Trong tiếng Nhật có một từ dùng để chỉ những điều không thể nhìn thấu, không thể gọi tên, chỉ có thể cảm nhận, đó là: Yu-gen.
Đó là thứ cảm giác “Nhìn mặt trời lặn xuống triền đồi phủ đầy hoa. Thơ thẩn trong rừng hoang mà chẳng nghĩ chuyện quay về nhà. Đứng trên bờ cát nhìn thuyền nhỏ khuất bóng sau đảo xa. Lặng ngắm đàn ngỗng bay đến lúc hòa cùng sắc mây chiều tà. Và đây, bóng tre run ngả xuống thân tre.”
Trong tiếng Việt cũng có một từ mang hàm nghĩa như vậy, đó là: U huyền.
U là ẩn núp, sâu xa. Phàm cái gì giấu nơi kín không ai biết, thời gọi là u. Chỗ ở lặng lẽ mát mẻ gọi là u nhã.
Huyền là huyền diệu, huyền bí. Lẽ sâu xa lắm gọi là huyền. Như người tu đạo, đời gọi là huyền học. Nhà Phật gọi cái cửa do đấy vào tu là huyền quan.
Thật vui khi người ta không cố gọi tên mọi sự, mà chỉ gợi. Yu-gen, hay U huyền, là thứ chỉ có thể cảm thấy, không thể nhìn thấu, không thể phân tách.
Cuộc sống có nhiều điều càng phân tách lại càng sai. Như từng nốt hương, vị trà mình uống sáng nay – nếu cứ cố gọi tên, thì hương bay mất.
Tôi muốn kể cho mọi người nghe hai câu chuyện thế này.
Một là, gần đây bạn bè có vẽ tặng tôi một (vài) bức tranh. Sau khi các bức tranh được đăng lên trên mạng, thì (những) người bạn của tôi cũng nhận được inbox nhờ “vẽ hộ cho tao với”. Tất nhiên là bạn tôi từ chối, nhưng là một lời từ chối cực kỳ khó khăn.
Hai là, hồi tôi mới ra tập thơ Cơm nhà nói chung là êm, và gần đây là bắt đầu hành trình với Cửa tiệm của Lạc, tôi đã ngỏ ý gửi tặng bạn bè những món đồ như: sách, sổ, trà… Song, bạn bè tôi chỉ nói rằng: “đừng tặng, cứ để tôi mua”.
Mượn hai câu chuyện đó, để muốn nói về một chuyện, là: khi nào thì nên/không nên nhờ bạn bè giúp đỡ?
Trước tiên, tôi tin rằng: bạn bè thì cũng là người. Họ đang sống và làm việc dựa trên kỹ năng nhất định mà họ có. Để có được khả năng, kỹ năng, sự thành thục ấy….hoàn toàn không có gì miễn phí. Ai cũng tốn rất nhiều thời gian, tiền bạc…. để trở nên giỏi về một điều gì đó, và dùng nó để kiếm ra tiền.
Khi bạn đang nhờ bạn bè sử dụng kỹ năng công việc của họ, để làm gì đó cho bạn – đừng nghĩ rằng: “giúp nhau một tí thôi mà”. Hãy thử nghĩ như thế này: bạn đang đề nghị họ: lấy ra …. triệu đồng, tương đương với …. giờ làm việc của họ, để cho không bạn. Hãy điền vào đó các con số 10, 20, 30, 50… tôi tin là bạn sẽ nhận ra câu nói của mình mang một sắc thái ý nghĩa hoàn toàn khác.
Bên cạnh đó, vì là bạn bè, nên bạn cũng đang đồng thời đưa họ vào một thế khó từ chối. Không ai muốn làm bạn mình buồn lòng, nhưng cũng không ai muốn làm việc mà không lương.
