Đó giờ mọi người đến nhà tôi thường bảo rằng “Nhà anh chị theo chủ nghĩa tối giản ạ?”. Ấy là vì những thứ đáng ra hay có, thì nhà tôi không có. Tôi chủ trương giữ một khoảng lớn không gian thông từ lối vào, phòng khách, tới bếp và ban công, chủ yếu để cho bọn trẻ con chạy nhảy.

Có lẽ bởi vậy mà khi nhận được tin sắp chuyển nhà, tôi vẫn chưa lấy gì làm lo lắng lắm. Dù chúng tôi đã bàn bạc với nhau rằng sẽ thanh lý lại hầu hết đồ đạc, chứ không chuyển sang nơi ở mới.

Vậy mà đó là lúc cơn ác mộng bắt đầu.

Đồ đạc từ đâu trỗi dậy. Quần áo chui ra từ tủ, sách vở xếp thành núi. Chai lọ, túi bọc, đồ ăn từ trong chạn ùa ra. Mọi thứ mọi thứ khiến tôi bàng hoàng nhận ra đó giờ mình đang sống trên một núi đồ đạc như thế nào.

Đáng sợ hơn, có những thứ mình không hề dùng đến. Có những thứ đã ở trong đáy tủ rất lâu rồi và mình không bao giờ biết đến sự có mặt của nó. Thậm chí tôi nghĩ rằng mình sẽ cần đến nó, một lúc nào đó, nhưng mình không.

Nhưng tôi không.

Có rất nhiều món đồ trở nên vô nghĩa ngay sau giây phút chúng ta tính tiền. Có những bộ quần áo đã hết đẹp ngay sau đó. Có những cuốn sách mãi không đọc. Những chiếc bát, tô, nồi, chảo mãi không dùng. Những chiếc lọ hoa chẳng bao giờ cắm (vì cắm lọ khác tiện hơn). Những chiếc ly, chén chẳng bao giờ uống (vì hóa ra ta chỉ ưa dùng một đôi cái mà thôi).

Và rất nhiều kỷ niệm. Bức thư ngày xưa. Con gấu bông đã ôm từ hồi 2 tuổi. Chiếc váy được tặng sinh nhật nhưng mặc không vừa. Cứ thế cứ thế…

Rồi tự nhiên tôi nhận ra rằng mình thực sự không cần nhiều đến thế, đến THẾ. Ngay cả khi tôi đã luôn ý thức và nhắc nhở mình, thì tôi vẫn sở hữu nhiều hơn cái tôi thực-sự-cần cho một nhịp sống đời thường.

Rốt cuộc, khi căn nhà đã gần như trống (nhờ thanh lý đồ đạc), chúng tôi vẫn có thể duy trì cuộc sống bình dị. Nấu cơm, dùng bữa, tắm giặt, nghỉ ngơi. Ôm nhau, và nói chuyện với nhau.

Tôi nghĩ rằng, đôi khi, chúng ta nên mang tâm thế của người chuyển nhà. Hãy thử nghĩ xem nếu ta không thể đơn giản là bưng đồ từ nhà này qua nhà khác, mà phải để lại hầu hết đồ đạc, ta sẽ làm như thế nào?

Không nhất thiết phải là một cuộc di dời thực sự, nhưng một chuyến di dời trong tâm trí cũng sẽ dạy ta được rất nhiều. Nếu bạn có 20kg hành lý để mang theo, bạn sẽ mang những gì, bao hàm tất cả, cho một trang sống mới đang chờ bạn phía trước…

Nhược Lạc

Mình vẫn còn nhớ đấy là một ngày trời Hà Nội rất đẹp, mẹ mình kéo ghế lại, ngồi xuống và nói: “Nhà mình sẽ chuyển vào Sài Gòn.”

Tất nhiên mình chẳng hiểu gì cả. Tại sao phải thế? Thành phố này quá đủ êm đẹp và dễ chịu cho mình. Tại sao lại phải đi đâu?

Nhưng rồi nhà mình vẫn rời đi, một cách nhanh chóng tới mức không chỉ mình mà ai xung quanh cũng ngỡ ngàng. Mình mang theo băn khoăn, lo lắng đó, bước vào một thành phố mới, chật vật sống, và rồi yêu nó lúc nào không hay.

Cho đến một ngày, mình trở thành người kéo ghế lại, ngồi xuống và nói với mẹ: “Con sẽ quay về Hà Nội. Con muốn đi tìm hiểu về trà.”

À không, mình đã không dám nói, hồi đó, mình chỉ viết cho mẹ một lá thư – một bài thơ – bài nhạc. Bạn có thể nghe lại ở đây: https://soundcloud.com/nhuoclac/thu-gui-me-nhuoc-lac

Nghĩ lại, thì cả mình và mẹ đều có những khoảnh khắc mà tiếng nói rỡ ràng vang lên bên tai: Phải đi thôi.

