Người ta thường bảo rằng tình yêu đẹp nhất là lúc đang tán tỉnh nhau. Chưa hẳn là người yêu, mới thích nhau thôi. Chưa có gì rõ ràng cả, nên còn nhiều hồi hộp, hào hứng, hồ hởi, hâm hấp. Và do đó, hạnh phúc.
Nhưng thật ra, tôi không.
Tôi hơi mệt khi nghĩ lại những đoạn dở ương thế. Chỉ thích lúc đã hoàn toàn ở bên cạnh nhau. Quen hơi và dễ chịu.
Không cần phải nhắn rất nhiều tin vào buổi sáng và buổi tối. Không cần đi ăn rất nhiều quán này hàng kia. Ở nhà việc ai nấy làm, và thỉnh thoảng ôm nhau. Đến bữa đứng dậy nấu cơm. Ăn xong rửa bát. Buổi trưa đi ngủ, nhớ phủ cái chăn ngang bụng cho nhau. Thấy người kia đặt một ấm nước lên đun, là tự biết nhảy ra chọn ấm, sắp chén – pha trà. Sáu giờ tối gọi nhau ra xem mặt trời lặn. Hoàng hôn ngày nào cũng đẹp. Ngày nào cũng đẹp.
Mùi hương tượng trưng cho tình yêu chúng tôi, nếu có, hẳn nó sẽ mang mùi dầu gió. Dầu tràm. Dầu khuynh diệp. Dầu chanh, sả, phong lữ, mùi già. Dầu dừa, dầu hạt bơ. Chúng tôi đánh gió và mát-xa cho nhau có lẽ nhiều hơn ông bà nội ngoại của tôi cộng lại.
Tôi biết chỗ mỏi nhất trên người anh ở đâu. Anh biết khi nào nên lay tôi ra khỏi công việc, khi nào nên cấm tôi ăn vặt, và khi nào không. Tôi biết loại trà nào mình nên pha, và loại nào nên nhường chỗ cho anh. Anh biết khi nào nên hỏi chuyện tôi, và khi nào không nên; khi nào nên ôm tôi, và khi nào nên để tôi yên trong thế giới của mình.
Những thứ đó không phải tự dưng mà có được. Chúng cần nhiều thời gian, tâm sức, mắc sai lầm, thẳng thắn, thay đổi… và hàng loạt từ có thể kể ra.
Nên với tôi, tình yêu không hẳn là cái gì đó định mệnh. “Chúng mình có thể sống thiếu nhau, điều ấy là chắc chắn.” – tôi đã viết như thế trong một bài thơ của mình.
Chúng tôi có thể sống thiếu nhau, nhưng lại chọn ở bên cạnh nhau. Để làm được điều đó, chúng tôi đã liên tục thay đổi sao cho hài hòa với nhau, trong đời sống hàng ngày.
Mỗi khi bận quá, tôi thường có cảm giác buồn nôn. Dạ dày cuộn lên, có lẽ tìm cách phản ứng với áp lực về thời gian mà công việc đang chạy.
Thường thì, việc đầu tiên tôi làm lúc đó sẽ là buông việc ra. Đi ra chỗ nào hơi xa máy tính một chút, tắt toàn bộ thông báo trên điện thoại. Để được im lặng hoàn toàn.
Thật ra cũng không hẳn là tuyệt đối im lặng. Khi tôi đứng trên sân thượng nhìn xuống, rất nhiều âm thanh vẫn dội lại từ ngoài kia. Con chó sân thượng đối diện đang sủa ầm ĩ chờ những tiếng sủa đáp lại. Yên tâm, ở khu tập thể kế bên, rất nhiều bạn bè của cậu đang sẵn lòng. Và loa phường, người ta cứ đọc đều đều rất nhiều cái gì đó, mà tôi chỉ muốn chúng sượt qua tai vậy thôi. Và nhiều tiếng chim. Tôi không biết phân loại chim thông qua âm thanh chúng hót, nhưng tôi biết rằng có ít nhất năm bảy con chim đang ríu ra ríu rít ở đây. Tiếng chửi nhau, tiếng trẻ con khóc, xoong chảo leng keng..
Và mọi thanh âm khum hề liên quan đến tôi. Hay nói đúng hơn, nó khum hề hướng đến tôi. Tôi là một vật thể tách rời trong những câu chuyện rời rạc đó. Vì vậy, tôi thấy mình – trong lúc đó – được là một người xa lạ nhỏ bé.
Tôi – quả thực – không hề có mấy ý nghĩa tác động tới xã hội này. Tôi bé phát điên. Nếu tôi có đứng đây hét lên thì cũng chả ai nghe.
Nhưng nỗi cô đơn nhỏ bé này lại rất có lý. Nó cho tôi thấy rằng phần lớn áp lực là do tôi tự nghĩ ra và áp lên mình. Công việc không làm tôi bị vậy, các mối quan hệ xung quanh cũng vậy.