Chính tôi cũng nhiều lần được nhờ cậy đặt hộ cái tên thương hiệu, viết giùm slogan, viết hộ bài báo…. Thậm chí hồi trước có bạn còn hồn nhiên inbox nhờ dịch giùm 100 trang tài liệu.
Thôi nào bạn ơi, trước khi nhờ ai đó, đặc biệt nhờ người mà mình có quen biết, xin hãy thử hỏi lại bản thân có sẵn sàng thiết kế không công một cái logo không, có sẵn sàng quăng 10, 20 triệu tiền công đáng ra mình có thể nhận, ra sọt rác, hay không?
Chuyện tiền bạc là thứ dễ làm bạn bè xa nhau nhất. Hãy cẩn trọng khi đụng đến những thứ đó, dù là khi vay mượn, hay nhờ vả nhau. (Đặc biệt là khi nhờ vả những chuyện liên quan mật thiết đến kỹ năng kiếm cơm của người khác.)
Vậy, chúng ta có thể nhờ cậy bạn bè chuyện gì?
Thật ra cũng vô cùng, tùy thuộc vào mức độ thân thiết giữa hai người bạn. Nếu bạn không chắc lắm về mức độ thân thiết, tức là nó không đủ. Nếu bạn không quá cần điều đó (ví dụ một bức tranh để khoe trên mạng), vậy cũng không nên nhờ. Nếu bạn thực sự rất cần, vậy đó là một “business”, hãy đề nghị một khoản chi trả phù hợp, được thỏa thuận giữa hai người.
Và luôn luôn, luôn luôn tâm niệm rằng “có qua có lại”. Không ai cho không ai cái gì cả. Những cái “qua-lại” không nhất thiết phải là tiền bạc, song luôn cần có.
Còn với người được nhờ, mong bạn đừng ngại nói không, nếu bạn không thể hoặc không muốn giúp. Thẳng thắn là đặc quyền của một tình bạn thật. Còn nếu không thể thẳng thắn với nhau, thì tôi tin rằng mối quan hệ này đã tới lúc nên dừng lại.
Nếu là người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật, có lẽ bạn sẽ đồng cảm với tôi ở điểm này: hoàn thiện một tác phẩm nghệ thuật là điều chẳng dễ dàng gì, nếu không muốn nói là cực kỳ khó khăn.
Tôi rất rất hiểu điều đó, dù tôi chẳng phải nghệ sĩ gì cả. Nhưng khi nhìn thấy những người bạn của mình nói riêng, hay nghệ sĩ nói chung – cho ra mắt một tác phẩm – điều đầu tiên tôi muốn làm, là ủng hộ họ. Đặt pre-order, mua bản đặc biệt, mua thêm bản bình thường, bình luận động viên, chia sẻ thông tin, viết bài review….. tất cả những điều ấy, lúc mình làm thì bình thường thôi, nhưng đối với một tác giả – đó là cả nguồn động viên cực kỳ quý giá. Họ có thể neo vào đó để quên đi những vất vả, chật vật, khổ sở và nhiều điều khác trong quá trình sáng tác.
Một cuốn truyện tranh, một bức tượng, một cuốn sổ, một cái ví nhỏ….. bạn cầm trên tay, coi vậy chứ là rất nhiều mồ hôi, công sức, năng lực sáng tạo đã đổ vào đó. Nếu là bạn của họ, chắc bạn phải càng hiểu rõ hơn những khán giả – những người mua thông thường – vậy, bạn càng nên là người ủng hộ bạn mình nhiều hơn.
Nếu không thể ủng hộ, thì im lặng cũng là một cách. Nếu không thể im lặng, thì vẫn phải im lặng, chứ đừng nên để họ phải cố gắng tìm một cách lịch sự, để từ chối bạn.
Vì công bằng, sòng phẳng là nền tảng trước tiên cho một tình bạn lâu bền.
Uống trà với nhau, không phải để nhớ, mà là để quên. Quên đi chuyện buồn không nói. Mà còn để quên cả chuyện vui.
