Đọc “Việc làng” – Ngô Tất Tố

bia1-vieclang28-4

Đọc Việc Làng của Ngô Tất Tố mới thấy rõ sự khác biệt của báo chí ngày nay và báo chí…ngày đó. Nếu như bây giờ ta đọc Thanh Niên, Tuổi Trẻ,.. thấy những sự việc đơn nhất được kể ra, thì tập phóng sự của Ngô Tất Tố (đăng trên tuần san Hà Nội tân văn) lại là những mảng báo khái quát thành những trang văn.

Tất cả tên người và địa danh đều được giấu đi, chỉ còn giữ lại cái tổng quan. Bởi đó đều là những điều không-của-riêng-ai, thôn xóm nào cũng gặp, làng quê nào cũng chung. Cho tới bây giờ, bây giờ là năm 2014, tôi đọc vẫn chưa thấy có gì cũ đi. Có thể đã thay tục này, lệ kia, nhưng cái cốt lõi “phép vua thua lệ làng” với những luật ngầm vẫn trì ám con người ta in như vậy.

Ngày xưa đọc “Nghệ thuật băm thịt gà” trong sách giáo khoa chỉ thấy vui, thấy bác Mới giỏi nhỉ. Giờ nghiền ngẫm đủ 16 mảnh ghép của chốn hương thôn Bắc kỳ, mới thấy rùng mình. Một cái cỗ oản tuần sóc đã oằn vai người đàn ông thành bướu lạc đà, đã khiến tác giả quả quyết “ai bảo xương cứng, tôi xin nhất định cãi là xương dẻo”. Bởi để làm bệ đỡ cho những thúng kĩu kịt thì cái xương vai đã cong lõm hẳn xuống, chẳng khác gì chiếc vòng cung. Vậy mà vẫn chưa xong, ông còn phải dỡ luôn hai gian nhà làm củi bán đi lấy tiền mua gạo. Trong lúc người ta gật gù khen ông ấy tháo vát, khen oản của ông ấy tốt và chuối của ông ấy mẫm, thì tác giả chỉ dám hỏi một câu ái ngại “Bao giờ ông lại sửa tuần sóc thứ hai?”.

Continue reading “Đọc “Việc làng” – Ngô Tất Tố”

Những cuốn sách nằm trên kệ

tumblr_meqvadCGYZ1qzb5wzo1_1280

Trong nhà có ba cái kệ sách. Sách chia theo từng thể loại, giai đoạn, tác gia… Những cuốn sách bìa xanh đỏ nâu vàng khác nhau. Những cuốn sách dày mỏng khác nhau. Những cuốn sách đến từ Việt Nam, Nhật Bản, Trung Quốc, Anh, Pháp, Mỹ. Những cuốn sách có ép hoa và lá. Những cuốn sách vẫn còn ghim đánh dấu sách. Những cuốn sách có gạch chân và ghi chú bên trong. Những cuốn sách mình không phải chủ nhân đầu. Những cuốn sách bên trong có chữ ký và lời đề tặng. Những cuốn đã nhét vào balo trong bất kể chuyến đi nào.  Những cuốn sách được đọc đi đọc lại, những cuốn sách chỉ đọc một lần.

Để kệ sách rất bụi, giấy mau vàng. Một tuần một lần phải dỡ sách ra mà lau và phủi bụi. Đôi khi tự hỏi những cuốn sách có vui lòng khi nằm trong tay mình không. Nhưng buồn nhất chắc là những cuốn chưa bao giờ được đọc. Có cuốn nằm mấy năm trời rồi nhưng cũng không đọc.

Làm sao để một cuốn sách nằm trên kệ không chết già ở đó, mà còn được nâng niu trên tay người, nhảy nhót trong trí não và vuốt ve tâm hồn họ, để theo họ trên khắp những hành trình, thấy được cả nụ cười và nước mắt của họ.

Làm sao để tìm ra và viết ra những cuốn sách như thế.

Nhược Lạc