động viên từ tương lai. Việc mong muốn “nhìn trước điều sẽ đến” cũng phổ biến thôi, nhưng xin hãy chọn mặt gửi vàng hơn. Ít nhất, hãy chọn một người mà sau những dự đoán đưa ra, họ có thể cho bạn một lời khuyên, lời động viên đúng. Còn không thì thôi.

Bạn tôi làm việc trong lĩnh vực tâm lý học, bạn nói rằng: “Khi ta lắng nghe một ai đó, chỉ được lắng nghe họ ở hiện tại, tuyệt đối không được đụng đến nỗi đau quá khứ – đó là việc của bác sĩ tâm lý. Bạn không có chuyên môn, mà bạn khơi nỗi đau của họ ra, rồi bạn rời đi, bỏ họ lại với một mớ hỗn độn, đau khổ, ngơ ngác không biết phải xử lý như thế nào. Điều đó thật kinh khủng.”

Ở đây, bạn có thấy việc ‘khơi ra nỗi đau quá khứ’ có những tương đồng với việc ‘dự đoán những thương tổn tương lai’ không? Và ý nghĩa của việc đó là gì? Vô nghĩa.

Đừng làm vậy với người khác nếu bạn không có đủ chuyên môn để giúp họ xử lý.

Còn nếu, bạn là một người trẻ, đang hoang mang với hiện tại của mình, không biết mình của 5 năm sau sẽ ra sao, mong bạn đừng chọn cách đi coi bói. Có thể bạn không để ý, chính việc coi bói cũng có thể là một tác nhân dẫn bạn đến tương lai mà bạn không mong muốn.

Hãy bắt đầu với hiện tại của bạn – thứ bạn đang nắm trong tay. 

Nếu e ngại về một tương lai không khỏe, hãy bắt đầu với bữa ăn ngày hôm nay. Hãy bắt đầu tập thể dục: 2 phút/ngày. Hít thở tập trung: 2 phút/ngày. 

Nếu e ngại về một tương lai nghèo khó, hãy bắt đầu học thêm một số kỹ năng, bắt tay tìm hiểu một số công việc có thể đem lại thu nhập.

Nếu e ngại về một tương lai cô đơn, không có người yêu thương ở bên, hãy bắt đầu yêu thương mình từ bây giờ. Hãy chuẩn bị một phiên bản bình an, vững vàng của mình – trước khi gặp được người yêu thương bạn.

Nếu bạn vẫn không thể vơi bớt hoang mang, lo lắng, bất an, hãy kể cho ai đó nghe (như những người đã kể tôi nghe). Ai đó cũng có thể là chính bạn. Hãy viết cho mình.

Điều đó quan trọng hơn việc cố tìm một câu trả lời ở thời điểm mà lúc đó bạn không còn là bạn nữa – bạn đã là một người khác rồi.

Nhân lúc vẫn đang là mình của lúc này, hãy bắt đầu với việc tận-hưởng-mình trọn vẹn. 

Nhược Lạc

thời điểm để bước ra ánh sáng

| Thời điểm để bước ra ánh sáng |

Bạn đã bao giờ có cảm giác này chưa? Bạn chuẩn bị một dự án cá nhân, ví dụ thu podcast. Mọi thứ đã xong: kịch bản, thiết bị, tạo dựng kênh podcast… Bạn thậm chí đã thu âm xong một (vài) số, chỉ còn đợi ngày lên sóng.

Nhưng rồi ngay chính lúc này, bạn không biết làm thế nào để bắt đầu. Một nỗi sợ bắt đầu lớn dần lên. Nhỡ giọng mình hơi ghê, nhỡ tạp âm còn nhiều, nhỡ chủ đề mình chọn không hay, nhỡ không ai muốn nghe mình nói? Đến đây, thậm chí bạn có thể ngồi xem tử vi, chọn ngày đẹp, tính toán nhân số học để mong một lời gợi ý, một sự bảo chứng từ…vũ trụ. Song, không có ai quyết định được thời điểm thích hợp để bước ra ánh sáng, ngoại trừ bạn.

Thường thì người ta vẫn nói: Bây giờ hoặc không bao giờ. Ý khuyên bạn hãy bắt đầu ngay đi, đừng chần chừ nữa.

Tuy nhiên, tôi nhận ra việc chần chừ cũng có lý do đúng đắn của nó – ta muốn đưa ra điều tốt nhất vào thời điểm thích hợp nhất. Vậy nên, tôi thường chia ra hai loại lý do để xem xét khi quyết định thời điểm bắt-đầu-khoe.

Một, là lý do khách quan có thể cải thiện. Ví dụ, nếu bạn thu podcast và đọc vấp, bạn hoàn toàn có thể thu lại đoạn đó cho hoàn hảo hơn. Nếu bạn chuẩn bị ra mắt page, website cá nhân, và cần hoàn thiện thêm kế hoạch sản xuất nội dung – hãy thoải mái thay đổi, cập nhật để có được sự chuẩn bị tốt nhất. Nếu bạn chuẩn bị mở cửa hàng, và nhận ra các bất cập trong khâu bao bì, hoặc vận chuyển, hãy cứ tham khảo thêm những người đi trước, để chuẩn bị tốt hơn và hoàn toàn yên tâm trong những ngày đầu ra mắt.