Nước đã rót ra rồi, nhiệt đã vơi, cứ mỗi giây ta đếm thì nhiệt nước lại hạ dần. Đến đúng đoạn đó, đưa nước gặp trà, gõ thêm mấy khắc, rót ra, uống. Một lượt trà đã qua đời.
Đó không phải chuyện vui, càng không phải chuyện buồn. Đó là chuyện – ta kể nhau nghe vào một buổi chiều, với hồng trà; một ban mai – với bạch trà, hoặc đêm xuống – thủng thẳng với bát trà già bancha.
Đó không phải chuyện vui, càng không phải chuyện buồn. Chỉ là chuyện cần trôi qua như muôn ngàn chuyện vẫn trôi qua. Chỉ là ta không muốn níu.
Ta là một tấm lưới lọc, cho trà chảy qua. Theo lẽ nào đó, ta đứng lại. Theo lẽ nào đó, ta qua.
Gần đây, trong hòm thư cuatiemcualac, tôi nhận được nhiều thư từ các bạn trẻ, tầm 18, 20 chia sẻ về những nỗi băn khoăn khác nhau. Mỗi người đều có nỗi lo riêng, hoàn cảnh riêng, song điểm chung của hầu hết chúng ta ở ngưỡng tuổi đó là hoang mang giữa quá nhiều lối đi.
Tôi cho rằng đó là một biểu hiện của sự trưởng thành.
Trước đây, khi còn bé hơn, ta có một khoảng không nhỏ hơn để hoạt động: ở nhà – đến trường. Các mối quan hệ cũng xoay quanh cơ bản giữa người thân – bạn bè – thầy cô. Song, khi ta lớn lên, các không gian trở nên rộng lớn hơn, các mối quan hệ trở nên phức tạp hơn.
Đó là lúc những câu hỏi bắt đầu không chỉ để hỏi, mà nó thực sự đòi hỏi ở ta một câu trả lời.
Những năm tháng đó, tôi đã dành rất nhiều thời gian để ở một mình, và suy nghĩ về chính mình. Đây cũng sẽ là một gợi ý của tôi dành cho các bạn ở ngưỡng hai mươi tuổi, nếu bạn muốn nghe: Hãy ở một mình.
Ý tôi là, hãy tách mình ra khỏi môi trường cũ. Hãy thử ở riêng với chính mình trong một hoàn cảnh hoàn toàn mới.
Đó có thể là hành trình từ quê nhà lên thành phố học đại học. Đó có thể là ra nước ngoài du học. Đó có thể là dọn ra ngoài sống tự lập, ở cùng người yêu.. Bất kể là gì, tôi cũng thấy việc dọn đi đó thật sự quan trọng với hành trình trở thành người trưởng thành.
Việc ở riêng buộc mình phải xây dựng và hoàn thiện các kỹ năng sống. Đó không phải là chuyện ta không muốn rửa bát, hay bị mẹ bắt quét nhà. Đó là câu chuyện nếu không rửa thì không có bát ăn, không giặt thì không có quần áo mặc, không dọn nhà thì một tuần thôi, nhà sẽ như đống rác và chính bạn cũng không thể chịu nổi, còn nếu không biết nấu ăn thì những ngày như đợt giãn cách này có thể làm bạn kiệt quệ.
Bạn vẫn có thể học được những điều này khi sống cùng gia đình. Tuy nhiên, dựa trên kinh nghiệm cá nhân và quan sát được từ người xung quanh, tôi nhận thấy rằng việc được tách khỏi gia đình là cách thực sự hiệu quả cho một cá nhân hoàn thiện mình. Không còn đường lui, không thể trì hoãn.
