ai nhớ ngàn năm một ngón tay?

Rất lâu rồi tôi mới ngồi trong một cái quán cà phê để làm một cái việc xa xỉ đấy là uống cà phê và đọc một cuốn sách. Không gặp ai và cũng không có ai gặp mình, thế thì tôi ra quán để làm gì. Nhưng tôi vẫn muốn thử ra xem sao. Xem nó như thế nào.

Kể từ năm 2016 đến giờ, cuộc đời tôi lúc nào cũng là một chuỗi những sự tranh thủ. Tôi tranh thủ làm cái A trong lúc đang làm cái B và nếu có thể làm thêm cái C nữa thì tuyệt. Tôi tranh thủ đến mức tôi cho con bú trong lúc đang họp online, và viết bài trong lúc uống trà, và mỗi lần hẹn bạn đi cà phê thì tôi phải đảm bảo mình có thể tranh thủ gặp ít nhất 3 người trong một lần bước ra quán.

Hôm trước tôi đã ngồi đếm xem khoảng bao lâu thì điện thoại mình rung lên một cái. Kết quả là khoảng 45 giây. Đó là tôi đã tắt đi tất cả các loại ứng dụng vặt vãnh khác, tất cả các thể loại app social không được phép rung lên trong máy tôi. Không có tiếng chuông nào được phép reo lên, kể cả đó là một cuộc gọi khẩn cấp. Chỉ có những cú rung trượt dài, đối với những cái app và những cuộc gọi mà tôi không thể tắt được, chủ yếu là dành cho công việc. Thế mà nó vẫn là 45 giây. Từ thứ Hai đến Chủ Nhật, 24/7. Lần gần nhất tôi thấy một cái noti nhảy lên đó là lúc 3 giờ 42 phút sáng. Tôi tỉnh dậy sau một cơn mê dài, nhìn vào màn hình điện thoại, thấy những thứ nhảy nhót trong đó, nhưng không nhấn vào, mà ngủ thiếp đi.

Nhưng tôi đã gần 40 tuổi rồi. Ở độ tuổi này, tôi cảm thấy mình cần phải sống khác đi một chút. Mỗi ngày một chút. Thế nên tôi bắt đầu thử tắt hoàn toàn notification của điện thoại, trong 1 ngày, xem sao. Tôi ngồi suốt 40 phút mà không có bất kỳ cú reo nào từ máy mình. Tôi ra một cái quán mà không phải để gặp ai, chỉ để đọc cho xong cái cuốn sách mình đã ngâm hơi lâu. Sau 3 tiếng, tôi mới chui lại vào trong những cái app, để đảm bảo mình không bỏ lỡ thứ gì quá quan trọng. À, một vài thôi, và trong số đó, những người cần tôi nhưng không thấy tôi trả lời, cũng đã chủ động bốc máy gọi. Thế là tôi nhận ra đó có thể là một màng lọc mới. Những tin nhắn có thể đợi tôi, nếu không thể, nó sẽ tìm đến tôi bằng những cách khác. Tôi không cần phải luôn available 24/7 với bất kỳ ai, như thế nữa.

***

Lâu rồi tôi không uống cà phê. Hồi xưa tôi uống vì thấy ngon, tôi vốn là người thích tìm thấy vị ngon trong những món đồ ăn, thức uống được chế biến khéo. Sau đó tôi uống, bởi vì tôi làm việc trong một cái ngành, mà nếu không có caffeine, thì chắc không thể trụ được. Sau đó tôi dừng lại, cả công việc và cả cà phê, để tìm cho mình một điểm cân bằng mới. Tôi bây giờ đã không còn cần cà phê chỉ để sống được qua từng ngày nữa. Nên rất lâu rồi tôi mới uống lại một ly cafe coconut, và ngạc nhiên thay, nó khá ngon.

Khi ta không cần cái gì đó đến mức mà thiếu nó ta không sống nổi, thì bỗng nhiên nó lại hiển hiện trở lại, bằng vẻ đẹp ngày xưa mà ta từng thấy nó. Một vẻ đẹp nguyên bản đặt ngoài tham vọng sở hữu.

