Lâu lắm rồi mới động tay động chân viết một bài hát. Bao giờ cũng thế, việc ôm đàn, mò mẫm giai điệu và để những câu từ tuôn chảy trong đầu luôn làm mình hạnh phúc. Một thứ hạnh phúc vang lên tắp lự, sống động và vui tươi, hơn cả những lời văn hoặc câu thơ. Như bài này chẳng hạn.
1.
Có một sáng tôi thức dậy rất sớm. Nhưng thay vì tưới cây như mọi khi, tôi lại ngồi im ngắm nhìn chậu cây lá lốt của mình. Đêm qua một trận mưa đã đổ xuống thành phố, nên sớm nay cả vùng cây toát lên cái vẻ tươi mát dễ chịu. Phiến lá xanh to bản hẵng còn đọng những giọt nước lớn trong veo. Tôi cứ nhìn mãi phiến cầu long lanh ấy, cho đến khi cú nhảy đột ngột của con mèo làm giọt nước bay lên.
Nếu có một cuộc bình chọn những món ăn ưa thích nhất lúc nhỏ, tôi sẽ không ngần ngại đặt muối vừng lên vị trí đứng đầu của bảng xếp hạng. Tôi nghĩ thế là vì hồi đó tôi thích cơm nắm, thích xôi lạc, xôi đỗ đen, thích cả khoai lang, sắn luộc. Mà không gì trong những thứ ấy, lại thiếu được sự góp mặt của muối vừng. Mẹ hay bảo tôi là đại diện tiêu biểu cho tình trạng “sướng quá hoá rồ” của lớp trẻ. Nghĩa là khi tôi sinh ra thì thời khó khăn nhất của đất nước đã lùi lại phía sau. Thế và, những món ăn phần nào nhuốm màu đói kém, cơ hàn, có thể khiến lớp người trước thấy mà rớt nước mắt, thì lại làm tôi sung sướng ngấu nghiến.
Có điều, tôi chuộng những món bình dân không có nghĩa là tính tôi dễ dãi. Ngược lại, tôi kén ăn, và chỉ chịu ăn muối vừng do ông ngoại làm. Không hiểu ông làm thì khác gì so với mọi người. Suy đi tính lại, cũng chỉ là giã những hạt vừng và lạc nhỏ ra, rồi trộn cùng muối, phải vậy không. Nhưng lọ muối vừng ông làm, bao giờ cũng bùi thơm, đậm đà hơn. Tuổi thơ tôi đã trôi qua với rất nhiều lọ muối vừng như thế.
Nhà tôi hồi xưa rất nhỏ, nên tôi được ngủ chung với bố mẹ. Mỗi đêm như thế, tôi chỉ cách bố một gác chân, cách mẹ một tay ôm. Hoặc sáng tỉnh dậy, thấy mẹ lúi cúi ngoài sân, tôi chỉ đi chừng mươi bước là tới. Có khi tôi xa bố mẹ hơn, là từ cửa lớp học cho tới cửa trường, nhảy lên xe máy đi về nhà. Thậm chí xa hơn nữa, cũng chỉ là từ nhà tới lớp võ rồi quay về là cùng. Thế thì 500 bước chân, là bao xa?
tôi muốn mình trở thành lá bancha
cứ đậu mãi trên cành ngân nga hát
ẩn sâu giữa vùng cao sơn bát ngát
vẫn trầm xanh không kể tháng cùng ngày
tôi đã gặp biết bao chiều gió lay
gió rủ tôi phiêu bạt cùng mây khói
giữa ngọn gió phong lưu, tôi khẽ nói
xin lỗi, tôi, chẳng thể trốn cùng người
tôi cũng gặp một hôm nắng mai cười
nắng hỏi tôi có thuận lòng yêu nắng
để hong tôi bằng tình ca thinh lặng
nhưng nắng phai, tôi vẫn chọn xanh đời
Đã qua rồi cái thời những nhà sách thường to đùng, khô cứng và nhàm chán; sách thì cong queo, cũ kỹ do quá nhiều người cầm lên đọc. Bây giờ càng lúc càng xuất hiện nhiều tiệm sách nhỏ nhắn, xinh đẹp và mới mẻ giữa Saigon. Khởi điểm của chúng là từ niềm yêu thích sách vở của chủ nhân, cho tới một căn phòng nhỏ, thêm vài kệ gỗ và rất nhiều sách quý. Mỗi lần bước chân vào thế giới san-sẻ-riêng-tư ấy, mình lại không khỏi xao xuyến trong lòng. Vừa muốn ôm hết về nhà, vừa đau lòng giữ ví tiền, vừa ganh tỵ lại vừa biết ơn chủ quán đã tạo ra nơi chốn diệu kỳ này.
Mình gọi những chốn ấy là tiệm sách của tuổi trẻ lạc lối. Bước chân vào nhất định sẽ lạc – lạc trong lạc mất (cả hồn và tiền) và lạc trong lạc quan (sung sướng dù ăn mì gói). Nay mình chia sẻ vài góc nhỏ bé như vậy tại Saigon, ai yêu mến thì mời ghé thăm. Để tiệm làm ăn được. Để tiệm còn đó hoài. Cho mình loay hoay tuổi trẻ trong đó nữa.
Nếu một ngày anh không còn em nữa
trái tim khô biết nương cậy về đâu
lòng tay thô vụng tan tác buồn rầu
chân bước hụt xuống vực đời thăm thẳm
Nếu một ngày anh mải mê chìm đắm
bữa tiệc kia nhân thế rủ anh vào
khúc mây trời động đáy mắt xuyến xao
em sẽ đến vẫy gọi anh về chứ?
Ở đây, chúng ta hãy quy ước với nhau “lười” là một đặc tính được lưu trong gen, không thể mất đi theo thời gian và ngày càng có chiều hướng tăng lên. “Lười” không có gì xấu cả, ngoại trừ việc người lười vẫn cần phải sống và cuộc sống thì vẫn cần tiếng Anh. Trong trường hợp bạn không cần, thì bạn nhấn nút (x) ở góc trên màn hình đi được rồi.
Mình viết bài này ở dạng chia sẻ, cùng nhau sống chung với lũ và khắc phục hậu quả. Do đó, nó chỉ có thể giúp những bạn tương đối giống mình thôi. Nghĩa là gồm 3 đặc điểm: (1) Lười vừa phải – vẫn còn ráng ngồi đây đọc. (2) Rảnh vừa tầm – tháng sau thi IELTS rồi thì cũng thân, bai luôn. (3) Giàu vừa đủ – ít nhất bạn cũng phải có cái laptop/PC/TV gì đó chứ ha.
Bắt đầu hen.
Có gì cất ở ngoài khơi
mà sao anh rủ em bơi ra nào
Ngoài kia biển rộng sóng trào
tay em chẳng khoẻ làm sao vững chèo
tim anh, em vịn làm neo
để khi chấp chới biết lèo lái qua
Xanh sâu là một bài ca
tự bờ bên ấy vọng xa nghìn trùng
thuyền nan là một cánh cung
cho ta thoả sức vẫy vùng muôn nơi
Đi xa tận sóng cùng trời
rủ nhau hít cạn một hơi xuân thì
anh mời, em có nên đi
biết là duyên số hay thì rong chơi
Có gì cất ở ngoài khơi
là nơi mơ ước hay trời thương đau?
Nhược Lạc