Nếu thấy oải quá, tôi chỉ việc nghỉ thôi. Cái sự nghỉ đó thật ra không ai hay biết. Không ai quan tâm. Xã hội không hề vơi đi tiếng chửi, tiếng cười, tiếng loa phường hay tiếng chim hót – chỉ vì tôi cày cuốc như điên, hay tôi nằm xải lai lười một chút.
Nên tôi lười một chút. Nên tôi cứ từ từ mà bận.
Nên tôi, về cơ bản, thật sự hài lòng về mức độ nhỏ bé và vô hại của mình.
Biết đâu bạn sẽ muốn thử nghĩ vậy, vào những lúc bận rộn hoặc áp lực quá. Nghĩ về sự tồn tại nhỏ nhoi của mình, và thả nó xuống giường. Để nó nghỉ một chút, và mọi chuyện rồi sẽ ổn cả thôi.
Vào những lúc cơn khó chịu bừng lên trong lòng, nhưng hẵng còn đủ lý trí để không muốn làm điều chi dại dột, hay tổn thương đến người xung quanh, thì tôi sẽ chọn một việc chi đó để làm.
Việc chi đó, có thể là uống trà.
Nếu mà còn rảnh, và tay chân còn chưa tức run lên, thì cứ bình tĩnh đi bắc một ấm nước lên đun, nghe nước reo lên từ từ.
Rồi chọn trà, chọn ấm, chén, tống, âu đựng nước thừa. Rồi lau qua cái bàn, bày đồ lên. Rồi mở một đoạn nhạc êm êm. Rồi ngồi đợi chút nước sôi đúng độ ta cần. Trong lúc đó nghe một chút tiếng chim.
Rồi pha, à không. Rồi tráng ấm chén bằng nước nóng già một lượt. Rồi rót nước ra tống, đợi nước hạ xuống vài độ. Rồi cho trà vào ấm. Rồi rót nước từ tống vào ấm. Rồi đợi một chút nữa. Rồi rót nhanh từ ấm ra tống. Rồi chia ra từng chén.
Rồi uống, à không. Rồi ngửi hương trà lan lan dần khoang mũi, lên trán. Nhấp nước trà ngụm nhỏ, cho hương ôm tràn khoang miệng, lan xuống cổ họng. Vị êm tỏa lên đầu..
Sau khi làm hết chừng đó việc, tự nhiên quên mất cơn khó chịu ban nãy là cái chi rồi. Nếu chưa quên, thì sau ba lượt nước trà sẽ quên. Nếu vẫn chưa quên, thì sau mười lượt trà, sẽ quên.
Song vào những ngày bận mải, dù lòng bứt rứt đấy, nhưng vẫn không thể vứt hết mà ngồi pha trà được.
Thì, tôi uống trà lạnh.
Ba gram trà, ba trăm mi li lít nước tinh khiết ở nhiệt độ thường, bỏ vào chai thủy tinh, để ngăn mát tủ lạnh từ đêm qua trước khi đi ngủ.
Và uống. Một ngụm, hai ngụm, ba ngụm..
Trong lúc đó vẫn phải làm việc. Trong lúc đó vẫn tức. Trong lúc đó có thể vẫn khóc.
UPDATE: Chuỗi workshop Mở Vì Sài Gòn đã kết thúc sau 2 tháng diễn ra liên tục, vui lòng đọc bài tổng kết tại đây.
///
Trong chuỗi workshop kéo dài khoảng 8 tuần này, mình và các khách mời sẽ chia sẻ đến mọi người các chủ đề như: trà, vẽ, thiết kế, âm nhac, cờ vây, vlog, sách tranh, ảo thuật…. cùng nhiều điều thú vị nữa được bật mí dần qua từng tuần trên fanpage Nhược Lạc.
⏰ Thời gian tham dự: 09:00 sáng thứ Bảy và Chủ Nhật hằng tuần (2 chủ đề, 2 diễn giả khác nhau/tuần)
🏵️ Cách thức tham dự: Bạn chuyển khoản vào một trong các quỹ ủng hộ Sài Gòn dưới đây:
🌱 Nhóm HẠT VỪNG + SOHA.VN + Quỹ THIỆN NHÂN CÙNG CHUNG TAY ĐỂ CÓ THÊM MÁY THỞ Số tài khoản: 12410008685555 Ngân hàng BIDV, chi nhánh Hoàn Kiếm, Hà Nội Chủ tài khoản: CONG TY CO PHAN VCCORP
🌱 MỖI NGÀY MỘT QUẢ TRỨNG 0021000392211 Vietcombank Hà Nội Chủ tài khoản: Khuất Thị Hải Oanh Ví Momo/Zalo Pay: 0913570246 Paypal: ricarddominique@hotmail.com
🌱 SOSMAP.NET – BẢN ĐỒ CỨU TRỢ MÙA DỊCH Số tài khoản: 7979797979456 Chủ tài khoản: Phạm Thanh Vi Ngân hàng: MB Bank – Quân Đội
💰 Số tiền tùy thuộc vào mức độ quan tâm và khả năng tài chính của bạn.