Và đó không chỉ là bài kiểm tra đối với các bạn thanh niên, đó còn là bài kiểm tra đối với mỗi vị phụ huynh, nhất là những phụ huynh Á Đông cơ bản luôn nhất mực yêu thương và mong muốn bao bọc con mình. Đây là bài học đòi hỏi kỹ năng khác hẳn những kỹ năng về chăm sóc và dạy dỗ mà phụ huynh đã có trước đó. Đây là bài học về sự buông tay.
Tôi đã nghe nhiều hơn hai mươi bạn trẻ không dám đưa ra quyết định gì đó với cuộc đời mình, chỉ vì “sợ bố mẹ em buồn”. Nhưng tôi đã nói với các bạn, nay cũng muốn nói cả với các vị phụ huynh nữa, rằng: mỗi người làm cha mẹ, được lập trình để chịu đựng được mất mát và đau thương.
Họ phải chịu được cái ngày con cái lớn vượt khỏi vòng tay họ. Phải chịu được cái ngày con cái suy nghĩ và hành xử khác hẳn với niềm tin đúng đắn trong lòng họ. Phải chịu được cái ngày con cái chọn không tiếp tục ở bên mình, nghe lời mình.
Con cái, khi đã lớn cần phải biết cách tự dàn xếp cho cuộc đời mình, tự đưa ra quyết định và chịu trách nhiệm. Khi đó, dù quyết định ấy là đúng hay sai, người trẻ có thể tự chấp nhận, và không đưa ra bất kỳ lời oán trách nào với người nuôi dưỡng họ.
Để có được điều đó, ta cần phải trải qua điều đầu tiên, đó là buông tay nhau ra, cho một hành trình lớn thật dài đang đến.
Buổi tối, tôi ngồi thả chân ngoài cửa sổ, nghe gió mát đẩy mùi cỏ lá vào phòng. Ngồi ở đây không nhìn thấy trăng đâu, nhưng cũng đủ để thấy li ti sao lấp lánh đó đây.
Chéo chỗ tôi ngồi, tầng 3 tòa nhà trước mặt, hình ảnh một người bà đang cặm cụi đẩy chiếc xe đẩy đi dọc hành lang tập thể. Cứ đi từ đầu này tới đầu kia, rồi quay lại. Có lẽ hai bà cháu cũng giống tôi, đang cố hít thở một chút gió trời.
Từ ngày giãn cách, bên cạnh cảm giác thiếu thốn về không gian sống, lương thực thực phẩm, các thú vui… tôi nghĩ con người thành thị còn thiếu hẳn một mảng vô hình mà quan trọng: thiếu thốn thiên nhiên.
Thật khó có thể định nghĩa chính xác cái thiếu đó là gì, gọi tên ra sao, định mức như thế nào. Thiếu nắng, hay gió, hay sương, hay mưa, hay cỏ cây….hay là tất cả? Nhưng tôi cảm nhận rất rõ cái thiếu thốn ấy trong người mình.
Khi xưa hay nghe rằng con người vốn khuyết Mộc, vậy nên người ta thường cố gắng bổ sung Mộc bằng cách: đi guốc gỗ, đóng đồ đạc bằng gỗ, trồng cây, uống trà…
Bây giờ thì tôi thấy người mình khuyết….nhiều quá. Và theo bản năng, tôi cố gắng tìm cách để cân bằng lại. Như ngồi thả chân bên cửa sổ vào buổi tối, hít thở vào buổi sớm, ngắm bình minh và hoàng hôn – ngày hai chặp, bầu trời thật đẹp.
Căn phòng tôi ở, buồn thay, không có cây xanh. Nhưng vươn tầm mắt ra xa một chút, có những cái cây cao lớn vẫn điềm nhiên mọc từ cách đây hàng chục năm. Chúng, theo gió trời, cho tôi vay mượn một chút năng lượng dịu lành từ xa.