Ở độ tuổi của tôi bây giờ, người ta gặp nhau là phải nói về những gì ta đã làm được và đạt được. Tôi về cơ bản thì chẳng có gì. Hoặc là có rất nhiều. Nhưng cũng chẳng có gì. Mọi thứ luôn luôn như thế, dù là vào năm nào và tôi đang ở đoạn nào trên đường đời của mình, vẫn luôn có những người nhìn vào và thấy rằng tôi đang có rất nhiều hoặc rất ít, tôi rất sướng hoặc tôi rất khổ. Nhưng có lẽ rằng không điều gì là đúng cả. Tôi chỉ sống thôi. Cứ sống rồi sẽ sống.

Cuốn sách mà tôi đang đọc, dù không quá hay như kỳ vọng, nhưng cũng được. Đây là tác giả mà tôi thích, nên dù anh ta có viết cuốn này không hay bằng cuốn trước (theo chủ ý của tôi), thì cũng kệ. Anh ta chịu viết xong lại chịu in ra, cho tôi và nhiều người khác có cái để đọc, là may lắm rồi. Còn để viết hay hơn, hoặc để tạo ra một kiệt tác, cái đó đôi khi không phải do anh ta muốn mà được.

Phải có một ngôi sao ở trên trời rớt xuống, và vào đúng cái lúc đấy, anh phải có ít nhất một tay rảnh để đỡ lấy. Nếu không có ngôi sao nào chiếu vào đời anh, vậy thì thôi anh hãy cứ sống tiếp như thường lệ, đi làm đến 7-8 giờ tối rồi về nhà, và nếu anh có một gia đình để ăn cơm chung thì quá tuyệt, còn nếu không thì ministop có những suất cơm sẵn khá ok. Nhưng tệ hơn, có lẽ là khi ngôi sao chiếu vào đời anh thì anh chẳng có bàn tay nào để đưa ra hứng lấy – cho dù đó là một bàn tay chẳng chịt những đường sứt sẹo.

“Hôm nay anh không sao, nhưng cho anh khóc từ ngày mai…”

Một cậu kia đã viết nhạc như thế, và không hiểu sao mỗi lần nghe cái bài đấy thì tôi lại cảm thấy mình đã khóc xong từ hôm qua rồi. Từ hôm nay trở đi thì chỉ còn cách phải sống tiếp, với cả hai bàn tay. Và thỉnh thoảng phải tìm ra cách để thả bớt những thứ từ một bàn tay xuống. Nếu khó quá thì một ngón, một ngón tay thôi? Ít nhất phải còn một ngón tay để còn chỉ trăng chứ?

Nhưng ngón tay của tôi đã gập đi đâu và đã dùng để làm những gì, ngoài việc liên kết với những ngón tay khác và di chuyển không ngừng trên bàn phím, trên màn hình điện thoại. Một chuyện đơn giản như một ngón tay để luồn xuống trang sách sau, lật nó sang, mà mãi, lâu lắm rồi, nó mới làm. Một ngón tay miết trên cái ly nước, cố gắng nói những điều rành mạch, gãy gọn, những điều sẽ làm người khác đau đớn. Hay một ngón tay lướt lên lướt xuống, xem lại những bức hình, và những câu chữ của ngày này nhiều năm về trước. Hay là ngón tay vừa bị cứa đau khi cố mở ra một cái túi xa xưa nào đó. Những ngón tay luôn làm nhưng đồng thời cũng không làm gì cả. Những ngón tay đã bị bỏ rơi từ lâu.

***

Tôi ôm đứa con gái của tôi trong tay. Nó đang ốm sốt, mấy hôm nay. Khi nó ốm thì nó bỗng trở thành một con thỏ bông lông mềm, và nó cần mẹ. Nó chỉ cần mẹ nằm cạnh, lâu lâu cặp sốt, chườm khăn, cho ăn cháo, và uống thuốc, và xịt họng, và đọc cho nó nghe 2 chương truyện.

Tôi bảo nó rằng, sắp tới mẹ sẽ bận hơn một chút. Mẹ lúc nào chẳng bận, con bé nói. Ừ đúng là như vậy, nhưng sắp tới, thì sẽ bận hơn một chút nữa. Nhưng mà chính vì vậy, mà những lúc chúng ta được nằm bên cạnh nhau như thế này, ôm nhau và nói chuyện, mới càng trở nên thật quý giá, con có thấy vậy không. Con bé gật gù. Và sau này khi con lớn lên, và mẹ già đi, và chúng ta đều có một tỉ thứ muốn làm với cuộc đời mình, thì những lúc như thế này sẽ lại càng hiếm đi nữa. Con bé con của tôi, bảo, buồn nhỉ.