📥 Sau đó, bạn chụp màn hình chuyển khoản và gửi email về cuatiemcualac@gmail.com. Mình sẽ gửi lại bạn link Zoom và pass để tham dự buổi workshop.
//
TUẦN 1
🔴 LÀM QUEN VỚI TRÀ Diễn giả: Nhược Lạc & Đ. Dũng Giới thiệu ngắn: Là một đôi vợ chồng thích uống trà và tìm hiểu về trà. Buổi chia sẻ hy vọng giúp bạn bước đầu làm quen với trà, và nếu vui, biết đâu bạn sẽ muốn đi sâu hơn vào thế giới thú vị của trà. Tìm hiểu thêm về Nhược Lạc hoặc ghé thăm Cửa tiệm của Lạc.
🔴 VẼ-CHƠI (Playful Drawing) Diễn giả: Đỗ Hữu Chí (Bút Chì) Giới thiệu ngắn: Đỗ Hữu Chí sử dụng vẽ, viết và thiết kế để sáng tạo. Anh hứng thú với việc hướng dẫn thực hành sáng tạo thông qua các trò chơi. Anh cũng là tác giả của cuốn sách “Ôm phản lao ra biển” và là admin của các fanpage như “Tiếu Sĩ Ngu Ngu”, “Lila”… Bạn có thể đọc thêm các chia sẻ của anh tại: Do Huu Chi
🔴 LÀM THẾ NÀO ĐỂ TRỞ THÀNH MỘT NGƯỜI KHÔNG GIỎI GÌ CẢ GIỎI NHẤT? Diễn giả: Lưu Trọng Nhân Giới thiệu ngắn: Lưu Trọng Nhân hiện là Founder/Creative Leader tại TELOS Agency, chuyên về branding và website. Giảng viên của khóa học Figma Design. Tìm hiểu thêm về Nhân tại: https://nhanluu.com
🔴 AI CŨNG CÓ THỂ HỌC NGOẠI NGỮ VẬY TẠI SAO BẠN CHƯA CHỊU HÁT? Diễn giả: Mạc Mai Sương Giới thiệu ngắn: Mạc Mai Sương là giọng ca được nhiều bạn trẻ yêu nhạc Indie biết đến qua các ca khúc như “Hoa”, “Mưa”, “Mơ”, “Mộng Mơ Và Lãng Quên”,… Tìm hiểu thêm về Sương tại fanpage Mạc Mai Sương hoặc ban nhạc của cô.
🔴 LẮNG LẠI MÀ NGHE Diễn giả: Giang Giới thiệu ngắn: Giang hiện đang theo học cử nhân tâm lý đại học Macquarie, Sydney. Ngoài ra, Giang còn là tình nguyện viên của tổng đài tin nhắn hỗ trợ khủng hoảng tâm lý Lifeline Australia. Kết nối với Giang qua email: giang.hdtran@gmail.com
🔴 THIẾT KẾ VỚI CÁI ĐẦU THỰC TẾ Diễn giả: Mai Hoàng Giới thiệu ngắn: Mai Hoàng hiện là Art Director của công ty Hum Vietnam. Bên cạnh đó anh cũng là họa sĩ tự do, bạn có thể chiêm ngưỡng các tác phẩm của anh tại: @maihoangart
🔴 BẢNG CHỮ CÁI CỦA KHUNG HÌNH Diễn giả: An Bùi Giới thiệu ngắn: An Bùi hiện là Đạo diễn & Biên kịch ở Yolo Pictures, và là Giảng viên thỉnh giảng khoa Quản Trị Công Nghệ Truyền thông của Đại học Hoa Sen. Tìm hiểu thêm về An Bùi tại blog của chị hoặc Yolo Picture.
🔴 CHƠI CHỮ – CHƠI VÀ THƯỞNG THỨC Diễn giả: Trí Dũng Giới thiệu ngắn: Trí Dũng là người viết, người sáng lập Đồ Chơi Chữ, group Thả Câu Thính Chữ 2.0. Hiện đang “vừa làm vừa chơi” chữ tự do tại Hà Nội.