Bây giờ, khi ở trong những hoàn cảnh như thế này, ta sẽ dần hiểu hơn: thực ra cái gì mới là quan trọng. Có lẽ là những cái hơi bình thường quá, sự tồn tại của chúng đã từng là hiển nhiên, như không khí, nước, cây, hoa, rau trái, cỏ, sương, bầu trời, mây, mưa. Một con bọ cánh cam bay qua người. Một lập lòe đom đóm. Một cánh chuồn trên vai.
Sau đoạn khó này qua đi, có lẽ cũng chẳng có gì thay đổi. Ta lại được ra ngoài đi đứng tự do, rồi ta lại thừa mứa. Ta sẽ quên rất nhanh cái khoảnh khắc ngồi bên cửa và thèm được chạm vào, đơn giản, một cái lá cây. Ta sẽ cười nếu thấy một ai đó dang mình giữa trời để phơi nắng, hoặc một người tắm mưa.
Một đoạn thiếu thốn, như bao đoạn thiếu thốn khác, thứ để lại không phải bài học. Mà là phải quên đi, càng nhanh càng tốt, như bao điều ta đã quên đi.
Hẳn bạn đã nghe thấy những câu kiểu như “Phụ nữ đẹp thì mới có quà” hay “Không có phụ nữ xấu, chỉ có phụ nữ chưa biết làm đẹp” và cả “Mỗi người đều có một vẻ đẹp riêng”.
Tôi nghĩ rằng tất cả những quan điểm ấy đều đúng. Quả là ai cũng có một vẻ đẹp của riêng người ấy, và nếu vẻ đẹp ấy tương đồng với chuẩn mực đẹp của xã hội trong thời đại người đó sống – thì điều ấy quả là một may mắn. Chúng ta ai cũng dễ có thiện cảm với một người có vẻ ngoài ưa nhìn, đó là thứ dường như được ghi trong gen, và không có gì sai cả.
Song, nếu bạn là một người không đẹp theo ghi nhận của xã hội, bạn sẽ làm gì?
Thôi không nói chuyện vĩ mô nữa nhé, tôi sẽ chỉ nói chuyện của mình thôi. Tôi chính là một người không đẹp theo chuẩn mực xã hội đây. Và suốt những năm tháng tuổi trẻ, tôi đã buồn phết đấy. Có những hoàn cảnh mà nếu mình xinh xắn hơn thì câu chuyện đã khác.
Mang theo tâm niệm đó, và hấp thụ khá nhiều tinh thần “Phụ nữ đẹp thì mới có quà” và “Không có phụ nữ xấu, chỉ có phụ nữ chưa biết làm đẹp” – tôi đã cố gắng làm đẹp.
Cải thiện ăn uống, chế độ luyện tập, chịu khó dưỡng da và học cách trang điểm, nếu cần đi sự kiện hay gì đó mà không biết trang điểm, tôi sẽ thuê dịch vụ ngoài hàng. Sắm sửa quần áo, nhờ các chị em mà theo tôi là có gu hơn, chỉ cho cách chọn váy áo thế nào cho xinh đẹp rực rỡ hơn.
Nhưng rồi, quả thật, tôi đã đầu hàng rất sớm. Với thể trạng da nhạy cảm, tôi dùng mỹ phẩm nào cũng dị ứng. Và rất sớm thôi, tôi nhận ra mình không tìm thấy bất cứ niềm vui nào từ việc trang điểm hay sắm sửa quần áo… Tôi bước vào cửa tiệm thời trang hay trung tâm mua sắm được 15′ thì bắt đầu chóng mặt, tụt huyết áp và thực sự phải rời đi theo nghĩa đen. Còn nếu chuốt mascara hay kẻ mắt thì mắt tôi ngay lập tức đỏ lên và nước mắt trào ra như kiểu nhà có tang.
Vậy là tôi bỏ cuộc. Chưa biết nếu trông xinh đẹp hơn thì tôi có được nhiều người yêu thương hay gặp may mắn hơn không, nhưng nếu cứ tiếp tục làm những việc tôi không muốn như thế này thì cuộc sống của tôi hẳn sẽ là địa ngục.