Cũng không buồn lắm. Một chút thôi. Nhưng cuộc sống cần nhiều sự đa dạng hơn chỉ là vui hay buồn. Nó cần một tỉ thứ, và mỗi chúng ta cũng vậy. Đôi khi tôi nhìn hai đứa con xinh xắn và đáng yêu của mình, và tôi cũng không biết mình nên cảm thấy chính xác điều gì. Tự hào vì đã sinh ra và nuôi nấng chúng nó? Hay thấy buồn vì đã đưa chúng nó đến với cuộc đời ngày càng khắc nghiệt như thế này.

Nhưng không sao, vì đã trót đến rồi, đã trót bước chân vào một cái game khó, thì hãy cố gắng trở thành một người chơi game tài tình. Không thể nào biết được ở đằng sau bức tường kia thì có thằng nào sắp nhảy ra, nhưng nếu trong tay mình đã có đồ chơi, và mình cũng đã luyện tập đủ nhiều rồi, vậy thì cứ bước tiếp về phía trước.

Và những lúc khó bước quá, hãy nhớ ra rằng mình có một bà mẹ, mà mình có thể bốc máy gọi điện về, kể hết các thứ cho bà ấy nghe, rồi nghe bà ấy nói lại những câu vô nghĩa. Toàn bộ cái chuyện đó, thực ra cũng không vô nghĩa lắm đâu. Nó cũng là một điều đáng nhớ.

Nhược Lạc

just a perfect day,

Hôm nay ngồi nghe Perfect Days của Lou Reed mà thấy nhớ Hà Nội phết.

Just a perfect day của tôi, có lẽ là một một ngày hồi năm tuổi, ngồi sau con xe cub của mẹ, đi sang nhà bà ngoại ở phố Huế, rồi từ đấy đi lên hồ Gươm. Tôi nhất thích hồ Gươm, hay nói cách khác, nó là thứ duy nhất tôi biết về Hà Nội. Mọi thứ thuộc về đời sống của tôi đều chỉ lưu giữ ở Bờ Hồ, và mở rộng ra khoảng 2 cây số quanh đấy, ngoài ra tôi chẳng nhớ gì khác. Cũng như tôi chỉ biết mỗi kem Tràng Tiền, kem Thủy Tạ. Tôi thích ăn kem ốc quế, kem chanh bạc hà, nhưng nó luôn chảy quá nhanh, tôi luôn là đứa ăn kem chậm nhất trong nhà.

Nhà bà ngoại tôi có hai mặt tiền, thông giữa phố Huế và phố Nguyễn Công Trứ. Từ bé tôi đã loanh quanh chơi ở chợ Giời, ăn xôi xéo ở đấy, và xôi đỗ đen, và bánh mì phố Huế, và mì vằn thắn, và chè bà cốt. Sau này khi tôi lớn lên, có những anh giai đã đứng đợi tôi ở đầu ngõ phố Huế, và cả những anh giai đi bộ với tôi lên Bờ Hồ. Các anh bây giờ có lẽ đều đã lấy vợ cả. Còn phố Huế thì đã xơ xác đi nhiều, các hàng quán không làm ăn được như trước, còn những nhà dân ở đó hẳn cũng đã dọn đi nhiều.

Thỉnh thoảng, mỗi khi về Hà Nội, tôi vẫn nán lại ở cái quán chè đầu ngõ, gọi một cốc chè nóng, ngồi uống nhưng không phải để uống, mà để lén chui về ngày xưa. Cốc chè bây giờ vẫn đậm đắng như thế, nhưng đã dễ uống hơn hồi xưa nhiều.

Just a perfect day của tôi còn là gì nhỉ, cái Cung thiếu nhi bây giờ đã cũ rích, chẳng biết bên trong người ta có tu sửa gì không. Tôi đã học đủ thứ ở đây, từ múa ballet đến aerobics đến vẽ vời đến taekwondo.