🔴 HIỂU VỀ SÁCH TRANH Diễn giả: Thùy Cốm Giới thiệu ngắn: Thuỳ Cốm hiện là một tác giả – hoạ sĩ minh hoạ tự do. Cô đã từng có nhiều năm kinh nghiệm trong mảng sách tranh, vừa sáng tác và minh hoạ nhiều đầu sách trong nước lẫn nước ngoài. Bên cạnh đó, cô cũng làm biên tập sách và là host của kênh podcast Nghe nói là. Tìm hiểu thêm về Thùy Cốm tại: https://thuycom.studio/
🔴 VLOG – TRÒ CHUYỆN BẰNG HÌNH ẢNH Diễn giả: 432Hz Family Giới thiệu ngắn: 432Hz Family được biết đến như một Youtube channel chia sẻ về những khoảnh khắc yên bình trong cuộc sống của gia đình bé Cam. Follow gia đình đáng yêu này tại 432Hz Family hoặc email về 432hz.channel.official@gmail.com
🔴 CỜ VÂY, LẦN ĐẦU GẶP GỠ Diễn giả: Phạm Anh Giới thiệu ngắn: Phạm Anh là một kỳ thủ cờ vây tại Hà Nội. Vô địch cờ vây Việt Nam năm 2013, 2020. Hạng 9 giải cờ vây nghiệp dư thế giới 2020. Bắt đầu dạy cờ vây cho trẻ em từ 2013, thường xuyên tham gia thi đấu và dẫn các em nhỏ tham gia thi đấu các giải lớn nhỏ. Liên hệ với Phạm Anh xin gửi về phamanhc66@gmail.com
🔴 THIỀN TRONG ĐỜI SỐNG HÀNG NGÀY Diễn giả: Lê Tuấn Anh Giới thiệu ngắn: Tuấn Anh là người hướng dẫn thiền ứng dụng phi lợi nhuận hiện đang sinh sống tại Singapore. Anh hiện đang làm nghiên cứu sau tiến sĩ trong lĩnh vực ngữ nghĩa học tính toán tại Lifespan Research Centre, Đại Học Công Nghệ Nanyang, Singapore (Nanyang Technological University). Tìm hiểu thêm về Lê Tuấn Anh tại FB cá nhân hoặc đây.
🔴 MỞ QUÁN ĐI, THÌ SẼ BIẾT Diễn giả: Cỏ Cát Giới thiệu ngắn: Chủ quán inđì cafe, hiện đang sinh sống và làm việc tại Đà Nẵng. Ghé thăm inđì cafe để hiểu thêm về phong cách và cá tính của cô chủ quán thú vị này. Tìm hiểu thêm về Cỏ tại Blog, Instagram hoặc đón nghe Podcast của cô nhé!
🔴 CÓ QUA CÓ LẠI: ẢO THUẬT TOÁN HỌC THỜI GIÃN CÁCH Diễn giả: Nguyễn Chung Tuệ Giới thiệu ngắn: Nguyễn Chung Tuệ hiện đang là giáo viên dạy Toán và trưởng bộ môn Công Nghệ Thông Tin tại Carey Baptist Grammar School. Anh đã ứng dụng ba bộ môn Toán, Tin học và Ảo thuật để tạo ra môn Toán Ảo Thuật tại trường, giúp học sinh phát triển khả năng tư duy sáng tạo. Liên hệ với anh Tuệ theo email tuecnguyen@gmail.com
🔴 XUẤT BẢN TRUYỆN TRANH: TỪ A TỚI…Ă Diễn giả: Duy Nguyễn & Quỳnh (Du Bút team) Giới thiệu ngắn: Du Bút là một công ty sách độc lập với trọng tâm là các tác phẩm sáng tạo của tác giả và hoạ sĩ Việt Nam. Được thành lập bởi những người rất trẻ, Du Bút đã chọn lựa và xuất bản những ấn phẩm mà các tụi mình ước ao mình được đọc như “Ê có khi nào…?” (Sói Ăn Chay, 2020), “Về nơi có nhiều cánh đồng” (Phan, 2019), “Mùa hè bất tận” (Lâm Hoàng Trúc, 2021),…
🔴 KỂ CHUYỆN BẰNG NHẠC VÀ THƠ Diễn giả: Tùng & Lạc Giới thiệu ngắn: Tùng là một người viết nhạc độc lập. Tháng 10/2020, Tùng chính thức ra mắt album đầu tay với tên gọi “26: Individualism”. Tìm hiểu thêm về Tùng tại Facebook page, Instagram.
Lạc là một người viết tự do, một người đang đi. Tháng 1/2021, Lạc chính thức ra mắt tập thơ đầu tay với tên gọi “Cơm nhà nói chung là êm”. Tìm hiểu thêm về Lạc tại Facebook page, Instagram hoặc email cho Lạc về nhuoclac@gmail.com
Hôm qua, lần đầu tiên mình được đóng vai trò diễn giả trong một workshop online. Buổi chia sẻ về thơ, thơ xoa dịu.