Ấy cũng là lúc tôi nhận ra: Mỗi người phụ nữ, hay nói rộng ra là mỗi con người – có một kiểu thú vui riêng. Có những người rất sung sướng với chuyện ăn mặc, có những người chỉ có nhu cầu che thân. Có những người rất thích ăn thì cũng có những người ăn để duy trì sự sống. Có những người tìm được niềm vui với chuyện làm đẹp, sống một đời lộng lẫy, thì cũng có những người chỉ thích được ngồi yên ở góc nhà cắt móng chân và uống nước chanh đá.
Vấn đề không phải làm cái gì là đúng, mà là làm cái gì thì đúng với bạn.
Theo thời gian, tôi lớn lên và bắt đầu hiểu hơn về chính mình. Tôi biết mình thích ăn cái gì, mặc kiểu quần áo nào khiến mình thấy thoải mái, thích đọc sách gì, và muốn làm gì vào mỗi chiều Chủ Nhật. Khi đấy, tôi gặp chồng của mình bây giờ.
Kể từ đó, tôi hầu như không phải trang điểm bất cứ ngày nào trong đời, mà vẫn được yêu. Tôi không cần phải gồng mình vào bất cứ hình mẫu nào.
Thật ra không phải bạn cứ sống là-mình thì chắc chắn bạn sẽ gặp may mắn, gặp được người yêu thương…. đâu ạ. Tôi không chắc về điều ấy. Nếu ta đạt được cái gì thì mới gáy được cái đó, thế thôi.
Nhưng chắc chắn ta sẽ nhẹ nhõm hơn.
Thật khó để sống tới vài chục năm trong cuộc đời chỉ để cố thành một ai đó. Mỗi kiểu người chỉ thích hợp để làm một điều gì đó. Như Haruki Murakami từng nói, ông ấy chạy được nhiều như vậy, bởi vì cơ thể ông thích hợp với việc chạy, ông thấy hoàn toàn thoải mái với việc cố gắng trong từng đoạn chạy. Và ông ấy chạy, vậy thôi.
Cũng như thế, tôi có thể thức thâu đêm để viết hoặc làm công việc mà tôi yêu. Tôi, chúng tôi, có thể lặn lội chạy hàng trăm cây số để….lên thăm cây trà. Tôi, chúng tôi, có thể dậy từ 5 giờ sáng để uống trà với nhau mà không thấy mệt mỏi. Tôi, chúng tôi, có thể dậy lúc 4 giờ sáng, chạy xe máy 20km từ khách sạn đến địa điểm tham gia một cái giải chạy, làm một lèo 21km và 10km, rồi lại lên xe biến mất…
Ý tôi là, theo thời gian, dần dà bạn sẽ tìm ra cách để kiến tạo vẻ đẹp của mình. Đó thực sự là một mảng vô cùng rộng lớn, và có rất nhiều cách để thực hiện.
Nếu bạn thấy vui với việc mỗi đêm đắp mặt nạ, xin hãy làm như vậy. (Tôi quả cũng thấy rất thư giãn với việc đắp mặt nạ). Nếu bạn đủ kiên nhẫn với chín bước dưỡng da mỗi tối, xin hãy làm như vậy. (Tôi quả rất nể phục!). Nếu bạn thấy hạnh phúc với việc chọn lựa quần áo đẹp, với ba tủ váy và hai tủ giày, xin hãy làm như vậy.
Nhưng nếu bạn không, thì thôi ạ. Bạn thực sự có những quyền lựa chọn khác nữa, những cách khác nữa, nhiều lắm và tôi cũng không biết hết. Tôi chỉ biết là còn-cách-khác.