Hai, là lý do cảm quan không thể đoán biết. Ví dụ, nếu bạn tự nghe thấy giọng mình rất ghê, thì đấy có thể là cảm nhận của 90% loài người. Ví dụ, bạn tự hỏi, không biết những cái mình viết ra, làm ra có ai cần đến không? Ai sẽ đọc truyện của mình, ai sẽ nghe nổi giọng của mình, ai sẽ cần món đồ mình giới thiệu?

Tôi gọi lý do thứ hai là những câu hỏi không thể có câu trả lời. À thực ra vẫn có thể có, bạn có thể gửi thành phẩm cho một số người bạn thân quen nghe/xem trước và góp ý thêm cho bạn. Dẫu vậy, xin nói thành thật rằng, điều ấy phần nhiều chỉ mang góc độ tâm lý, còn “vài người thân quen” khó nói hết được về số đông sẽ tiếp nhận dự án của bạn.

Do đó, cách để xác định thời điểm thích hợp để ‘rao lên cho làng nước biết’ chính là: Hoàn thiện hết các vấn đề kỹ thuật ở mục Một, rồi đặt xuống các lo lắng ở mục Hai. Và bước ra ánh sáng.

Bạn không bao giờ có thể biết được sự thật là gì, cho đến khi bạn để chúng thật sự trả lời bạn.

Xin kể một câu chuyện nhỏ từ góc độ cá nhân, vào cái ngày mà chúng tôi bắt tay vào làm kênh podcast Chuyện kể em nghe, mém nữa tôi đã nhấn nút khai tử cho toàn bộ dự án trước khi đưa chúng ra ánh sáng.

Đó là khoảng ba ngày trước thời điểm dự định lên sóng, khi các vấn đề kỹ thuật đã xong, tranh minh họa đã vẽ, bản thu âm đã sẵn sàng để lên lịch, thì tôi – cảm – thấy – thật – kinh – khủng.

Ai sẽ ngồi trong 10’ lặng im để nghe cái kiểu chuyện này? Đứa trẻ nào sẽ chịu nghe kiểu chuyện này? 3-5 tuổi, quá nhỏ. 6-8 tuổi, quá lớn. 9-12, thôi bỏ qua. Người trưởng thành, á ha ha ha.

Tôi không thể tự trả lời các câu hỏi này. Thật ra không người nào trong nhóm chúng tôi trả lời được câu hỏi này. Dạ dày tôi cuồn cuộn sóng, và tôi nói rằng thôi đừng làm nữa, làm cái khác đi. Nhưng rồi chồng tôi đã nói rằng, cứ thử thôi, em không đưa nó ra, làm sao em biết được câu trả lời?

Thế rồi tôi đành trông cậy hoàn toàn vào cộng sự của mình trong ngày ra mắt Chuyện kể em nghe, còn tôi, tôi trùm chăn nằm kín, đau bụng, toát mồ hôi, lo lắng hoảng hốt nghĩ đến việc không ai thèm nghe. Tôi thậm chí còn nằm mơ thấy tờ báo giật tít: Thảm hại của podcast truyện thiếu nhi! Á Á Á

May mắn thay, tôi không nổi tiếng đến thế. Không báo nào thèm giật tít về tôi cả. Nhưng Chuyện kể em nghe, thì có người nghe. Những phản hồi tốt đẹp bay về phía tôi không nằm trong dự tính. Tôi hơi thở phào nhưng vẫn lo lắng, vì chỉ thấy toàn người lớn ở đây.

Một em nhỏ sẽ thực sự nghĩ gì khi nghe các câu chuyện này?

Cho đến khi, mẹ một em bé quay lại nói với tôi rằng, con của chị rất thích chuyện con cá màu hồng muốn trở thành màu xanh, em thậm chí đã nằm mơ thấy con cá hồng. Một em bé khác bảo con cá hồng buồn cười thế ha ha ha. Và một em bé khác, đã biết chờ đến thứ Sáu hằng tuần để nghe chuyện. Sau khi em nghe chuyện về con cá nóc không thể phình to, đã hỏi mẹ là cá nóc có phát sáng được như trong truyện không, người mẹ đã nhắn tin cho chúng tôi nhờ trả lời câu hỏi này.

Tất nhiên là tôi đã trả lời, như thế này:

“Có chứ con. Cá nóc hoàn toàn có thể phát sáng thật đó. Nhưng cá nóc chỉ phát sáng vào Lễ Hội Bơi Trăng dành cho riêng bộ lạc cá nóc mà thôi. Con người chưa được quyền tham dự vào lễ hội mầu nhiệm đó.

Tuy nhiên, trong tương lai, biết đâu chúng ta sẽ có thể. Chúng ta có thể bắt đầu từ ngày hôm nay, với lòng dám mơ mộng và tin tưởng vào sự rộng lớn của thế giới. Rồi ngày mai, có thể ta sẽ được ban cho tấm vé bước vào khoảng không diệu kỳ của cuộc sống, mà hôm nay chúng ta chưa biết đến.

Biết đâu, người cầm tấm vé đầu tiên đó, có thể là con – em bé 5 tuổi lúc này.”

Và, bạn cũng vậy, bạn cũng sẽ là “em bé” đang sợ nhiều trước ngày bước ra ánh sáng. Chỉ có bạn mới biết được thứ ánh sáng đó có gì, rằng mình có phát sáng được không. Không ai khác biết điều đó cả, tôi cũng vậy. Nhưng tôi rất muốn biết.