Không giải thích được. Dù có cố tìm câu từ để lý giải cho hành động của mình, thì cũng không thấu hết được cái khao khát mạnh mẽ trong lòng. Chỉ có thể hành động, và tự trả lời cho chính mình, mà thôi.

Mẹ mình đã không sai. Mình cũng vậy. Sau này, khi tiếp tục trải qua những sự thay đổi, những cuộc chuyển mình mới mẻ, mình thôi không còn căn vặn bản thân quá nhiều.

Chỉ là, giống như lá “thư gửi mẹ” mà mình đã viết năm đó:

“Nhưng mẹ ơi nay con phải đi thôi
cuộc đời kia đang vẫy gọi con
kìa bao rừng xanh, bao núi cao và biển sâu
con mơ như cánh hải âu

Mẹ ơi con muốn bay xa
đến tận nơi mặt đất gặp bầu trời
nơi không ai phải sống nửa vời
để con được thấy ánh sáng rạng ngời

có thể mẹ thấy con rất hâm
có thể mẹ nghĩ con vô tâm
nhưng mà,
mẹ ơi,

con đâu thể mãi như hạt mầm”

Đúng vậy, đâu thể mãi như hạt mầm. Phải nảy lên thôi.

Nhược Lạc

Mình hay kể chuyện ngày xưa mình may mắn được nhận vào agency dù lúc đó chưa biết một chút gì. Nhưng mình không mấy khi kể rằng: hành trình sau khi được nhận, là rất nhiều nước mắt.

Không phải do sếp khó hay bị đồng nghiệp bắt nạt, mọi thứ đều cực kỳ tốt với mình. Nhưng lúc đó, mình nhận ra: bản thân kém quá.

Cái nhận thức rằng bản thân đang ở mức kém hơn so với yêu cầu thực tại – nó khó để chấp nhận vô cùng. Ngay cả khi đã chấp nhận, cũng không biết làm gì tiếp theo.

Có những đêm mình nằm khóc một mình, bi quan và bất lực. Sau này, khi đã trải qua các công việc mới, vị trí mới, công ty mới, cảm giác vẫn lặp lại. Mỗi lần nhận ra bản thân đang kém hơn mức cần thiết của công việc, là một lần thấy mình ngác ngơ.

Nhưng chỉ duy nhất một điều mình học được, theo thời gian, đó là: Trong cơn mỏi mệt, lớn lên.

Mình đang lớn, trong chính cái khoảnh khắc nhận ra mình kém cỏi. Mình đang lớn, khi nhận ra mình kém, và khóc, nhưng không dừng lại. Mình lớn trong sự nỗ lực đi tiếp, dẫu chậm, dẫu mệt, dẫu không biết việc đang đi có mang lại cái gì ở thời tương lai, hay không. Nhưng việc đi tiếp cho mình câu trả lời đó.

Lần đầu tiên làm đêm thi-ca, mình hồi hộp không biết có bán được vé không, đọc thơ thì có ai nghe không, tập với Minh, Giang, anh Lâm ít quá rồi cả nhóm có diễn trơn tru hay không. Lúc đấy, anh Lâm bảo mình là: “Em đừng lo quá, khi lên sân khấu con người em sẽ khác. Sân khấu là nơi giúp cho người nghệ sĩ thăng hoa.”

Lần đầu tiên làm ra mắt sách tại Hà Nội, rồi Sài Gòn. Lần đầu tiên phát hành bộ quà-thơ, hì hụi viết, ký, đóng gói, dán nhãn phân loại, in vận đơn, gửi hàng, hồi hộp chờ phản hồi quay lại.

Và lần này, lần này là đêm thi-ca: chúng ta lớn lên. Có lần, sau những khó khăn thường có của việc tổ chức sự kiện, mình chỉ lẳng lặng nhắn cho chồng: em thấy mệt.

Nhưng sự mệt mỏi là cần thiết, anh nói vậy. Khi muốn đẩy cuộc đời mình tiến lên một bước mới, thì khó khăn, đau đớn và mỏi mệt là điều không thể tránh khỏi.

Chỉ cần nhớ rằng, trong cơn mệt mỏi: chúng ta lớn lên.

Nhược Lạc

Thỉnh thoảng, tôi lại dính vào một vụ drama nào đó. Nguyên nhân có thể là do tam sao thất bản, câu chuyện đi một vòng rồi khi trở lại nó bỗng khác đi, cũng có khi do chính sự vô ý và lối nghĩ giản đơn của tôi.

Nhưng điều tôi luôn trân trọng nhất, đó là những người đã chọn nói thẳng điều ấy với tôi.

Có bạn bảo, đang ăn cơm tức quá phải nhảy vào nói cho rõ ràng mọi chuyện. Có bạn chửi cho một tăng kêu làm ăn vầy vầy không có được. Có bạn nói rằng, em nghe được như vậy, em thấy tổn thương.