Còn những người khác. Còn những đôi mắt yêu vẻ đẹp khác. Còn những tâm hồn yêu những kiểu tâm hồn khác. Còn những chuẩn mực khác. Còn những nhân duyên khác. Mà, nếu bạn quá tập trung vào những lời khuyên thực dụng hiện tại, có thể bạn sẽ bỏ qua mất.
Hãy cứ trải nghiệm mọi điều, và dành thời gian lắng nghe mình nhiều hơn. Không phải mọi điều mình nói bây giờ đều đúng với mình đâu, song theo thời gian, mình sẽ đúng lên. Mình sẽ dần hiểu chính mình hơn.
Vào lúc đó, chắc chắn bạn sẽ đẹp hơn. Và sống nhẹ nhõm cùng vẻ đẹp đó.
Trong những ngày rối loạn nhất, những trang viết vào buổi tối, lúc nửa đêm – đã giữ tôi ở lại. Những trang viết dài ba ngàn chữ mỗi ngày, đã kéo nước mắt của tôi chảy ra theo đúng cách nó phải làm, rồi khô dần, và dễ chịu lại.
Nhưng đi qua đoạn đó rồi, thì những trang viết sớm mai – mới giúp tôi khỏe bước đi tiếp trong niềm hân hoan. Tôi chỉ viết khoảng năm mươi chữ vào buổi sáng, trong cuốn sổ tay, hoặc gõ máy nếu thấy tiện. Đó là một thói quen siêu nhỏ – mà tôi muốn duy trì.
Khi đã thực hiện đủ lâu, những trang viết sớm mai tạo cho bạn một cú gõ trán rất nhẹ, kéo bạn trở dậy. Chúng cho bạn một cảm hứng sơ khởi, một hình dung sơ khai về ngày mà bạn đang bắt đầu.
Bạn có thể tùy chọn trang viết bằng một lời kể lại về giấc mơ đêm qua, hoặc những gạch đầu dòng nhỏ về dự định làm, hoặc là một đoạn viết đẹp mà bạn muốn viết ra. Theo thời gian, tôi nhận ra không có cách hoàn-toàn-đúng để viết vào buổi sáng (hay buổi tối).
Mỗi người sẽ có một xu hướng cảm nhận, giải quyết vấn đề, khả năng tuân thủ kỷ luật….. hoàn toàn khác nhau. Vậy, việc của ta là – tìm ra cái đó.
Ta sẽ thử nhiều cách, nhiều cái, và ta sẽ tự đúc rút ra cái hợp với mình. Khi tôi viết 500 chữ mỗi ngày vào buổi sáng, đều đặn trong 2 tuần, tôi nhận ra là mình kiệt sức, và bắt đầu lười mệt, rồi bỏ cuộc. Khi tôi rút lại chỉ còn 50 chữ, tôi trở lại được với những trang viết sớm mai của mình. Vào những ngày rảnh rỗi hoặc nhiều cảm hứng hơn, tôi hoàn toàn có thể viết tới 5000 chữ nếu muốn. Song, nếu là một ngày hơi mệt, thì chỉ một ít chữ trong cuốn sổ của mình, cũng làm tôi thấy hài lòng.
Bạn có điều gì đang muốn làm không?
Tôi xin gợi ý bạn hãy thử viết nó xuống, vào cuốn sổ của bạn, hoặc bạn có thể thử morning pages – một chiếc app/web mà tôi vẫn ưng dùng.
Việc viết ra giúp cho dòng suy nghĩ của chúng ta được liền mạch, khơi lối, và rõ ràng hơn như một bức tranh tổng thể. Việc viết đều giúp chúng ta duy trì được sự liền mạch lành mạnh và khơi gợi những cảm hứng mới.
Thói quen là điều tốt đẹp, nhưng khó tạo dựng và duy trì. Song, với những thói quen siêu bé nhỏ tí xíu li ta li ti… thì tôi tin là chúng ta đều làm được. Quan trọng là hãy chọn ra đúng mức đủ nhỏ để ta không ngại bắt đầu, và tiếp tục, mỗi ngày.