Vậy nên, hãy bước ra nhé.

Nhược Lạc

để có giọng nói hay (hơn)

Viết bài này thấy ngại, vì thật ra tôi chưa bao giờ thấy giọng mình hay. Tôi là kiểu giọng vừa mỏng, vừa mang âm hưởng “pede Thái” (lũ bạn tôi gọi vậy). Hồi xưa, mỗi lần chúng tôi Skype với nhau, hễ tôi cất giọng là chúng nó lại cười phá lên, bảo: “giọng mày nghe pede thế ha ha ha”.

Phải nói là tôi đau khổ nhiều đấy.

Nên bài viết này, xin được dành tặng cho những người có chất giọng bẩm sinh không hay, nhưng muốn luyện tập để hay lên.

Làm thế nào để có một giọng nói hay hơn?

Tôi mượn của mẹ một chiếc máy ghi âm. Ngày nào cũng vậy, tôi ngồi một mình trong phòng, cắm tai nghe vào máy thu âm và nghe-tiếng-của-mình trong lúc-đang-thu. Rồi lại nghe-tiếng-của-mình sau-khi-thu.

Tôi thử đọc sách, đọc những thứ mình viết ra, thử hát, thử vừa đàn vừa hát, thử nói chuyện như một diễn giả…

Việc này có tác dụng gì?

Có tác dụng nghe được các tông giọng khác nhau của chính mình. Trong quá trình liên tục tự thu âm và nghe lại, tôi nhận ra mình có các tông giọng khác nhau, có các từ mình phát âm hay và các từ chưa, có thứ nhịp điệu phù hợp với chất giọng của mình. Hay cụ thể là tôi thấy khi mình đọc sách thì nghe hay hơn là khi nói chuyện.

Sau khi đã nhận ra cái nào là tông-giọng-hay-nhất của mình rồi, tôi luyện tập để duy trì cái đó. Tôi đã làm việc đó hầu như mỗi ngày, chủ yếu là gửi voice mail cho bạn trai và đăng tải các bài hát linh tinh của mình lên soundcloud. Giờ nghe lại thấy gớm lắm, và đã ẩn bài đi nhiều rồi, nhưng hồi đó, việc ấy giúp tôi dám đưa giọng mình ra ánh sáng. Theo thời gian, khi bắt đầu có những người khen giọng mình hay, ấm, sáng, nhẹ nhàng, dễ chịu, mình có thêm động lực để cải thiện giọng nói của mình.

Với tôi, một giọng nói hay trước tiên phải là một giọng nói rõ ràng. Tôi phải nghe, hiểu được bạn đang nói cái gì trước tiên. Một số người, như tôi, thường bị nói nhanh, nói dính chữ – hệ quả là không ai có thể nghe thấy mình nói gì được.

Cách điều chỉnh là: tập nói chậm lại. Thu âm và nghe lại điều mình đã nói. Sau này thành một thói quen là hễ tôi cảm giác mình đang nói hơi chậm, thì người đối diện sẽ nghe thành vừa.

Ngoài tốc độ nói thì âm lượng và ngữ điệu cũng là thứ cần điều chỉnh. Một số người có xu hướng nói hơi to, hoặc hơi nhỏ. Một số người có xu hướng lên giọng ở cuối câu, nhấn nhá quá nhiều trong câu hoặc không nhấn gì cả tạo giọng nói đều đều.

Tất cả những điều ấy đều có thể cải thiện bằng cách: tự thu âm và nghe lại.

Thời gian đầu, do khá xấu hổ, tôi không muốn ai phải nghe lại cùng mình. Tôi chỉ tự nghe thôi. Nên cách đánh giá của tôi sẽ là: tạo ra một âm giọng mà chính mình muốn nghe.

Tôi muốn nghe một giọng nói nhỏ nhẹ, ấm áp, dễ chịu. Đủ chậm rãi để nghe và hiểu, nhưng cũng đủ thú vị khi kể một câu chuyện. 

Chắc hẳn mỗi người đều sẽ có một tiêu chí riêng dành cho giọng nói. Có chất giọng khó nghe với người này, nhưng lại thú vị, đáng yêu với người kia. Vậy, lời khuyên của tôi là cứ bắt đầu từ chính gu của bạn. Bạn thích một giọng nói như thế nào? Hãy điều chỉnh dần để giọng nói của mình mang đến cảm giác như thế.

Tất nhiên, sẽ có người hỏi là tại sao phải chỉnh-giọng? Tôi muốn để tự-nhiên.

Vậy cũng được. Nhưng có rất nhiều kiểu tự nhiên trên đời. Giọng nói của mình thật ra vẫn luôn tự nhiên thôi, chúng ta đâu có đi phẫu thuật giọng của mình được? (Ủa mà được không nhỉ?)

Dù vậy, nếu bạn đang làm các công việc đòi hỏi giao tiếp nhiều với người khác, tôi nghĩ rằng việc luyện tập để có giọng nói hay hơn, là điều cần thiết.

Hay – ở đây tôi định nghĩa là giọng rõ ràng, tốc độ vừa phải, âm lượng vừa đủ và ngữ điệu phù hợp.