Cảm ơn các bạn vì đã nói.

Các bạn hoàn toàn có thể có một lựa chọn khác. Đó là im luôn, và tách cuộc đời của bạn khỏi tôi. Nhưng khi các bạn chọn nói ra, tôi tin mối quan hệ này còn đủ giá trị.

Tôi từng sai rất nhiều. Lần nào cũng dằn vặt về những sự sai của mình, bất kể vô ý hay cố ý. Nhưng khi được nói cho mình sai ở đâu, tôi biết được mình nên sửa ở đâu. Vậy nên, tôi luôn thích chơi với những người chọn đối thoại trực tiếp.

Nếu bạn nghe được điều gì đó không hay về tôi, nếu bạn không hài lòng về cách hành xử, mong bạn hãy chọn nói thẳng. Ê, mày nói vậy là không được, mày làm vậy tao không vui. Khi đó, chúng ta có cơ hội để giải thích với nhau, để xin lỗi nhau, để tha thứ cho nhau, hoặc không, nhưng rõ ràng, rành mạch, và thanh thản.

Nhược Lạc

Có lần, trong buổi ra mắt cuốn Cơm nhà nói chung là êm, mình đã nói rằng điều mình hay lăn tăn nhất chính là: bản thân không đủ tốt để nuôi dạy con.

Mình có một nỗi sợ nhẹ rằng sau này con lớn lên, nó sẽ nhìn lại và thấy mẹ nuôi dạy sai quá sai, và không cách gì sửa chữa nổi.
Dẫu vậy, mình đã luôn nghĩ rằng: Ít ra mình không đặt áp lực gì lên con.

Một hôm, trong niềm hân hoan và hài lòng của việc làm mẹ, mình ngồi nhìn con cái chơi xếp gỗ, cười và nói với con: “Sau này mẹ chỉ mong con được sống vui vẻ thôi.”

Con gái mình, vừa tiếp tục chơi vừa nói với mẹ thế này: “Nếu con không vui vẻ, thì thôi.”

“Thì thôi” là một mẫu câu ưa thích của cháu. Nó không thích đi học, thì thôi. Nó không uống nước cam, thì thôi. Em ăn không? Không ăn à? Thì thôi!

Dù đã nghe quen thuộc và cười sảng không biết bao lần, nhưng câu “thì thôi” lần này của con, vẫn làm mình im sững người. Hóa ra “vui vẻ” hay “hạnh phúc” cũng có thể là một dạng kỳ vọng đấy.

Ừ, vậy, không vui thì thôi. Không hạnh phúc thì thôi. Không khỏe thì thôi. Thì thôi. Có hề gì đâu. Thì cuộc đời vẫn vậy, vẫn có đủ mọi sự thể sinh ra, dẫu ta có muốn hay không, dẫu ta mong đợi điều gì.

Thì thôi. Thì cái gì tới, ta sẽ mở lòng đón nhận điều đó.

Nhược Lạc

Gần đây, mình nhận ra một chuyện: mình có một số lỗi cơ bản thường mắc. Chẳng hạn như tật lỡ lời. Đôi khi vừa nói ra một điều, biết rằng đã sai, nhưng lời nói ra không rút lại được.

Hiểu điều đó, mình tìm cách thực hành để khắc phục dần. Nhưng buồn là, dường như càng cố gắng sửa, mình càng…sai nhiều hơn.
Mình đem chuyện đó đi hỏi anh mình, thì anh nói như vầy: Không phải khi chú tâm sửa, thì sai nhiều hơn. Mà đó giờ vẫn sai như vậy, nhưng ngày trước không biết, giờ thì biết.

Câu hồi đáp làm mình đứng người, suy ngẫm, và thoáng trí hơn. Quả là vậy. Chuyện sửa mình bắt đầu từ bước nhận diện bản thân. Từng lời nói, bước đi, cách hành xử của mình, đó giờ như một dòng tự chảy, ta ít khi nhìn nhận được đúng cái-chúng-là. Nhưng khi mình dành thời gian nhìn rõ vào từng điểm nhỏ, trong một hơi thở, trong một lời nói ra, tự nhiên mình thấy những điều trước đây mình không thấy.

Ta tưởng rằng ta tệ đi, nhưng thật ra đang dần tốt lên.

Câu chuyện kia làm mình nhớ lại hồi mới tập chạy, hay tập bơi. Mình cũng nói với chồng mình rằng em không làm được, em thực sự rất mệt, không hiểu sao anh hay nhiều người khác có thể chạy/bơi xa thế.
Chồng mình đã bảo rằng: mệt chứ. Đâu có ai không mệt. Mình chỉ chấp nhận cái mệt đó và đi tiếp với nó thôi.

Vậy nên, ghi lại vài dòng để tự nhắc nhớ mình: quan sát, nhận biết và đi tiếp thôi.

Nhược Lạc