Hồi còn ở một nước khác, tôi nhận ra mình không phải nói quá nhiều trong một ngày. Mọi thứ đều thuận tiện, tàu xe đi lại đúng giờ, luôn có bản đồ chỉ dẫn thuận tiện, có cả đồng hồ báo khi nào xe tới. Mua sắm ở đâu cũng thuận mà không cần đến nói năng. Máy bán hàng tự động rất tiện lợi.
Nhưng ở Việt Nam thì ta cần phải nói nhiều hơn. Và tiếng nói là thứ đôi khi phiền nhiễu, song đôi khi nhớ nhiều. Là thứ vừa hay, vừa dị.
Như ở Việt Nam khi tôi đi chợ, dù là đi chợ truyền thống hay chợ hiện đại, tôi bước vào và sẽ có ai đó chào tôi, và hỏi tôi bữa nay đi sớm hay đi trễ hơn thường lệ. Họ sẽ nói rằng đậu hũ bữa chị muốn mua nay có rồi, chị lấy thêm không. Chị ăn vải thiều Thanh Hà không, chúng em tặng chị một cân ăn lấy thảo. Khi tôi hỏi về một món đồ muốn mua, họ bèn ghi luôn cái số điện thoại của tôi vào sổ, và sáng hôm sau, khi tôi còn chưa quá tỉnh táo, tiếng họ đã í ới trên điện thoại: chị ơi chị bên em có hàng rồi nè, chị muốn qua lấy hay em ship qua?
Khi tôi đi mua dây sạc điện thoại, người ta sẽ nói tôi là: sao mày gầy quắt vậy con, uống thêm sữa vào. Cô chỉ cho, tối pha cốc sữa ấm ấm, xong uống trước khi đi ngủ.
Khi tôi đi mua trái cây, người ta tặng tôi thêm bó hoa cúc vàng. Tại tôi đi mua ngay trúng hôm rằm.
Khi tôi dừng xe chờ đổ xăng, họ nhắc tôi bơm lốp xe đi lốp non quá rồi.
Khi tôi dừng đèn đỏ, họ kêu tôi tắt xi nhan.
Khi tôi đi lạc, họ chỉ tôi cách đi qua hai ngã tư tiếp, rồi hỏi một người tiếp theo, vì “chỗ con cần đến xa quá, chú chỉ rồi con cũng không nhớ được đâu hà”.
Khi tôi ở lì trong nhà vài ngày, hàng xóm qua đập cửa hỏi tôi có bị gì không.
Khi tôi đi ăn giỗ, rất nhiều người trông đã già đến nhắc chuyện họ bế tôi từ thủa tôi còn nằm nôi, họ bảo đã từng dắt tay tôi, hoặc thậm chí thay quần cho tôi khi tôi ị thối, và hỏi tôi có nhớ gì không. Tất nhiên là bạn biết câu trả lời.
Mỗi khi nghĩ về nơi này, tôi cũng không chắc mình phải nghĩ như thế nào. Người ở đây có một kiểu thương mến gần gụi rất ồn ào và bỗ bã. Họ nhìn đâu cũng thấy con cháu và bạn bè mình, dù tôi không. Thật đấy, tôi ngại nói cùng người lạ hoặc giải thích cho ai đó rằng tôi không uống sữa trước khi đi ngủ.
Tôi chỉ muốn nói rằng mình rất thích sống ở đây, sau tất cả. Nơi tôi có một góc quán quen, có loại đồ uống pha hợp miệng, có một tiệm sách để ghé lại, có chỗ mua rau ngon lành. Nơi tôi gặp người tôi yêu. Nơi tôi sinh ra những đứa con và dạy chúng nói tiếng Việt.
Đấy là một thứ tình cảm nói ra thì rất lạ, bảo yêu thì hơi quá. Nhưng mà thiết tha.
Nhược Lạc 