Một bài hát ru cần giọng êm ái. Một bài thơ cần một giọng thơ. Một người yêu cần lời trìu mến. Một diễn giả, một người đang tranh biện, cần giọng rõ ràng, mạch lạc.

Tùy theo nhu cầu của bạn là gì, bạn hoàn toàn có thể điều chỉnh giọng mình cho phù hợp. Như đã nói ở trên, tôi cho rằng khoảng biến đổi của giọng nói mỗi người là rất lớn. Vậy nên, nếu hôm nay bạn cảm thấy giọng của mình chưa hay – hoặc nói đúng hơn, là chưa phù hợp với mong muốn của mình – thì hãy tin là những thứ ấy đều có thể thay đổi bằng cách tập luyện được.

Podcast giờ đây đang trở thành một xu hướng, một lựa chọn đầy tiềm năng tại Việt Nam. Tôi tin là bằng cách đó, giọng nói của mọi người cũng sẽ ngày càng hay lên, dù là ta chủ động luyện tập hay vô tình được luyện tập.

Nhược Lạc

Bonus: Chị bạn tôi nói, việc chụp hình cũng thế đó. Nhiều người không tự tin về ngoại hình thường có xu hướng sợ máy ảnh. Nếu muốn thay đổi điều đó thì hãy….tự chụp mình (selfie) nhiều lên. Dần dà bạn sẽ hiểu gương mặt mình hơn, biết được khi lên hình trông mình sẽ như thế nào (không tệ lắm đâu!) sẽ khiến bạn tự tin lên dần, và theo đó bớt sợ máy ảnh hơn, sẽ có những bức hình đẹp hơn.

lúc mệt làm gì cũng khó khăn

Tự nhiên, một cơn bệnh nhỏ nhặt rớt vào đời, giữa lúc mình đang có rất nhiều việc, nhiều dự định cần thực hiện.

Nó không khiến mình nặng tới mức phải dừng mọi thứ lại, nhưng nó thì cứ nặng dần lên một cách rất từ từ. Đến hôm nay thì mình bắt đầu dùng thuốc, và hệ quả là người rơi tõm vào một trạng thái lơ mơ rất dị. Đầu óc mình không đủ thông suốt để nghĩ bất cứ một chuyện gì. Mình ngủ nhiều, ăn cháo, uống và bôi thuốc, uống nhiều nước, ăn đồ mát như chị bác sĩ gợi ý, và cố gắng giữ một lòng tích-cực-bình-thường để vẫn tiếp tục làm các công việc cần phải làm.

Không hiểu sao khi mệt thế này mình hay nghĩ đến con trai mình. Thằng bé có một tình yêu đặc biệt với mẹ. Nếu ai đó hỏi nó có yêu ai đó không (bố, bà, ông, cậu, dì…) thì nó đều chỉ trả lời là “N. yêu mẹ”. Mọi người, trong đó có mình, hay cười sằng sặc như một trò vui trước một đứa trẻ con. Nhưng mà vào những lúc mệt, mình hay nhớ về tình yêu đó như một cách để bản thân trở nên khác biệt lạ thường. Thằng bé có một cách ôm rất khác biệt. Khi mình bế nó trên tay, nó đổ cả người xuống vai mình. Không phải một cái ôm bình thản và tiết chế của người trưởng thành, mà là một cú chảy tràn trên người mà mình tin cậy. Hai cánh tay bé xíu vòng qua cổ mẹ, ôm xiết. Thứ tình yêu đó giống như nước lớn, còn mình thì tình nguyện ngập chìm trong đó.

Càng đi, mình càng nhận ra thế giới thật lớn, và mình cũng vậy.

Mình có thể rất nhỏ với thế giới, nhưng chính mình lại có những khoảng rất lớn so với chính mình. Không thể hiểu hết một con người trong một đời, dù con người đó có là mình. Có những khoảng tốt đẹp mà khi chạm tới, mình muốn giữ mãi. Song cũng có những khoảng tối, những cú sa hố khiến mình choáng váng. Ngay cái giây phút mình tự hỏi “Có nên nhảy không?” thì mình đã nằm gọn lỏn trong cái hố đó rồi.

Bởi vì không phải là một người trưởng thành vững vàng và biết chăm nom cho người khác, nên mình luôn thấy hoang mang và bỡ ngỡ khi ở bên con. Mình, một cách thành thật, phải nói rằng không phải một bà mẹ đảm khéo. Điều may mắn nhất mình có được, có lẽ chỉ là con mình tự nó trở nên tự lập một cách kỳ lạ. Từ nhỏ, từ lúc đẻ ra. Nó không khóc, mà hắt xì mấy cái, rồi nhìn mình bình thản, như bảo “Mẹ đừng lo, con tự biết làm gì với cuộc đời mình.” Và, mình để nó tự làm.

Mình để hai đứa tự lo với nhau, và mình đảm bảo một khung an toàn vừa đủ bên ngoài để hai đứa yên tâm lớn lên.

Mình không biết phải dạy gì con cái cả.

Có vẻ như con mình chọn đến với cuộc đời này, chui vào nhà mình, không phải vì nó cần được dạy gì đó, mà bởi nó cần một môi trường không có nhiều sự dạy dỗ, để nó tự lớn? Cách chọn gì kỳ vậy?