Có lần tôi tan lớp vẽ vào 3 giờ chiều, xong đợi mãi không thấy ai đến đón. Tôi cứ đứng trước cái cổng, chỗ người ta bán bóng bay cả đồ ăn vặt, đợi một người lớn mà tôi cũng không rõ là đang đợi ai. Thì ra mẹ tôi thì tưởng cậu tôi đón, cậu tôi thì tưởng bố tôi, bố tôi thì tưởng dì hoặc đại loại vòng tròn thế nào đấy. Ai cũng nghĩ là tôi đang được ngồi rung đùi ở phố Huế xem TV rồi. Thế là đến 7 giờ tối, khi tất cả người lớn kiểm tra thông tin với nhau, thì mới nhận ra là không ai biết tôi đang ở đâu. À, tôi vẫn ở đấy, trước cái cổng Cung, kiên nhẫn đợi một người nhớ ra tôi. Bố tôi lao con xe giấc mơ với tốc độ tên lửa, ra đến nơi, đón tôi về nhà. Tôi không khóc cũng không nói gì, chỉ hơi đói một chút. Hóa ra tôi đã luôn kiên nhẫn với con người từ bé như thế.

Just a perfect day của tôi, chủ yếu, có lẽ là tất cả những ngày tôi được ở trong căn phòng của riêng mình, trên phố Lò Đúc. Nếu không đi học, thì tôi cứ ở nhà cả ngày mà không biết chán. Tôi đọc truyện tranh, truyện chữ, nghe radio, viết nhật ký, sáng tác truyện ngắn, viết thơ, viết thư tình (nhưng không gửi), hát hò nhảy nhót nấu ăn tắm chó ôm mèo. Một ngày có dài đến mấy, miễn là tôi được ở một mình, vẫn là một ngày ngon lành.

Tôi cũng có bạn thân. Trung bình mỗi năm đi học tôi lại chơi thân với một đứa bạn. Đến bây giờ nghĩ lại, thật khó để hiểu vì sao những đứa bạn đó lại chơi với tôi, ngày xưa tính cách tôi khó chịu lắm. Nhưng thế đấy, luôn có ai đó trên đời chịu được bạn.

Nhưng thân nhất có lẽ là những cô hàng quán. Cô bán bánh mì que ở dốc Thọ Lão, chú cho thuê truyện tranh, anh hàng net… những con người đã chứng kiến tuổi thanh thiếu niên lãng xẹt của tôi. Những người bạn mà tôi đã gặp trên mạng. Những dòng linh tinh tôi đã chat qua Yahoo! hay viết trên blog 360. Những cuộc tranh cãi vớ vẩn trên cái forum tin học. Những người bạn chơi cờ vây đầu tiên với tôi.

Tuổi trẻ của tôi nói chung thật vớ vẩn, nhưng cái lúc đó, nó vẫn hay theo một cách nào đấy, chủ yếu vì nó được diễn ra ở Hà Nội. Cái thành phố rất biết cách mụ mị lòng người bằng những vẻ đẹp của nó. Chỉ cần một mùa hoa sưa trổ ra hay một gánh hàng cốm đi ngang thôi, là người ta sẽ tha thứ hết cho mọi điều họ hứng chịu hàng ngày. Và tôi cũng thế.

Nhưng tôi đã xa Hà Nội quá lâu rồi. Và nếu còn ở lại, thì Hà Nội bây giờ cũng không còn thuộc về tôi nữa. Nó đã thuộc về, những đứa trẻ bây giờ. Nếu tôi còn ở lại thì tôi cũng không thể mở cái miệng ra nhận mình là người Hà Nội được. Hà Nội là một thành phố luôn khác đi, và cái người chứng kiến sự khác đi ấy thì luôn luôn cảm thấy mất mát trong lòng. Tôi lại không muốn trở thành một bà già suốt ngày mở miệng ra là ngày xưa thế nọ, bây giờ thế kia, nên tôi chỉ còn cách ngậm miệng vào, và chứng kiến một Hà Nội khác đi mỗi ngày. Một Hà Nội đã mất một cách tự nhiên.

just a perfect day
drink sangria in a park
and then later
when it gets dark we go home

just a perfect day
problems are left to know
Weekenders all night long
it’s such fun