Trong lớp có nhiều anh chị lớn tuổi hơn, nên ban đầu mình thấy cũng hơi ngại. Sợ một người trẻ mà ăn nói không khéo thì dễ thành “múa rìu qua mắt thợ”. Song may quá, buổi chia sẻ đúng nghĩa chỉ là một buổi chia sẻ.
Mình kể những câu chuyện, đọc những bài thơ, nói những điều mà mình biết. Còn các anh chị, các bạn đều lắng nghe rất chăm chú. Họ thả reaction: một trái tim, ra dấu vỗ tay, hay nụ cười…để mình biết họ đang ủng hộ mình. Họ gửi tin nhắn, muốn mình đọc lại một lần nữa, phiên bản đầy đủ của bài thơ – dù mình, chỉ sợ đọc thơ nhiều quá mọi người sẽ ngán.
Lớp hôm qua còn có một chị là giáo viên dạy Ngữ Văn. Chị nói với mình rằng: hôm nào có dịp, nhờ em tới chia sẻ cùng học trò của chị. Các bạn trẻ bây giờ không thích đọc thơ nữa, nhưng nếu em nói, hẳn các bạn sẽ thích.
Mình cũng khá xúc động khi tới giờ mọi người vẫn còn tỏ ra niềm yêu mến với thơ nói chung, hay văn chương nghệ thuật nói riêng. Lần đầu tiên làm đêm thi-ca, lần thứ hai làm đêm thi-ca, lần này làm workshop về thơ….thú thật, lần nào mình cũng sợ. Sợ mọi người….buồn ngủ, sợ mọi người thấy sến.
Song lần nào mọi người cũng mang lại cho mình một đáp án khác, một phản ứng khác. Vậy nên, có nhiều nỗi sợ chỉ là nỗi sợ thôi. Khi bạn bước qua, và thực sự làm nó, bạn mới có thể biết câu trả lời thật.
Với mình, thơ – hay nghệ thuật nói chung – bản chất của nó là xoa dịu rồi. Điều mình làm chỉ là tạo ra một cái cớ, một không gian thích hợp, mời mọi người vào chơi.
Nếu hàng ngày bỗng dưng ta đọc một bài thơ, hay hát một đoạn nhạc trước ai đó, có thể, lắm khi, ta sẽ thấy rằng….sến quá. Nhưng nếu ta ở trong một không gian chung, nơi mọi người đều hướng mình về thơ, cảm xúc sẽ khác hoàn toàn.
Đọc một bài thơ, nghe câu chuyện phía sau nó, cảm nhận nhịp điệu phát ra trên môi, cảm nhận thanh âm vang bên tai…. Những cảm xúc dễ chịu đó, một cách tự nhiên, giúp mình được xoa dịu.
Sáng qua, mình có nói với mọi người một ý, rằng: chúng ta đang ngồi ở đây đều là những người may mắn. Cái may mắn của việc còn một mái nhà để ở, có wifi để dùng, có đồ ăn thức uống đầy đủ chưa thiếu thốn, và còn được ngồi đây để nói chuyện với nhau.
Mình trân trọng sự may mắn đó. Và mình cố gắng để ổn, để không tạo thêm sự tiêu cực, thêm lắng lo vào bầu không khí chung. Mình tin rằng khi một cá nhân ổn, họ có thể vơi bớt gánh nặng cho xã hội. Từ đó, họ có thể đóng góp cách này hay cách kia, cho cộng đồng.
Theo mình được biết thì đến giờ, chuỗi workshop này của MAI:tri đã thu về được hơn 55 triệu đồng, dành trọn vẹn để ủng hộ cho các quỹ vì Sài Gòn.
Một niềm vui có thể nhỏ, nhưng giá trị, và khiến mình ấm lòng trong những ngày này.
Xin chúc các bạn luôn ổn, nhiều sức khỏe và bình an, và từ lòng ổn thỏa đó, ta sẽ biết cách làm điều gì để giúp đỡ xung quanh.
Tôi tạm dùng từ “viết sáng tạo” để phân biệt với các mục đích viết lách khác, chẳng hạn như viết nhật ký, viết thư giãn, viết xoa dịu…
Viết sáng tạo có thể hiểu đơn giản là bạn viết để tạo ra tác phẩm. Nó khác cách viết dành riêng cho bản thân ở chỗ, ngay từ khi đặt bút viết bạn đã muốn tạo ra một tác phẩm độc lập – thứ có thể chia sẻ tới người đọc một cách hoàn toàn tách biệt với bạn.
Đó có thể là một bài thơ, một bài tản văn, truyện ngắn, truyện dài, tiểu thuyết. Đó là thứ mà sau khi viết xong, chúng tách rời khỏi bạn, tự chúng sống một đời sống khác. Mọi đánh giá, từ đó về sau, đều thuộc quyền của độc giả. Tôi gọi đó là viết sáng tạo.