Và vì không biết làm thế nào để trở thành một người mẹ tốt, mình cố gắng trở thành một người trưởng thành ổn định về cảm xúc trước đã. Mình nói chuyện với chúng nó như với người trưởng thành, vì mình không biết phải nói chuyện với con nít như thế nào. Mình đọc cho chúng nó những câu chuyện mình nghĩ ra, vì mình không nhớ được nhiều truyện cổ tích. Mình hát những bài hát mình biết, và những bài mình chế ra. Mỗi ngày mình lại chế một bài hát ngớ ngẩn nào đấy. Haha.

Có lần mình đã hát một bài kiểu thế này “Mẹ yêu con lắm. Mẹ yêu cả em. Mẹ yêu cả bố. Mẹ yêu cả ông. Mẹ yêu cả bà. Mẹ yêu cả Kua (con mèo)….” cứ thế kể hết ra những người mình biết trong đời. Hợp âm C Am F G đơn giản.

Con bé con nằm yên nghe, xong nó bảo: “Mẹ phải yêu cả mẹ nữa. Mẹ yêu mẹ trước.”

Rồi nó hát: “Mẹ yêu mẹ lắm. Mẹ yêu cả con…”

Làm mình trào nước mắt.

Thật khó để trở thành một người khôn ngoan, vững vàng và không mắc sai lầm. Khó thật đấy. Mình lại luôn có một vòng tròn quy luật, cứ đôi năm lại sụt hố một lần. Lần nào cũng ngơ ngác bất an như hồi mười lăm tuổi. Chẳng nhẽ sau mười lăm năm, con người ta vẫn cứ khờ khạo thế?

Nhưng mình sẽ luôn nhớ cái ôm đổ cả người xuống, tình yêu tràn khắp tứ tung của cậu con trai. Và những câu nói của cô con gái. Như: con cũng yêu mẹ nhưng em yêu mẹ rồi nên con yêu bố, mẹ đừng mặc áo của bố nữa, con ngoan bình thường thôi, nhà vỡ Phật rồi chỉ còn Bồ Tát thôi, và mẹ phải yêu mẹ trước.

Nhớ rồi, mẹ sẽ yêu mẹ trước.

Nhược Lạc

lòng tối giản của người mỏi mệt

Không phải buổi sáng nào cũng bắt đầu bằng một niềm háo hức của người muốn sáng, của người đợi bình minh.

Có những ngày ta thức dậy và muốn nằm thêm, muốn nhắm mắt lại, muốn quay về đêm mãi.

Nhưng ý muốn của mình không thể đuổi nắng đi, không thể gọi trăng về. Không thể tắt mãi chuông báo thức và lờ đi những tin nhắn, hòm thư. 

Tôi đã bước qua những buổi sáng như thế bằng sự duy trì tối thiểu của thói quen. Những thói quen nhỏ hơn hai phút. Đánh răng, vệ sinh, uống nước, ngồi, thở. Nhắm mắt lại, mở mắt ra. Viết xuống mười chữ. Đọc hai câu thơ. Ăn một miếng bánh quy. Uống một cốc nước. 

Đấy là bí quyết sinh tồn, nhưng cũng có thể là bí quyết để bắt đầu một thứ mới. Hãy bắt đầu bằng lòng tối giản của một người mệt mỏi. 

Khi bạn bắt tay vào thói quen mới, lòng hân hoan của bạn muốn dành cho chúng tối đa thời gian. Song, bạn quên mất rằng thật ra ngày của bạn về cơ bản là mệt mỏi, và đã đầy ắp những việc phải làm mỗi ngày, mỗi ngày rồi. Việc thêm bất cứ việc làm nào vào chuỗi việc trong ngày cũng sinh ra sự phản kháng của cơ thể, nhanh thì một ngày, chậm thì ba ngày. Chẳng sớm thì muộn, bạn cũng sẽ bỏ rơi lòng hồ hởi đó của mình.

Hãy bắt đầu bằng lòng tối giản của người mỏi mệt. 

Hai phút. Hoặc ít hơn. 

Thuyết phục não bạn rằng bạn sẽ không cần tốn quá nhiều thời gian cho chuyện này. Tao biết rằng đấy là chuyện chẳng thú vị gì, cái sự ngồi im và thở ấy mà, nhưng chỉ một phút bốn mươi giây thôi, xin hứa. Cả cái chuyện học từ mới. Hoặc đứng lên ngồi xuống. Hai phút thôi nhé. Chỉ hai phút một ngày.

Theo cách đó, dần dần thì cơ thể và tâm trí bạn sẽ đón nhận việc đó một cách tự nhiên. Đó là việc ta sẽ làm, vào bất cứ ngày nào, dù mỏi mệt, như thể đánh răng, như uống nước.

Đến lúc đó, khi bạn muốn ngưng lại, cơ thể của bạn sẽ nhớ ra, và nó sẽ nhắc. Nó sẽ không đòi nhiều hơn đâu. Hai phút thôi nhé.

Nhưng đó là cả một tiến trình tuyệt vời. 

Nhược Lạc

món quà cho người bình thường

Cuối tuần này, mình nhận được hai món quà tinh thần từ hai người em của mình.

Người thứ nhất là em Nhân, với buổi chia sẻ “làm thế nào để trở thành người không giỏi gì cả giỏi nhất?”. Người thứ hai là em Sương, với buổi nói chuyện “ai cũng có thể học ngoại ngữ, vậy tại sao bạn chưa chịu hát?”.