À quên mất, just a perfect day còn là những kỷ niệm vụn vặt mà tôi đã để rụng mất ở Hà Nội nhiều năm về trước. Những buổi đi bộ mà tôi đáng lẽ, những ly nước, gói xôi, những bản nhạc, hồ Tây, mùa thu, mùa hè, những cơn mưa phùn bất chợt, những nụ hôn. Tất cả đan xen giữa cái thực sự đã diễn ra, và cái mà tôi ước đã diễn ra, hòa trộn thành một thứ Hà Nội vừa rõ nét vừa mơ màng. Và luôn luôn gắn liền với một thanh âm da diết.

just a perfect day
you make me forget myself
I thought I was someone else
someone good


Nhược Lạc

8 giờ sáng ở công ty quảng cáo,

Nếu như ở nhiều công ty khác, nơi 8 giờ đã bắt đầu vào làm, thì 8 giờ sáng ở công ty quảng cáo, có thể chị lao công còn chưa lau xong sàn và mọi thứ vẫn chìm trong yên ắng. Không có quá nhiều người biết 8 giờ sáng ở công ty quảng cáo có gì, vì họ còn đang bận ngủ.

Vậy hãy để tôi thử liệt kê ra vài điều:

1. Máy pha cà phê ở công ty
Thật tuyệt vời, không ai tranh máy pha cà phê với bạn. Sẽ tuyệt vời hơn nếu người đồng nghiệp đã pha cà phê vào ngày hôm qua, nhớ ra rằng họ cần bỏ bã cà phê và vệ sinh filter. Nếu không nhớ thì mình sẽ làm, rồi nhắc cho họ nhớ.

Dù sao thì, cảm giác được thảnh thơi pha cà phê, thêm sữa, và nhẩn nha uống trong một gian phòng lớn cũng thư thái hơn nhiều so với việc vừa uống vừa nghe brief từ account.

2. Cây hoa giấy ở trước nhà
Phía trước công ty có một cây hoa giấy và tầm 8 giờ 15 là đoạn đẹp nhất của nó. Đơn giản là vì, nắng sớm. Nắng phả một quãng màu mật ong lên toàn bộ tán cây, tạo ra những tia màu ấm áp xiên qua kẽ lá. Komorebi [木漏れ日] – như người Nhật nói. Hoặc chúng ta chỉ cần thấy đẹp là đủ.

3. Ông chú quét lá nhà hàng xóm
Ông chú quét lá cặm cụi mỗi ngày, vào khoảng 8 giờ đến 8 giờ 30 sáng. Có khi là cả buổi chiều, cỡ 4 giờ rưỡi, khi tôi đang ngồi trên phòng họp lớn nghe những lời nhận xét thú vị từ các khách hàng đáng kính, nhìn xuống bên dưới thấy một ông chú mặc quần đùi trơn màu xanh lam hoặc kẻ sọc, cặm cụi quét những chiếc lá vàng. Thật sự cần mẫn, y như tôi đang cần mẫn sửa lại bài lần thứ n+1.

4. Những cuốn sách nằm sâu trong kệ
Sách trông có vẻ dày, nhiều chữ hoặc nhiều hình, hoặc cả hai. Chúng ở đó, trước hết để làm đẹp cho những khoảng kệ. Thường thì chẳng mấy ai đọc, hoặc đã đọc hết rồi. Nhưng thi thoảng, khi tôi chui xuống kệ sách dưới gầm ghế, hoặc chịu khó lật qua những lớp sách phía trên, tôi sẽ tìm thấy những cuốn úi-chà tôi chưa đọc.

“Chị mới mua sách à?” – đồng nghiệp hỏi. À không, nó nằm ở ngay kệ sách đằng kia, được khoảng 6 năm nay.

5. Sự tĩnh lặng cần thiết
Đơn giản là thế. Không có âm thanh nào phát ra ở đây, ngoại trừ tiếng đánh máy của tôi và tiếng lau sàn, rửa ly của chị lao công nay đã xuống dưới tầng trệt.

Tuyệt hảo. Nếu có thứ gì hay ho được sinh ra trên đời, hẳn nó sẽ diễn ra vào lúc 8 giờ sáng ở một công ty quảng cáo. Nếu không có gì diễn ra, thì bản thân nó đã là một món quà.