Trong quá trình hoạt động trong ngành quảng cáo, dịch vụ nhà hàng, viết bài cộng tác với tạp chí, viết blog, ra sách….. tôi nhận ra bản thân có một số kinh nghiệm nhất định, đúc rút trong quá trình viết lách. Nhân dịp có vài người em, người bạn inbox hỏi về vấn đề này, tôi muốn viết một bài chia sẻ công khai, vì có thể sẽ có nhiều hơn một người viết mới đang quan tâm, trăn trở về việc: làm sao để sáng tác tốt hơn.
Các gợi ý của tôi gồm có:
[1] Viết tự do mỗi ngày (Free-writing)
Việc viết tự do có hai mục đích cơ bản. Một, là giải tỏa căng thẳng, tháo gỡ các khúc mắc về tâm lý. Tôi nghĩ đây là điều ai cũng thường gặp trong đời sống, và để cho câu chữ viết ra được sáng, đẹp – tôi nghĩ rằng chúng ta nên tự giải quyết vấn đề của mình trước. Hãy viết thoải mái một lát, trong khoảng 500 chữ, để có một tâm tư rỗng rang.
Hai, là khơi nguồn. Khơi nguồn xúc cảm, tâm tư và cả nguồn sáng tạo. Có những thứ vốn luôn nằm bên trong mình, nhưng mình không thể hoặc rất khó để nhận ra. Việc viết liên tục không nghỉ có thể vô tình khơi ra. Sau khi viết, nếu bạn tìm ra gì đó, hãy nhặt thật cẩn thận những bụi vàng đó – ghi chép ngắn gọn lại trong sổ tay/mục note của bạn.
[2] Học cách nhìn và nghe ở mức độ sâu hơn.
Tôi biết, chúng ta vẫn luôn nhìn và nghe đều đặn mỗi ngày. Nhưng điểm khác biệt giữa một người làm sáng tạo và những người khác đó là: họ luôn tìm thấy những điểm mà người khác bỏ qua.
Cái cây cách nhà hai ngã tư. Bầu trời lúc một rưỡi chiều. Hướng gió đổi lúc ba giờ. Vòi nước bị rò rỉ. Đôi tất của người giao hàng. Hay người đó không đi tất. Tiếng khóc của đứa trẻ hàng xóm mỗi bảy giờ tối, thứ sáu hàng tuần không khóc. Chén trà mới pha. Cũng chén trà đó, pha vào hôm qua. Và hôm nay.
Ý tôi là, nhìn mọi thứ. Kỹ lưỡng hơn. Không cần phân tích gì cả mà chỉ nhìn thôi. Có thể ghi lại những điều mà bạn thấy đặc biệt ấn tượng. Còn không, hãy chỉ nhìn thôi. Nhìn mỗi ngày.
Và nghe. Lắng nghe nhịp điệu. Nghe nhạc. Nhạc không lời. Nhạc có lời. Nhạc giao hưởng. Nhạc trẻ. Vọng cổ teen. Tài Smile. Sơn Tùng MTP. Mọi thứ.
Đọc văn của người khác thành tiếng. Đọc văn của chính bạn. Chú ý nhịp điệu khi đọc thành tiếng. Vì sao, cùng là một câu văn mang ý như vậy, của người này bạn đọc thấy êm miệng, của người khác nghe lục cục. Nhớ cảm giác êm ái đó, cảm giác lục cục đó. Nhớ những nhịp điệu đó.
[3] Luôn ghi chép lại thật nhanh
Tôi thường dùng Note trong điện thoại cho các ghi chép nhanh, và Notion trên laptop. Tôi cũng dùng sổ tay cho các trường hợp ghi chép cần nhiều hơn chữ nghĩa đơn thuần.
Ghi trên máy giúp tốc độ viết ra nhanh hơn, lưu trữ dễ dàng hơn. Ghi trên giấy giúp đầu óc mở mang hơn, dễ liên kết nhiều dữ kiện hơn.
Cả hai cách ghi chép trên đều cần thiết.
[4] Tự ra đề bài cho mình và hoàn thành nó MỖI NGÀY
Dù là thơ, văn, truyện ngắn, truyện dài… tất cả với tôi đều là một dạng câu trả lời cho một câu hỏi, một bài tập có từ trước đó. Hãy bắt đầu với việc giao đề tài cho mình, và làm nó mỗi ngày.
Mỗi ngày một bài thơ. Mỗi ngày một đoạn viết 500 chữ. Mỗi ngày một chương trong cuốn truyện dài mà bạn ấp ủ. Mỗi ngày.
[5] Rao lên cho làng nước biết (Show your work!)
Việc làm đủ bài tập mỗi ngày thực sự chẳng dễ dàng gì, nhất là khi bạn tự ra đề, tự làm và không có ai kiểm soát. Đừng làm vậy. Hãy khoe nó ra!