Hai cái đứa này, chúng nó đều đưa ra những cái tựa đề gây lúuu khủng khiếp. Và buổi chia sẻ của Sương thậm chí còn gây lúuu hơn cả tiêu đề mà hắn đặt ra.

Song, sau khi đã đi qua cả hai buổi, ngồi định thần lại, mình nhận ra mình đã nhận được hai món quà – hai lời động viên – lời gợi ý rất đẹp từ các em.

[1]

Nhân đưa đến một gợi ý cho những người bình thường, không quá giỏi, và rất khó để đi tới một mức siêu siêu giỏi trong lĩnh vực nào đó. Gợi ý của Nhân là: Hãy bổ sung thêm các nhóm kỹ năng khác cho mình.

Bằng cách xác định kỹ năng chính, kỹ năng bổ trợ và các kỹ năng tạo dựng lợi thế, vô hình trung bạn đã tạo nên một vùng giao giữa các kỹ năng – thứ giúp bạn trở nên duy nhất trong khoảng giao đó. Việc ấy giúp tăng năng lực và khả năng cạnh tranh của bạn.

Giả dụ, nếu bạn chỉ đơn thuần là một designer, sẽ có rất nhiều designer khác xịn hơn bạn ở ngoài kia. Nhưng nếu bạn là một designer biết viết nội dung, có kỹ năng kể chuyện tốt – tình hình lúc này đã khác nhiều rồi. Vậy nếu, bạn là một designer có khả năng viết, kỹ năng kể chuyện, biết tiếng Trung, biết diễn hài độc thoại, biết chơi nhạc guitar… bạn sẽ đưa mình đến một điểm-giỏi-nhất trong vùng giao của những kỹ năng ấy. Bạn trở thành người không giỏi gì cả giỏi nhất.

Nhìn lại thì, mình đã làm chính xác cách này. Mình là một người cực kỳ bình thường, không có gì quá giỏi cả. Song, khi mình cố gắng phát triển kỹ năng chính (viết lách), đồng thời bổ sung các kỹ năng phụ trợ (làm thơ, chơi nhạc cụ, sáng tác nhạc, pha trà, chạy bộ, tập Ki-Aikido, tổ chức sự kiện….) – các cơ hội nghề nghiệp của mình mở ra đáng kể, và năng lực bản thân của mình được cải thiện, phát triển tốt hơn rất nhiều.

Vậy, đây sẽ là một gợi ý tốt cho bạn – nếu bạn nghĩ rằng bản thân cũng là một người bình thường, không giỏi gì cả.

[2]

Sương mở đầu buổi nói chuyện bằng việc học ngoại ngữ, rồi lái sang nguồn gốc ngôn ngữ học, rồi nhảy về hát, và kết bằng “sự kết nối”.
Sau tất cả những cú cua khét lẹt của cô gái này, mình nhận ra một thông điệp rất đẹp mà em muốn mang đến.

Có rất nhiều cách để làm-một-việc-gì-đó. Không có cách đúng nhất, chỉ có cách phù hợp nhất với bạn.

Chính vì có nhiều cách, bạn hãy sẵn sàng để thử một cái mới. Sương đưa ra một ví dụ siêu thú vị về chuyện này, rằng bài “Happy Birthday To You” hiện tại không phải là cách-tốt-nhất để hát chúc mừng sinh nhật một ai đó. Một nhạc sĩ tên là Ivan Fischer đã chứng minh rằng bài HBTY này hoàn toàn có thể soạn lại cho hay hơn, và hát “giống như một bài chúc mừng sinh nhật người ta hơn”. Bạn có thể xem tại đây.

Tóm lại là, bạn hãy sẵn sàng bước vào vùng đất đầy thú vị của những cái mới – bằng lòng dám thử. Như học một ngôn ngữ mới, học hát, hát theo một cách mới. Tất cả những việc này, đều nhằm mục đích cuối cùng, là để kết-nối-tất-cả-chúng-ta.

.

Đúng vậy, kết nối tất cả chúng ta. Đó cũng là mục đích của chuỗi workshop Mở Vì Sài Gòn này vậy.

Nhược Lạc

bớt quan tâm linh tinh

Làm thế nào để giảm bớt sự quan tâm vào những thứ linh tinh?

Liberosis trong tiếng Ý là một từ dùng để chỉ ước muốn vơi bớt sự quan tâm đến quá nhiều thứ đang diễn ra ngoài kia.

Theo tôi, cách tốt nhất để làm được điều đó, là hãy tập trung vào chính mình nhiều hơn.

Khi ta dành quá nhiều sự quan tâm đến các vấn đề bên ngoài, thường thì có mấy lý do: Một, ta nghĩ rằng chúng quan trọng. Hai, ta nghĩ rằng mình có thể tác động, thay đổi chúng.

Nhưng thường thì không.

Theo thuyết “Vòng tròn quan tâm và ảnh hưởng” (Circle of Concern and Influence) của Stephen Covey, cuộc sống của một người có thể biểu diễn dưới dạng 3 hình tròn lồng ghép vào nhau. (Bạn có thể Google để hiểu thêm về thuyết này).

Đại khái, bạn có 3 vòng tròn.