Cho tới chừng 9 giờ 30 sáng, khi mọi người bắt đầu tới, notification nhảy lên ồ ạt. Và một ngày làm việc hì hục lại bắt đầu.

Nhược Lạc

làm sai, thì sao?

Con bé nhà tôi đang theo học một lớp toán tư duy. Lúc con bé tham gia thì lớp đã học được kha khá buổi, các bạn đã quen bài và cách học nên theo bài rất nhanh. Tôi ngồi từ xa, thi thoảng lượn qua lượn lại, xem con bé học hành thế nào. Thấy cô hỏi câu nào, con bé cũng hào hứng xung phong giơ tay trả lời, xong toàn trả lời sai :)))

Nhưng mỗi lần như thế, cô đều từ tốn giải thích lại. Cô bảo, trả lời chưa đúng không sao cả. Làm sai thì mình làm lại, được không các con? Bọn trẻ đồng thanh la lên: DẠ ĐƯỢC!!!

Tôi đứng từ xa, khe khẽ đáp theo “Dạ được” trong lòng.

Giá mà hồi nhỏ, có ai đó nói cho tôi biết việc làm sai rồi làm lại là một điều bình thường. Tôi vẫn nhớ lúc tôi ngang tuổi con bé bây giờ, có lần cô giáo đặt câu hỏi, tôi và đám bạn nhao nhao lên trả lời. Đủ kiểu câu trả lời được đưa ra. Và lúc đó, cô giáo đã nhìn thẳng vào tôi nói “nhanh nhảu nhỉ, có biết gì không mà nói?”.

Chỉ vậy thôi, nhưng sau đó tôi không còn nói nữa. Và sau hai mấy ba chục năm, thi thoảng cái phút giây đó vẫn xẹt qua đầu. Ai nói rằng trẻ con không biết gì và mau quên?

Tôi cảm thấy biết ơn những thầy cô giáo mà bọn trẻ con nhà tôi đang theo học. Không chỉ vì họ đang dạy cho lũ trẻ những kiến thức mới, mà còn vì họ liên tục an ủi tụi nhỏ rằng: Không sao cả, làm sai là bình thường, sai – thì làm lại.

Có lẽ nhờ thế mà dù sai rất nhiều, song mỗi khi cô giảng, con bé nhà tôi luôn mạnh dạn giơ tay phát biểu ý kiến. Cuối mỗi buổi học, tôi hỏi con: Bài có khó không? Con đều bảo: Khó lắm mẹ ạ. Nhưng nếu hỏi tiếp rằng con có muốn học nữa không, thì con vẫn gật gù bảo có, con muốn được học tiếp.

Với tôi đó là một kiểu cảm giác quan trọng. Hiểu rằng con đường này đi rất khó, nhưng vẫn muốn đi tiếp. Hiểu rằng mình luôn có người hỗ trợ, động viên và ủng hộ. Hiểu rằng mắc sai lầm là việc chắc chắn sẽ xảy ra, nhưng mình vẫn có cơ hội để sửa sai, để làm lại, và học thêm một bài mới vào ngày mai.

Hiểu được như thế, thì không ai còn sợ phải bước đi, thêm một bước nữa.

Nhược Lạc

vừa đủ khờ ngu


xem lại ký ức cũ
thấy mình khờ và ngu

nhưng lại ngu vừa đủ
để nghe lời vi vu
của buổi chiều tháng Tám
rủ mình về xem phim

bộ phim thì đã quên
nhân vật thì già cỗi
cả mình thời nông nổi
cũng tan thành sương mai

sau một giọt nước phai
nụ hoa hồng thắm lại
trên một đoạn đường dài
có người cùng đi mãi

có người cùng ta trải
những cây bài mới tinh
nồi canh vừa mới ninh
bát cơm vừa tay xới
cửa nhà he hé đợi

lại một ngày mới sinh

mai sẽ là ngày cũ
mười năm sau tích đủ
sẽ lại khờ và ngu
sẽ lại tiếc vi vu
những khôn ngoan đáng lẽ
nhưng cũng cười khe khẽ
một chuyện đời đủ ngu.

(may mà không quá lú
không thì hu hu hu)

Nhược Lạc