Tạo một blog cá nhân, một website, một fanpage trên Facebook….bất kỳ nền tảng nào giúp bạn chia sẻ những gì bạn biết. Từng lượt xem, lượt thích sẽ là một thứ áp lực nhất định cho bạn, nhưng cần có. Và cũng là cả nguồn động viên cho bạn.
Nếu bạn thích tác phẩm, bài viết của ai đó, cũng tương tự vậy, đừng im lặng. Hãy rao lên cho làng nước biết!
[6] Đặt mục tiêu lớn hơn
Có thể, mỗi người sẽ có những cách học khác nhau, cách hoàn thiện bản thân khác nhau. Nhưng với tôi, việc đặt ra các mục tiêu nhất định, giúp mình tiến xa hơn.
Có thể, không phải lúc nào ta cũng đạt được các cột mốc mà mình mong đợi. Song, ta sẽ luôn tiến xa hơn thời điểm mà mình đã đứng trước đó 6 tháng, 1 năm, 2 năm…
Thử hình dung về những mục tiêu lớn hơn. Một dự án cá nhân, một triển lãm, một sự kiện làm độc lập hoặc kết hợp với bạn bè nghệ sĩ, xuất bản một cuốn sách, xuất bản cuốn thứ hai…
Đặt mục tiêu, tức là tự cho mình một mốc thời gian. Ví dụ, một năm tới. Có thể viết cho chính mình một lá thư gửi vào futureme.org để xem một năm sau đó, mình đã làm được chưa. Nếu làm được rồi, quá tuyệt. Nếu chưa làm được, thật tuyệt, giờ là lúc ta bắt đầu làm.
.
Cuối cùng, hãy thật sự hoàn thành từng tác phẩm một. Từng bài thơ. Từng truyện ngắn. Từng truyện dài. Từng cuốn trường thiên tiểu thuyết mà ta mơ. Hãy hoàn thành nó trước khi đánh giá nó.
Tin tôi đi, người viết nào cũng từng thấy những gì mình viết ra dở tệ và không có giá trị gì. Nhưng nếu ai cũng vì thế mà dừng lại, chúng ta sẽ chẳng có tác phẩm nào để đọc, như bây giờ.
Hoàn thiện hơn hoàn hảo. Hãy hoàn thiện đã, rồi để cho tác phẩm được sống đời độc lập của nó. Và người xem sẽ đánh giá giùm bạn. Việc của bạn với tác phẩm đó đã hoàn thành kể từ lúc bạn đặt dấu chấm cuối cùng.
Thỉnh thoảng tôi hay viết mấy bài kiểu vậy. Tức là kiểu “nếu không biết, nếu không giỏi bla bla thì sao?”.
Theo đó, thường thì tôi muốn nói với bạn rằng cũng không sao lắm đâu. Tôi có cách để thích nghi với điểm yếu đó của mình. Cách thức đó là vầy, là vầy.
Là nếu không thực sự giỏi điều gì, thì cứ khám phá nhiều lên. Thử và sai và thử và sai và thử và sai.
Là nếu không đẹp, và cũng không thích chuyện làm-đẹp kiểu váy vóc điểm trang, thì thôi. Tìm một cách làm-đẹp khác, phù hợp với mình hơn. Là nếu không biết viết, không khéo tay, không tự tin. Thì thử hỏi mình xem có thích không, có muốn đi tiếp, làm tiếp không? Nếu câu trả lời là có, thì cứ làm tiếp thôi.
Tôi tin rằng mỗi người luôn có cách để giải quyết vấn đề của mình. Vậy, nếu không biết trồng cây thì sao?
Thì, trước đây, tôi luôn cố gắng chọn những cái cây rất khó chết. Không thể chết. Gần như bất tử.
Hoa giấy. Hoa nhài. Trầu bà. Xương rồng. Rau muống (vâng, đúng rồi đấy, chưa chết thì vào bụng rồi). Vân vân.
Cho đến khi gặp chồng tôi. Ông ấy trồng những cái cây mà tôi không thể thuộc nổi tên. Cách thức chăm sóc mỗi cây mỗi kiểu mà tôi không muốn nhớ. Thứ duy nhất tôi ráng nhớ là thỉnh thoảng tôi dùng khăn mềm lau lá cho sạch bụi. Vậy thôi.
Và từ đó, nếu không biết trồng cây, thì tôi sẽ hỏi chồng tôi. 😃
Bạn đừng nghĩ tôi đang cố gắng phát cơm tró ở đây. Tôi chỉ muốn nói rằng: đôi khi việc không biết một thứ gì đó, cũng là điều tốt.
Đó là cơ hội cho ta hỏi han người khác. Cho ta cần người khác. Cho ta gần người khác. Cho chúng ta, theo cách nào đó, ở lại bên nhau.