Vòng tròn rộng nhất là vòng tròn quan tâm (Circle of Concern), gồm tất cả những gì bạn để tâm trong cuộc sống.

Vòng tròn ở giữa là vòng tròn ảnh hưởng (Circle of Influence) là điều bạn quan tâm và có thể tác động một phần đến kết quả.

Vòng ở trong cùng, nhỏ nhất là Vòng tròn kiểm soát (Circle of Control), là những việc bạn hoàn toàn kiểm soát được.

Nhìn chung, từ ngày có mạng xã hội thì vòng tròn quan tâm (cái bự nhất) đã trở nên ngày càng bự ra. Và cái vòng thứ hai cũng vậy. Hay nói đúng hơn, bạn nghĩ rằng bạn có thể làm rất nhiều trong cái vòng thứ hai. Thậm chí, đôi khi bạn nghĩ rằng thật ra nó thuộc về vòng kiểm soát của bạn.

Nhưng thường thì không.

Chúng ta tốn nhiều thời gian để lên án, châm biếm, giễu nhại, đả kích nhau, cho rằng tôi chắc chắn đúng và anh chắc chắn sai, và nếu tôi không lên tiếng thì cả thế giới này sẽ cho rằng anh đúng và rồi xã hội sẽ loạn lên mất. Song, thật ra, không có gì loạn lên cả, ngoại trừ tâm trí của bạn.

Vậy, làm thế nào để giảm bớt sự quan tâm vào những thứ linh tinh?

Hãy quan tâm những cái khác!

Cơ chế của não bộ là luôn luôn hoạt động, luôn luôn kiếm việc để làm. Nên nếu bạn không làm gì cả, chúng sẽ tự động tìm kiếm drama để hít lấy hít để, khiến bạn kiệt sức sau một ngày, rồi lại thẫn thờ tự hỏi ta đã làm chi đời ta.

Bí quyết là hãy làm cho mình bận rộn. Hãy lên danh sách các việc cần làm trong ngày. Hãy hoàn thành công việc đúng hạn. Hãy nấu ăn đúng bữa. Hãy nhớ cho con cái, chó mèo ăn. Dọn phân, lau quét nhà. Hãy nghĩ ra các dự án cá nhân có thể làm vì chính mình, vì cộng đồng, vì môi trường, vì tiếng chim hót trong bụi mận gai.

Ý tôi là, hãy làm! Thật sự tạo ra cái gì đó thay vì ngồi cãi nhau bởi một lo ngại hiểm họa ảo tưởng sẽ đến với xã hội. Cuộc sống ngoài kia không thay đổi khi người ta thay đổi quan điểm với những lời bình luận của bạn, mà thật ra chẳng ai thay đổi gì cả.

Nhưng bạn thì có thể. Bạn có thể thay đổi mỗi ngày, ngay lúc này, theo hướng tốt lên hay tệ đi.

Điều đó hoàn toàn do bạn lựa chọn.

Nhược Lạc

làm việc là cách để hiểu mình

Làm việc là cách để hiểu mình

Nhiều người nghĩ rằng chỉ có ngồi yên và nhìn vào bên trong ta mới thấu rõ được chính mình. Điều ấy có thể đúng, nhưng chưa đủ. 

Nếu ngồi yên là cách để quan sát, cảm nhận và thấu rõ chính mình, thì làm việc cho bạn nguồn dữ liệu để làm chuyện đó. Ta là mình nhất trong những việc ta làm.

Cách ta ăn, uống, gập chăn màn, lau quét nhà, dắt xe, cách ta hoàn thành công việc, phối hợp với đồng nghiệp, cách ta trò chuyện với láng giềng… Mọi việc ta làm trong ngày tổng hợp những dữ kiện về đời ta. 

Để rồi khi ta ngồi xuống yên lặng, cuốn phim đó chiếu lại một cách từ tốn, bình thản, đúng mực. Cách ta ứng xử với bộ phim quá khứ cũng là cách ta nhận về trong tương lai. 

Ai cũng muốn biết mình của ngày sau sẽ ra sao, nhưng thứ cho ta biết chuyện ấy hoàn toàn không phải những phương pháp thần học. Mà chỉ có mình ta, cùng những tập phim vẫn đang dày lên theo mỗi ngày.

Để hiểu mình, ta đồng thời làm hai việc: Tiếp tục vai trò của hôm nay, xem lại cảnh đóng của hôm qua. 

Và mỗi ngày đều như vậy. 

Nhược Lạc

yêu cơ thể mình là điều chẳng dễ dàng

Rất dễ để nhìn ra những khiếm khuyết trên cơ thể mình. Ngấn mỡ thừa, chiếc mũi gẫy, mặt lệch, gò má quá cao, chiếc cằm nọng, đầu gối củ lạc, chân nhiều sẹo, tay nhiều lông, ngực quá nhỏ hoặc quá bự, da không đều màu…v..v..

Nhưng thật khó để nhìn thấy các điểm còn lại. Tim khỏe, đường ruột bình thường, tay chân đầy đủ, còn nguyên răng, tóc đầy đầu… 

Khó hơn nữa, là nhìn thấy các vẻ đẹp không dễ có. Như là ngón tay thuôn, dáng ngồi duyên, chiếc lưng thẳng, nụ cười tươi, khóe mắt cong lấp lánh, đôi chân khẽ nhảy lên tỏa ra niềm vui vui trong từng bước đi. 