Một buổi sáng thức dậy, tôi nhận thấy một cơn nhức nhối giận dữ bốc lên hầm hập trong người mình.
Tay chân tôi bứt rứt chỉ muốn đập phá cái gì đó, nhưng vốn mang họ Đỗ quá lâu, tôi nhìn quanh nhà thấy cái gì cũng là tiền cả. Cái này ba triệu, cái kia triệu rưởi, cái đó bảy trăm…không dám đập cái nào, tôi cứ vậy ngồi xuống tuyệt vọng với cơn giận dữ đang tuôn trào.
Tôi nghĩ rằng ok, mình sẽ thiền một chút, vì ít ra nó miễn phí. Nhưng không được! Suy nghĩ của tôi kiểu: nào hít thở hít thở một hai một hai… Còn mạch máu trong người tôi thì kiểu: PHỪNGGGGG!!!!! Thiền cái beep!!!
Chà, vừa điên tiết giận dữ vừa nghèo khổ không dám đập phá, tôi bèn nhắn tin cho bạn. Sau một hồi nói chuyện về cái cơn bứt rứt trong người tôi, chúng tôi quyết định là có thể nó chỉ do hormone mà thôi.
Tuy nhiên, dù nguyên do là gì, thì cơn giận dữ mà tôi đang có đây là thật. Việc của tôi là phải chấp nhận sự tồn tại của nó, và giải quyết nó. Hay nói như bạn tôi thì “việc của mình là làm sao để săn sóc cho mình bây giờ nè”.
Bạn tôi đưa ra một vài sáng kiến. Thí dụ trong nhà có cái gì rẻ hơn không? Cái gì mà đập rồi mình không ngồi khóc hai tiếng sau đó? Giấy báo? Xé giấy? Vẽ tùm lum tùm la trên giấy? Rạch giấy? Đập trứng? Đập rồi quánh trứng loạn lên, đằng nào chẳng ăn?
Chúng tôi cùng ngồi bàn xem có thể để đập phá gì mà không tổn hại về kinh tế. Sau một hồi thảo luận sôi nổi thì, lạ chưa, cơn bứt rứt của tôi dần xẹp xuống. Chúng tôi đã không tìm cách lơ nó đi, ép nó xuống. Thay vào đó, chúng tôi lôi nó ra, nhìn thẳng vô nó và tìm cách hạ hỏa cho nó.
Tôi nghĩ, cơn giận, sự nhức nhối trong người…có lẽ cũng giống như một đứa trẻ cô đơn? Điều nó mong muốn có lẽ chỉ là: được chú ý.
Khi nó tìm cách la làng lên, thì đó hẳn không phải một điều ‘từ trên trời rớt xuống’. Có lẽ nó đã được tích lũy từ bao lâu đó, mà ta không để tâm, không đoái hoài, tới một ngày không chịu nổi, đứa trẻ ấy phải gào thét ầm ĩ lên, để ta ngoái đầu nhìn lại.
Thật may mắn vì tôi có một người bạn đủ tin cậy để thốt ra thành lời. Còn nếu không có, tôi nghĩ mình vẫn sẽ cố gắng tìm cách để trút ra. Thường thì tôi sẽ viết liền tù tì ba ngàn, năm ngàn chữ. Tôi sẽ đập trứng, rồi quánh lên, rồi rán chúng, như bạn tôi nói. Tôi sẽ lôi mớ giấy báo ra, ngồi xé từng tờ, từng tờ một, hoặc vò chúng lại và ném mà không sợ vỡ hỏng cái gì. Tôi sẽ đập gối trên giường, cọ toilet, lau nhà, nấu mì spaghetti… Hoặc tôi sẽ, khóc một chút.
Nhưng tôi tin là, luôn phải có thứ gì đó được trút ra ngoài, để chiếc ống giận dữ căng phồng bít cứng kia, được xả thông, được nhẹ nhõm trở lại.
Vào những ngày mà chúng ta phải loanh quanh quá nhiều trong một không gian hẹp như thế này, tôi tin những đợt cảm xúc tiêu cực sẽ càng dễ xuất hiện. Khi đó, tôi mong bạn đừng cố đè nó xuống, thậm chí đừng cố ngồi thiền như tôi.
Bạn tôi nói đang bực mà ép mình ngồi xuống có khác chi nén một cái lò xo. Anh tôi nói đại ý là: tỉnh thức để biết mình đang khổ đau chỗ nào và lúc này cần làm gì. Ví dụ khát nước thì đi uống nước, chứ khát nước mà ngồi thiền thì có dở hơi không.
Không, chúng ta không. Nên tôi mong bạn luôn tìm thấy những cách riêng, để nhận biết cơn đau khổ hay giận dữ, bực tức của chính mình, và xả nó đúng cách.