Có nhiều vẻ đẹp trên cơ thể người tỏa ra một cách kín đáo. Không phải kín đáo với người khác, mà là với chính mình. 

Khi ta ngắm nhìn mình bằng chiếc gương nhỏ trong nhà tắm, ta chỉ thấy được lỗ chỗ mụn trên gương mặt. Khi ta ngắm nhìn mình bằng chiếc gương dài to bự hơn, ta cũng chỉ nhìn thêm được đôi chân ngắn, hơi cong, bờ vai bè ngang, hông hẹp… Kiểu vậy.

Ta luôn dễ dàng nhìn thấy mọi khiếm khuyết tự thân, nhiều hơn sự hoàn mỹ tự nhiên mà cuộc đời đã ban tặng. 

Ở đây, tôi không nói bạn hãy AQ lên và cho rằng mình là tuyệt đỉnh của chóp và bỏ qua tất thảy sự không hoàn hảo của mình.

Nếu ta có điều chi đó không hài lòng về bản thân, dù ngoại hình hay tính cách, thói quen, mà ta muốn thay đổi – và thực sự đổi được, điều đó thật tuyệt.

Song, mọi thay đổi, vẫn nên bắt đầu từ lòng yêu thương và chấp nhận, với chính mình.

Ta biết thương chiếc lưng mỏi ngồi nhiều mỗi ngày, rồi ta sẽ tập cách ngồi thẳng hơn, nghỉ giữa giờ, tập thể dục. Ta thương chiếc miệng hơi lệch kia trước, rồi ta sẽ học cười thêm duyên, ta sẽ niềng răng, hoặc làm gì ta muốn.

Mỗi khi thấy buồn về những khiếm khuyết trên cơ thể mình, tôi có xu hướng nhớ lại ngày con tôi chào đời và cả quá trình tôi nuôi bé lớn. 

Chưa bao giờ, tôi thấy điểm nào trên cơ thể con bé là xấu xí cả. Điểm nào cũng xinh yêu. Điểm nào cũng là kết tinh của tình thương trong suốt quá trình 9 tháng 10 ngày mang nặng, rồi nuôi lớn, rồi chăm chút nâng niu. Cái trán dô tôi cũng yêu, mà những sợi tóc lơ tha lơ thơ tôi cũng quý.

Rồi tôi nghĩ, hẳn mẹ mình cũng vậy. Hẳn mẹ cũng đã yêu những tay chân lẻo khoẻo của tôi. Nước da không mấy trắng trẻo của tôi. Cái mũi gãy của tôi. Mớ tóc xiên xẹo của tôi. Mọi điều, về tôi.

Nếu tôi nỡ lòng ghét bỏ, ruồng rẫy tấm thân từng được yêu nhiều như vậy, thì tội mẹ quá. Nếu sau này con tôi cũng ghét bỏ cơ thể của nó, vậy thì tôi sẽ buồn lắm lắm.

Nếu có điều gì không bao giờ quay lưng với bạn trong suốt hành trình dài cả cuộc đời, thì đó chỉ có thể là chính bạn mà thôi. Cơ thể của bạn – cái cơ thể mà bạn không hài lòng một chút nào đó, vẫn nỗ lực trong những ngày bạn ốm mệt, vẫn thương bạn trong ngày bạn ngã xe, trầy tay, vẫn dồi dào sức sống tự chữa lành trong ngày bạn đau, khi bạn khóc, lúc bạn tuyệt vọng. 

Cơ thể ấy là hiện thân của mẹ cha phản ánh lên cuộc đời mình. Cơ thể ấy là một tiếp nối của cha mẹ, một góp sức của ông bà, một đắp bồi của người thân, họ hàng, chòm xóm, một vén vun tô điểm của bè bạn, người yêu, bạn đời. Sao ta nỡ ghét bỏ hoặc chối từ một khối kết tinh lung linh diệu kỳ đến thế?

Tôi vẫn nhớ mỗi lần massage cho chồng, tôi chạm và day nhẹ từng đầu ngón tay của anh, anh nói rằng: lạ nhỉ, bình thường thì không thấy gì, nhưng có người chạm vào mới thấy là những ngón tay cũng biết mỏi.

Tôi gật gù, vì bình thường ta không mấy để tâm, nên ta ít biết chúng cũng mỏi lắm. Từng đầu ngón tay ấy. Và cả cổ tay, bắp tay, vai, gáy, đầu, thái dương, viền tai, cơ mặt, bờ lưng, hai bên cánh gà, lườn, thắt lưng, ngực, bụng, hông, đùi, đầu gối, bắp chân, cổ chân, lòng bàn chân, từng ngón chân. 

Buổi tối nay trước giờ đi ngủ, buổi sớm mai khi vừa bình minh, mỗi ngày, bạn hãy thử chạm vào một phần nào đó trên cơ thể mình. Mỗi ngày chỉ cần một thôi. Chạm vào nó, và chỉ vậy thôi.

Theo cách đó, có thể dần dà bạn sẽ thấy yêu cơ thể mình một cách tự nhiên. Và tôi tin rằng, điều gì được yêu rồi cũng sẽ trở mình khỏe khoắn và tốt đẹp hơn, theo từng ngày, từng ngày.

Nhược Lạc